WIJNALDUM – Ongekend en exotisch: de fibula (mantelspeld) van Wijnaldum uit de vroege Middeleeuwen heeft Aziatische roots! Dat is de uitkomst van een hightech onderzoek in het Louvre in Parijs. Experts stelden vast dat het topsieraad uit de Fries Museumcollectie ingelegd is met rode granaten die afkomstig zijn uit India.

In een Parijs laboratorium is de fibula onder een protonenversneller gelegd. Dit supergeavanceerd apparaat kan de chemische samenstelling van de granaat meten. De fibula blijkt ruim 300 almandienen (ijzer/aluminiumgranaat) te hebben. Een spectaculair groot aantal. Terpenarcheologe Nelleke IJssennagger: ‘Een bijzondere ontdekking. Vaak denken we dat Friesland een wat geïsoleerd gebied was. Dit onderzoek bewijst dat het in de vroege Middeleeuwen deel uitmaakte van een veel groter netwerk. Een netwerk dat van Friesland tot India reikte.’

De fibula werd in de zevende eeuw gebruikt om een mantel dicht te houden. Daarnaast was het sieraad een statussymbool

Het eerste en grootste deel (de voetplaat) van dit topstuk is in 1953 gevonden in Wijnaldum, wat wijst op een ‘Koninklijk Friesland’. Eind jaren tachtig en begin jaren negentig van de vorige eeuw zijn daar nog tien kleinere fragmenten bij gevonden. In 2009 is een belangrijk ontbrekend fragment ontdekt. Hiermee kon de afbeelding op de kopplaat ontcijferd worden. Bij de opening van het Fries Museum in september 2013 is de fibula voor het publiek te zien.

TACOZIJL – Het Woudagemaal is in werking gesteld om het overtollige water uit de Friese boezem in het IJsselmeer te pompen. Een spectaculair gezicht. Het is het grootste nog werkende stoomgemaal ter wereld en staat op de UNESCO-lijst als werelderfgoed. In 1921 werd het gemaal geopend door Koningin Wilhelmina. Het gemaal is opengesteld voor publiek.

HEERENVEEN – Wat een geweldige avond in het Posthuis Theater, waar momenteel de kerstmusical ‘De Lytse Jonker van Oranjewoud’ loopt. Een aanrader om deze dagen naar toe te gaan. Het verhaal gaat over een Haagse jongen, Jop, die de erfgenaam van Schelte van Rispinge uit Oranjewoud blijkt te zijn. Zijn moeder werd nooit geaccepteerd door Schelte. Jop wordt naar Friesland gestuurd en dan ontstaan allerlei verwikkelingen, maar alles komt goed. Prachtige hoofdrollen voor Schelte-vertolker Rients Gratama (die ook het script schreef), Freark Smink, Elske DeWall en Sijmen McDonald (Jop). Muziek van Clara Rullmann en choreografie en regie van Wilma Hoornstra.

Speeldata: 27-12 (19.15) 28-12 (19.15) 29-12 (20.15) 30-12 (15.00)

DEN HAAG - Oud-wereldkampioen en Olympisch schaatskampioen Ids Postma bracht gistermiddag een bezoek aan de Tweede Kamer. Friese parlementariërs ontvingen  hem daar. Ids pleitte als Thialf-ambassadeur voor een nieuw ijsstadion met twee banen waarmee zowel de topsport als breedtesport optimal kan worden bediend. Alleen met die variant kan Nederland volgens hem toonaangevend blijven in de mondiale schaatssport. Vanavond nemen provinciale staten van Friesland een besluit, dat overigens al vaststaat. Gekozen wordt voor een gemoderniseerd Thialf (€ 50 miljoen) en niet voor een Thialf met twee banen (€ 106 miljoen), hoewel dat een ambitie blijft. De provincie Friesland heeft door rijksgelden en de verkoop van NUON een reserve van € 1,2 miljard voor investeringen.

Ids Postma wees erop dat Thialf de enige mogelijkheid voor Friesland is om uniek in de wereld te zijn. Praktisch alle aspecten waarop de provincie inzet kunnen volgens hem worden samengebald in een compleet nieuw Thialf: technologie, duurzaamheid, energiebesparing, groen imago, sport, recreatie, architectuur en werkgelegenheid.

Ids: ‘Het zou een schitterend voorbeeldproject kunnen worden dat wereldwijd de aandacht trekt.’

LEEUWARDEN - Friesland Bank NV en Optimix Vermogensbeheer hebben in goed onderling overleg besloten hun strategische samenwerking te beëindigen. Friesland Bank heeft het door haar gehouden meerderheidsbelang in Optimix aan de partners en medewerkers van de Amsterdamse vermogensbeheerder verkocht. De aandelen van Optimix zijn als gevolg hiervan weer voor 100% in eigen handen. Over de bijzonderheden van deze transactie worden verder geen mededelingen gedaan.

Friesland Bank en Optimix Vermogensbeheer gingen op 1 juli 2008 een strategische samenwerking aan waarbij Optimix Vermogensbeheer als beleggingsexpertisecentrum voor de bank ging functioneren en Optimix Vermogensbeheer toegang kreeg tot het kantorennet van Friesland Bank. Als onderdeel van de samenwerkingsovereenkomst verwierf Friesland Bank in eerste instantie een  aandelenbelang van 45% in Optimix. In december 2010 werd dit belang vervolgens uitgebreid naar 70%. De resterende 30% bleef in handen van de partners en medewerkers

Het beëindigen van de samenwerking tussen beide partijen moet in het licht worden gezien van de overname van Friesland Bank door Rabobank Nederland per 2 april 2012. Optimix is sinds 1983 actief als vermogensbeheerder voor een select aantal relaties. Het vermogen in beheer bedraagt thans € 1,4 miljard. De partners van Optimix zijn zelf actieve en gepassioneerde beleggers en hebben veel ervaring in het afwegen van risico en rendement. In totaal werken er 30 mensen bij Optimix.

LEEUWARDEN - Wetsus en Dairy Campus worden vanuit het Rijk ondersteund met geld uit het Ruimtelijk Economisch Programma (REP gelden). Dit besloot het Dagelijks Bestuur van Samenwerkingsverband Noord Nederland (SNN). Het betekent een investering in kennisontwikkeling en innovatie in de regio.

Miljoenenbijdrage Wetsus ontvangt een bijdrage van 19 miljoen euro voor de periode van 2013-2016. Als Wetsus het goed doet kan de kennisinstelling nog eens op dat bedrag rekenen voor de periode van 2017-2020. Aan Dairy Campus wordt een bedrag van 15 miljoen euro verstrekt.

Watertechnologie en AgroFood Het zeker stellen van Wetsus’ voortbestaan tot en met 2020 is een fundamentele bijdrage voor de ambitie van Leeuwarden en de provincie om European Capital of Water Technology te zijn. Dit kan niet zonder Wetsus. Voor Dairy Campus betekent dit de start van de nieuwbouw in 2013. Dit vindt plaats op het terrein van voormalig melkveeproefbedrijf Nij Bosma Zathe in Leeuwarden. Wethouder Deinum: “Het is in een moeilijke periode als deze toch een geweldige investering in de kennisbasis van de stad. Het is goed voor de werkgelegenheid, de stad en de provincie”. Burgemeester Crone: “Deze enorme investering en de positieve ontwikkeling die Culturele Hoofdstad 2018 met zich meebrengt, maken dat Leeuwarden en Fryslân ook Europees op de kaart staan”.

LEEUWARDEN - Als eerste geïntegreerde contract van De Centrale As is het contract Noord 2 aanbesteed. Voor een bedrag van 22 miljoen gaat aannemer Heijmans Infra Geïntegreerde Projecten B.V. aan de slag met het noordelijk deel van De Centrale As. Heijmans begint eerst met de voorbereidende werkzaamheden en begin 2013 zal er gestart worden met de uitvoering. De aanleg van contract Noord 2 moet gereed zijn in december 2015. Heijmans gaat niet alleen aan de slag met de weg zelf maar ook met het gebied rondom de nieuwe weg.

Contract Noord 2 Het project De Centrale As is opgesplitst in drie deelgebieden: Noord, Midden en Zuid. Elk deelgebied bestaat uit meerdere contracten; voor deelgebied Noord worden in totaal drie contracten in de markt gezet. Het contract Noord 2 loopt vanaf de aansluiting ten zuiden van Dokkum tot en met de aansluiting op de bestaande turborotonde ter hoogte van De Westereen (kruising N365 – Boppewei). De Centrale As wordt over dit gedeelte aangelegd als een dubbelbaans autoweg (100 km/uur).

Meer dan weg alleen Naast de realisatie van de weg gaat de aannemer ook aan de slag met projecten uit de gebiedsontwikkeling. Waaronder de in- en aanpassing van de waterstructuur, het aanleggen van menpaden, het afwaarderen van de Haadwei ten zuiden van de Falomsterfeart en realisatie van een fly-over bij De Falom. Ook de inrichting van de Falomster Leijen als ecologische zone maakt onderdeel uit van het contract Noord 2.

Social Return In het contract is ook de verplichting van Social Return of Invenstment (SROI) opgenomen. Dit houdt in dat de aannemer verplicht is om werkervaringsplaatsen aan te bieden aan langdurig werkzoekenden.

HEERENVEEN – Een nieuw Thialf is van levensbelang voor de nationale en internationale schaatssport, voor de noordelijke economie en voor Friesland in het bijzonder. De economische, recreatieve en sportieve spin-off van een topschaatsaccommodatie is namelijk groot.

Onlangs heeft de KNSB Thialf aangewezen als centrum voor het topschaatsen. Een prioriteitspositie die Thialf al sinds de oprichting in 1967 heeft. De nieuwbouwplannen op de huidige locatie passen helemaal bij de ambities en de eisen van de bond, liet KNSB-voorzitter Doekle Terpstra weten. Thialf moet het schaatsmekka blijven en een van de snelste banen ter wereld worden. Sowieso de snelste laaglandbaan.

Voor de Provincie Fryslân is Thialf een speerpunt in het investeringsbeleid. Op 19 december nemen Provinciale Staten een besluit omtrent de toekomst van Thialf. De toezegging van de KNSB is voor de provincie een prettige zekerheid, aldus gedeputeerde Hans Konst.

Inmiddels heeft de provincie de bijdrage aan nieuwbouw verhoogd tot ca. € 50 miljoen. De totale kosten worden geraamd op € 106 miljoen. Dan gaat het om een volledig nieuw Thialf met twee banen voor het topschaatsen en de breedtesport, tal van sportfaciliteiten,  recreatieve functies en publieksvoorzieningen. Op basis van een programma van eisen wordt een plan van aanpak opgesteld.

Het consortium ‘Yn Streken’ waarin de Friese topondernemingen Van Wijnen, Friso Bouwgroep, Oranjewoud en Alynia de krachten bundelen, heeft zich intensief gebogen over een nieuw Thialf. Alle benodigde kwaliteit, kennis en ervaring heeft men in huis. Alle partijen waren in het verleden meerdere malen betrokken bij verbouw en uitbreidingen van Thialf.

Inspiratie wordt gevonden in het ijsstadion van Inzell, dat algemeen als een van de mooiste en duurzaamste van de wereld wordt beschouwd. Vandaar dat Alynia gaat samenwerken met de architect van Inzell, prof. Göran Pohl van Pohl Architekten. Hier ligt ook een link met ambassadrice Anni Friesinger, voor wie Inzell de thuisbaan was, zoals haar echtgenoot Ids thuis is in Thialf.

Voor de Friese economie en werkgelegenheid (ruim 1.000 arbeidskrachten worden betrokken bij het project) zal realisatie door een Fries bedrijvencluster een enorme impuls betekenen. Het zal bovendien de gewenste nieuwbouw in de beoogde opzet dichterbij brengen. Het consortium doet derhalve een beroep op de provincie om voor Friese partners te kiezen. Het consortium is er voorts van overtuigd de aangewezen partner te zijn gezien de bundeling en slagkracht.

Per oktober 2012 is de Zakenspiegel voor Friesland overgenomen door uitgever Mentis Media en wordt het blad als bedrijfseconomisch katern in het Fries Journaal geïntegreerd.

Het Fries Journaal (sinds 2003) is een belangwekkende en interessante netwerkkrant die tweemaandelijks in een oplage van 7.400 exemplaren verschijnt. De attentiewaarde is groot door het hoge human interest-gehalte.

Door de overname van de Zakenspiegel (sinds 1981) creëert het Fries Journaal een steviger en breder draagvlak als  Business to Business krant van Friesland. Daardoor wordt het blad lijviger (minimaal 28 pagina’s) en nog interessanter voor zowel lezer als adverteerder.

Het Zakenspiegel-katern wordt in een eigen, herkenbare lay-out gegoten. De naam Zakenspiegel blijft gehandhaafd. Qua inhoud zal de Zakenspiegel een verfrissing ondergaan. Het Fries Journaal is een puur journalistiek en prikkelend product zonder advertentiepagina’s, themanummers en ‘gekochte’ redactionele artikelen (advertorials).

Een aantal rubrieken van de Zakenspiegel blijft bestaan, zoals Komen & Gaan, Kort Zakelijk, Hoe gaat het?, Zij vielen in de prijzen en Bouwberichten, of worden opnieuw in de kolommen opgenomen (Vijf jaar na dato). Nieuwe rubrieken worden toegevoegd, waaronder Het Familiebedrijf.

SNEEK – Joop Braakhekke heeft tijdens het Fryslân Culinair Gala 2012 de eerste Fryslân Culinair Priis gekregen. Hij kreeg de prijs, een zilveren koksmes dat is vervaardigd door edelsmid Watze van der Wal, uit handen van Fryslân Culinair-voorzitter Reitse Spanninga, in bijzijn van commissaris der koningin John Jorritsma.

Volgens Reitse Spanninga verdiende Braakhekke de award vanwege zijn grote verdiensten voor de Friese restaurantsector. Als ‘halve’ inwoner van Hindeloopen (waar zijn moeder woont) is hij voor veel Friese restaurants een gids, is hij altijd bereid een culinair evenement bij te wonen en promoot hij de gastronomie in deze provincie.

De Fryslân Culinair Priis wordt incidenteel uitgereikt.

In het Fryslân Culinair Journaal (een katern van het Fries Journaal), dat rond 20 december verschijnt, volgt een reportage over deze culinaire happening inclusief een uitgebreide fotocollage. © Johan Brouwer Fotografie

AMSTERDAM – Bas van Ooyen is medeoprichter en programmeur bij Owlin.com, een bedrijf dat overheden, aandeel- en grondstofhandelaren helpt met het analyseren van nieuws en blogs door middel van complexe algoritmes. Het bedrijf werd toegelaten tot Rockstart Accelerator, een leerschool voor jonge bedrijven. Vóór Owlin hield Bas zich bezig met het bouwen van data analyse clusters. Ook is hij groot Open Source fan (hierbij worden bronnen gedeeld om uiteenlopende software te ontwikkelen en te verbeteren) en bouwt hij mee aan een aantal grote projecten. Het reguliere schoolsysteem was niet aan Bas besteed. De stof bood niet genoeg uitdaging waardoor, tot grote ergernis van zijn leraren, verveling optrad. Bas stopte met school om zich te storten op genoemde uitdagingen.

Volledige naam Bas van Ooyen

Geboortedatum en plaats 29-11-1991 Vlaardingen, opgegroeid in Drachten

Woonplaats Amsterdam

Hobby’s Programmeren, Sci-fi, Lezen en Zeilen

Inspiratie en voorbeeld Al het talent in de open source community

Ambitie Kickass algoritmes bouwen die de wereld veranderen

Hoogtepunt Met Owlin toegelaten worden tot de rockstart.accelerator

Hekel aan Administratieve rompslomp

Blij van Met mijn vriendin van lekker eten met een goede wijn genieten

Beste advies ooit gekregen Stop met school en doe waar je goed in bent.

Levensmotto Ken je kwaliteiten en maak er gebruik van.

Fokko Dam. © Jelly Mellema

SNEEK – Het Friese dweilorkest bij uitstek is ongetwijfeld de Blauhúster Dakkapel. Vrijwel iedere Fries heeft wel eens gehost op de opzwepende blaasmuziek van de Sneker muzikanten, de vaste sfeermakers in Thialf, het Abe Lenstra stadion en tijdens de Sneekweek. Maar ook buiten de provinciegrenzen is de kapel een begrip en zelfs bij de Koninklijke familie. Na veertig jaar wordt een punt gezet achter de kapel. Fokko Dam, lid vanaf 1978 en de man van de bordjes, over een uniek tijdperk.

Wat is de reden dat jullie na veertig jaar stoppen terwijl jullie nog steeds succesvol zijn?
‘We hebben een paar leden van het eerste uur die de 65 jaar zijn gepasseerd en hebben aangegeven dat het genoeg is geweest. Met het vertrek van deze leden verdwijnt de ziel van de kapel. Die kun je niet vervangen door nieuwe leden. De sound en de kracht zijn dan weg. Dus hebben we gezamenlijk besloten de kapel op te heffen. Een aantal gaat verder in andere bands, maar de Blauhúster Dakkapel als naam houdt op.’

Hoe is het ooit begonnen?
‘Friesland is altijd een provincie geweest van curieuze records, zoals paalzitten en kaartleggen op de naald van het dak. Begin jaren zeventig wilde een groepje Sneker muzikanten vanaf een dak zolang mogelijk blaasmuziek spelen. In Blauwhuis werd een geschikte locatie gevonden voor dit record, het bejaardentehuis Teatskehûs. De volgende dag berichtte de Leeuwarder Courant over deze happening waarin de groep werd aangeduid als Blauhúster Dakkapel. Met die naam zijn we verder gegaan.

Wat maakt de kapel zo succesvol?
‘Onze kracht is toch echt dat wij alles kunnen spelen en direct inspelen op sfeer. We gebruiken geen bladmuziek, spelen uit het blote hoofd tussen de zeshonderd en zevenhonderd nummers. Spil in onze optredens is de inzetter Nico Silvius. Hij voelt de sfeer haarfijn aan en bepaalt het te spelen repertoire.’

Hoe zag een jaar er voor jullie uit?
‘In de wintermaanden oefenden we elke week en we traden ongeveer tweemaal per maand op. Dat had wel vaker gekund, maar dat hebben we bewust niet gedaan. Anders trekt het een te zware wissel op de leden.’

Wat zijn de hoogtepunten in jullie carrière?
‘Natuurlijk de schaatstoernooien in Thialf, de Elfstedentochten en het spelen van het Frysk Folksliet in het Abe Lenstra stadion. Bij Cambuur hebben we dat in het begin ook vaak gespeeld, maar dat willen ze nu niet meer weten, haha. Ze noemen het daar het Heerenveense volkslied. Onvergetelijk was ook ons optreden op het vrijgezellenfeest van Willem-Alexander en Máxima.’

Pardon, daar hebben wij nooit iets over gehoord. Vertel eens.
‘Ik denk dat Willem-Alexander ons wel een paar keer heeft zien spelen in Thialf en bij de Elfstedentocht. Ook waren wij in Leeuwarden aanwezig toen Máxima en Willem-Alexander een kennismakingstour door Nederland maakten en elke provincie een bezoek brachten. Collega Eppo gaf een sticker van de kapel aan de prins met de woorden ‘hier een sticker, anders kom je niet in de hemel’. Mooi dom praat natuurlijk, maar wij ontvingen enige tijd later een uitnodiging om te komen spelen op hun feest. Wij hebben in eerste instantie geweigerd, want we dachten dat is een ’jassensjouwtsje’. Zo noemen wij een optreden waar je in de garderobe een paar nummers moet spelen en vervolgens weer kunt afdruipen. En dat vinden wij niks. Uiteindelijk belde de hofmaarschalk dat het een persoonlijke uitnodiging van Willem-Alexander was en dat konden we natuurlijk niet weigeren. Het werd een daverend succes. We zouden een kwartier spelen, maar het werden er drie. We hadden speciaal een internationaal programma gemaakt en vanaf het eerste moment haakte iedereen in. Aan het eind werd ik op de schouder getikt. ‘Een prachtig stuk muziek’, dat zei koningin Beatrix. Ik heb nog spijt dat ik Máxima niet drie zoenen heb gegeven, maar mijn kiel had weken in een tas gelegen en stonk naar zweet. Dus daar schaamde ik mij een beetje voor. Achteraf had ik het gewoon moeten doen.’

En nu het zwarte gat?
‘Op 3 november is ons afscheid. Dat wordt een geweldige avond met zes kapellen, onze opvolgers. Voor een aantal zal dat wel een emotionele avond worden en sommige zullen wel even in een diep gat vallen. Maar velen gaan ook verder in andere richtingen. Zo hebben we nu het LUS koor, Lui Út Sneek. Dat telt 35 leden. Wij zingen Hollandse meezingers zoals Frans Duijts en Wolter Kroes. We gaan gewoon verder met feestjes bouwen.’

Jan Cees van Baaren.

SNEEK – Daredevil Felix Baumgartner sloot onlangs zijn stuntcarrière af met de indrukwekkende ‘freefall from the edge of space.’ Vanaf 39 kilometer hoogte sprong de Oostenrijker uit een capsule, met een snelheid van meer dan 1342 kilometer per uur door de geluidsbarrière om daarna veilig te landen op aarde. Voor deze stunt werd een speciaal pak ontwikkeld waarvoor YKK de ritsen leverde. De Nederlandse vestiging van YKK bevindt zich in Sneek waar Jan Cees van Baaren accountmanager is. Hij is verantwoordelijk voor de wereldwijde verkoop van functionele ritsen aan Nederlandse opdrachtgevers.

Deze opdracht is zeker één van de hoogtepunten in de geschiedenis van YKK?
‘Het is zeker een bijzondere opdracht, maar voor ons is het ook heel normaal. Wij zijn wereldmarktleider in ritsen met de productie van miljoenen ritsen per jaar. Ons product zat al in de eerste astronautenpakken. Tachtig procent van alle ritsen ter wereld wordt door YKK gemaakt. We hebben twee productgroepen, fashion en function. Onze ritsen zijn overal terug te vinden, van kleding en duikpakken tot tenten en meubels’

Aan welke eisen moesten de ritsen voor het pak van Baumgartner voldoen?
‘Op de hoogte van veertig kilometer is geen zuurstof. Door de onderdruk moet het pak natuurlijk luchtdicht zijn. Als dat niet het geval is dan explodeer je als het ware. Het pak moet door de hoge snelheid druk weerstaan en vochtbestendig zijn. Bij een snelheid van 340 kilometer per uur tolde Felix Baumgartner in het rond. Dat betekent dat er enorme krachten worden uitgeoefend op het pak. Onze ritsen moeten met een speciale sealing aan deze voorwaarden voldoen. De ritsen kunnen op twee manieren in het pak worden aangebracht: lassen of stikken. Beide methodes zijn mogelijk voor het luchtdicht en waterdicht maken van het pak. De NASA is ook betrokken geweest bij dit project en heeft een hele lijst met specificaties doorgegeven. De details ken ik niet, omdat de ritsen niet via onze Nederlandse vestiging zijn besteld.’

Hoe verloopt de innovatie van ritsen bij YKK?
‘Meestal komt een klant bij ons met een vraag naar specifieke ritsen. Functionele sluitingen worden op vraag en maat gemaakt. We hebben onlangs een rits ontwikkeld voor een opblaasbaar poppodium. Deze heeft een lengte van acht meter. Ook ontwikkelen we ritsen voor medewerkers van booreilanden. Deze dragen een speciaal droogpak als ze via een helikopter naar een booreiland worden gevlogen. Dat pak is noodzakelijk in geval van een ongeluk boven zee. Onze afdeling research gaat aan de slag met de vraag en levert een oplossing. Al onze producten worden getest en zijn gecertificeerd.’

Maken jullie nog andere producten dan ritsen?
‘Wij bieden meerdere sluitingsproducten zoals klittenband, textielband, kunststof gespen en drukknopen. Ons nieuwste product op dat gebied zijn drukknopen die je kunt plakken. Deze SNAD’s worden veelvuldig toegepast op zeiljachten. Met deze techniek hoeven er geen gaten worden geboord en het biedt dus een esthetische oplossing.’

Waarom horen we toch relatief weinig over de bijzondere toepassingen van jullie product?
‘We werken klantgericht. De opdrachten zijn vaak geheim. Pas als de klant het product laat zien kunnen wij daar mee naar buiten treden, zoals nu bij het pak van Felix Baumgartner.’

De familie Crébas, van oudsher lompenkooplui en de oprichters van Marktplaats (waarvoor het € 225 miljoen toucheerde), vormt al vele jaren een twee-eenheid met de drafsport. In de Noordoostpolder bezit men een geweldig entrainement waar de paarden van Netl Stables optimaal kunnen worden getraind. Vlnr Frank Crébas, oom Bas en vader Bob. Frank kan nog steeds goed rekenen: ‘We hebben de meeste races gewonnen, maar nog niet het meeste prijzengeld.’

WOLVEGA/JOURE – September was weer draftijd in Friesland met two glorious days at the races: de Frisian Ascot Day op Victoria Park in Wolvega en de Nutsbaan in Joure, waar de Jouster Merke koersen werden gehouden. Twee heel verschillende evenementen op twee heel verschillende pistes. Wolvega met zijn hypermoderne accommodatie en snelle baan (de beste in Nederland) en Joure met zijn ouderwetse grasbaan waar de modderkluiten hoog opvlogen. Verschillend publiek ook. In Wolvega was de bourgeoisie prominent aanwezig en Joure trok met name de boeren, burgers en buitenlui. Elk met zijn eigen karakter en charme.

Friesland betekent in zekere zin de redding voor de vaderlandse draf- en rensport, die jarenlang op sterven na dood was. Wolvega won door toedoen van de investeerders Casper Veldink en John Bootsman de concurrentiestrijd met onder andere Duindigt en Hilversum wie als topbaan zou bovendrijven. Joure, waar de maandag dit jaar op 1 oktober viel, wist zich te handhaven ondanks behoorlijke tegenwerking van de NDR in het verleden. Op de omzet die daar wordt gedraaid waren grote banen maar wat jaloers. Ditmaal mocht de totalisator ruim een ton aan omzet noteren en daarmee voldeed de Jouster Draf- en Rensportvereniging aan de verwachting.

Toch verkeert de draf- en rensport nog altijd in zwaar weer. Het is dat Victoria Park elf Franse koersen per seizoen op het programma heeft, want anders zou het aantal grote races wat aan de magere kant zijn. Op de Franse koersen wordt flink gewed en die brengen dan ook geld in het laatje.

Drafliefhebber Geert Schaaij weet wel hoe de sport gepopulariseerd kan worden.
‘Dat moet van onderop gebeuren. Geef iedereen de kans om te draven. Er zijn zoveel boerenzonen en boerendochters met paarden en land die de gelegenheid hebben om te trainen en die maar al te graag zouden willen deelnemen. Helaas is er teveel bureaucratie in deze sport. Men moet aan allerlei regeltjes voldoen om de baan op te mogen. Gooi voor bepaalde categorieën de licenties overboord en gun meer mensen een plek op de sulky,’ zei de voorman van Beursgenoten in Wolvega.

De Frisian Ascot Day is een hoogtepunt op de drafkalender en the place to be voor iedereen die iets heeft met drafsport én met grandeur. Natuurlijk vielen er vele hoedjes te bewonderen, geheel in de stijl van Royal Ascot in Engeland. Zo groots was het spektakel uiteraard niet, maar voor Friese begrippen was deze dag al heel glamourous!

HEMRIK – Na zeven jaar ziet internationaal dressuurruiter Peter Spahn (35) zich per 1 januari 2013 genoodzaakt te stoppen met het project Fryso Huys, dat erop gericht is het Friese paard naar de wereldtop in de dressuur te brengen. Spahn had stoeterij Het Swarte Paert in Hemrik als thuisbasis waar hem alle faciliteiten worden verleend. Er liggen meerdere motieven ten grondslag aan zijn beslissing: vooral onvoldoende financiële middelen alsook onvoldoende aanbod van paarden.

De moeilijke beslissing wordt door Peter Spahn en alle direct betrokkenen zeer betreurd. Er is namelijk in de afgelopen tien jaar veel progressie geboekt in de dressuursport, waarvoor het Friese paard vroeger onvoldoende geschikt werd geacht. Die miskenning is gelogenstraft. Dat heeft het project Fryso Huys uitgewezen. Spahn, die de Belgische nationaliteit heeft, presteert op dit moment met Anders 451 op Grand Prix-niveau. Eerder reikte hij ver met Annichje fan Bokkum (inmiddels naar Zuid-Afrika). Van de jonge dekhengst Tymon 456 wordt thans veel verwacht.

Bovendien staat nu een echelon combinaties klaar om door te stoten naar de landelijke top. In de breedte is er ondermeer door de inspirerende leiding van Spahn eveneens flinke vooruitgang geboekt. Een grote groep dressuurruiters is op niveau gebracht.

Van een mislukking wil Tineke de Leeuw dan ook geenszins spreken: ‘Er is baanbrekend werk verricht. Dat is positief. Dressuur met Friezen gaat door, hoewel de top nu wel erg smal is geworden.’

Kosten

Maar de ambitie van het Fryso Huys was de wereldtop en dat gaat onder de huidige omstandigheden niet lukken, zo weten Spahn en de familie De Leeuw. De kosten lopen voortdurend op en die zijn in deze tijden niet af te dekken met sponsoring. Naast stalling en verzorging vergen met name de veterinaire en de medische begeleiding veel geld. Deelnamekosten aan de internationale tours en logistieke kosten blijven bovendien stijgen.

Qua sponsoring biedt deze tijd weinig perspectief. Bij de bestaande sponsors zit weinig rek meer en nieuwe sponsors staan niet in de rij. De animo is niet voldoende om de uitdaging nog langer aan te gaan. Peter Spahn zegt niet anders te kunnen wil hij zijn carrière niet op het spel zetten.

‘Je gaat onder deze situatie lijden. De spanning wordt te veel. Ik kan het mij niet veroorloven in de min te gaan werken,’ stelt hij.

Freerk de Leeuw trekt zich het lot van Spahn aan: ‘Hij heeft geen keus. Anders gaat zijn toekomst naar de bliksem. Maar het blijft heel jammer. Een betere en meer gemotiveerde ruiter hadden wij niet kunnen vinden.’

Draagvlak     

Een ander punt wat een rol speelt is het gebrek aan draagvlak. Het Fryso Huys had erop gerekend dat er spontaan meer ondersteuning zou loskomen. Dat bleek niet het geval. Er werden te hoge prijzen gevraagd voor paarden met potentie, daar waar het Fryso Huys op meer loyaliteit had gehoopt en gerekend. Immers, dressuur op het hoogste niveau zou een enorme boost hebben gegeven aan het Friese paard, het stamboek en de fokkerij.

Wil je een nieuw ras binnen de dressuur naar de top brengen, dan kost dat jaren. Er wordt nog maar tien jaar met Friezen gewerkt en gefokt met het oog op dressuur. Met warmbloedpaarden wordt al tachtig jaar getraind. Die achterstand haal je niet zomaar in. Zeker niet omdat Friezen qua duurzaamheid genetisch wat achterstand hebben ten opzichte van andere rassen.

In internationaal opzicht betekent het stoppen van Spahn een verschraling. Barokke paarden zoals het Friese ras zijn in opkomst: Lucitanos, Andalusiërs en Pura Rasa Espagnola.

Spahn bemerkt dat jury’s nog steeds gereserveerd zijn in de beoordeling van Friezen maar dat ze in de loop der jaren het Friese paard wél zijn gaan aanvaarden op internationaal niveau.

Kortom: de stopzetting van dit ambitieuze dressuurproject is een gevoelig verlies in de doorontwikkeling van de Fries als sportpaard.

Spahn, tenslotte: ‘Maar ik heb mijn droom nog niet opgegeven en het is voor mij nog steeds een uitdaging met het Friese paard te werken. De komende zal ik me meer toeleggen op het trainen van nieuwe combinaties en jonge getalenteerde paarden. En ik hoop dat ik in de toekomst de nodige financiële ondersteuning zal vinden om het Friese paard op internationaal niveau uit te brengen.’

SNEEK – Egbert Kamstra heeft met een zelfgemaakte melkpakkenboot de Elfstedentocht gevaren. Aanvankelijk wilde hij het Kanaal oversteken om bij de Olympische spelen aanwezig te zijn, maar hij kreeg geen afmeerplek op de Theems. De schuit is gemaakt van 10.000 melkpakken waarvan er 6.000 zorgen voor het drijfvermogen. De snelheid bedraagt 5 km per uur. Kamstra en zijn twee bemanningsleden deden er een week over om langs de elf steden te varen. Ze koppelden een goed doel aan de tocht: geld inzamelen voor de bouw van een school voor kinderen met het syndroom van down in het Russische Moermansk.

EERNEWOUDE – Omrop Fryslân krijgt in de zomer van 2013 een nieuwe stem bij het skûtsjesilen. Ondernemer, troubadour, verteller en toneelspeler Gjalt de Jong volgt Klaas Jansma op, die 35 jaar lang de wedstrijden versloeg van de SKS en de IFKS. De Jong zal, net als Klaas Jansma, in een snelle boot vanaf het wedstrijdwater verslag doen van het skûtsjesilen.

Gjalt de Jong, van Eernewoude, verzorgde in 2011 en 2012 als speaker het wedstrijdcommentaar bij het SKS skûtsjesilen als opvolger van Henk Doevendans. Nu maakt hij de stap naar het liveverslag.

De overgang naar radio is voor Gjalt weer een nieuwe uitdaging: ‘In deze rol ben ik de schakel tussen de schipper, de bemanning en de luisteraar. Ik vind het mooi dat ik op deze manier de passie voor onze Friese traditie en geschiedenis op een aangename manier mede in leven kan houden.

Projectleider Skûtsjesilen bij Omrop Fryslân, Jacqueline Spendel: “Ik ben er erg blij mee dat het gelukt is om een verslaggever met verstand van en passie voor het zeilen aan ons te binden”.

De Jong is een echt watermens en weet veel van skûtsjes. Samen met zijn partner heeft hij het bedrijf ‘Skûtsjevaart Grou’. Dat bedrijf vaart het hele watersportseizoen met gasten op en rond de Friese meren.

SKS-bestuurslid Hilda Boesjes: ‘De SKS introduceerde Gjalt de Jong in 2011 als wedstrijdverslaggever en wij geven hem graag de kans door te groeien naar de radio.’

STAVOREN – Het eerste project van stichting De Staverse jol is van start gegaan. Op werf “De Hoop” te Workum droeg Piet Bouma uit Hindeloopen zijn Staverse jol, de ST48, voor 1 euro over aan het bestuur van de stichting. Piet Bouma was sinds 1989 eigenaar van deze jol, die in 1894 voor Gerrit Mulder werd gebouwd op de werf van Douwe Roosjen in Stavoren.

De in mei van dit jaar opgerichte stichting zet zich in voor het behoud van kleine houten vissersschepen en dan vooral Staverse vissersjollen.De ST48 wordt grondig opgeknapt door werfbaas Harold de Lange en daarna ingezet voor diverse activiteiten, waaronder opleidingen voor jongeren. Hierbij wordt jongeren geleerd om te gaan met deze schepen, maar ze ervaren ook hoe er vroeger werd gezeild en gevist. Op deze wijze wordt dit maritiem erfgoed niet alleen bewaard, zoals in sommige musea, maar ook actief gebruikt. Een stuk maritieme historie wordt zo levend gehouden.

Naast het actief inzetten van Staverse vissersjollen probeert de stichting ook zo veel mogelijk gegevens en fotomateriaal te verzamelen van de vissersjollen en deze te publiceren.

De Stichting wordt ondersteund door de provincie, de Stichting Woudsend Anno 1816, de Ottema-Kingma Stichting, de gemeente Súdwest-Fryslân, het ANWB-fonds en de Rabobank.

JOURE – Bij jachtwerf De Jong in Joure liep een nieuwe 12-voetsjol met zeilnummer 876 van de helling. Deze kraamkamer van houten schepen (met name bekend van de vletten) had dit type zeilboot voor het laatst in 1997 gebouwd. Het 3,60 meter lange scheepje heeft een historie die ver teruggaat.

Het ontwerp van de 12-voetsjol is het resultaat van een prijsvraag uit 1913 voor een roei- en zeiljol die dienst kon doen als wedstrijdzeilboot. Het winnende idee was van de Engelsman George Cockshott en is in 1914 geïnstalleerd als nationale eenheidsklasse. In 1920 en 1928 was het zelfs een Olympische klasse.

Jaarlijks worden er drie tot vijf nieuwe jollen gebouwd in Nederland. De populariteit is vooral te danken aan het klassieke karakter van de bouwwijze. Bij Jachtwerf de Jong is deze jol gebouwd van overnaads geklonken mahoniehout. De wrangen en spanten zijn in eiken  uitgevoerd. Een mooie opdracht voor de werf. ‘Ja, dit is precies ons werk: mooi houtwerk dat tot in detail moet worden uitgevoerd en waarbij vakmanschap tot zijn recht komt,’ zegt werfeigenaar Aaldert de Jonge.

Authenticiteit is belangrijk bij de 12--voets-jol. In de loop der jaren zijn er alleen wijzigingen in de klassenvoorschriften aangebracht om de veiligheid te bevorderen. Daardoor zijn oude jollen in wedstrijden gelijkwaardig aan nieuwere jollen. Inmiddels zijn er 876 geregistreerde 12-voetsjollen en wordt er nog steeds zeer actief wedstrijd mee gezeild. Wedstrijden zullen er in eerste instantie niet gezeild worden met deze nieuwste jol. De eigenaar wil hem gaan gebruiken voor toertochtjes in de wateren rond Grou.

Huis – De Dekemastins, het oudste nog bewoonde huis in Franeker | Bouwjaar – 1485 | Adres – Dijkstraat 5, Franeker | Bewoners – Maarten de Bok en Annet van der Hoek (sinds 1986)

Historie – De Dekemastins in Franeker, niet te verwarren met Dekemastate in Jelsum, is gebouwd omstreeks 1500. Als jaartal wordt genoemd 1485. Het woongedeelte van Maarten en Annet vormt onderdeel van een vroeger, groter geheel. Een zogenaamde zalenstins.
Ernaast was het koetshuis. Aan de Lijnbaanstraat is de paardenstal. Later is daar een klein huis gebouwd dat in 1894 is afgebroken. Begin 1600 is in de grote zaal een plafond aangebracht, met grote balken. Ook werd een monumentale schouw aangebracht op de plaats van de vuurplaats en er werden bedsteden met mooie paneeldeuren in het interieur verwerkt.

In 1757 is het pand in tweeën gesplitst. Omstreeks 1800 is de voorgevel gestuct, naar de mode van die tijd. Omdat Monumentenzorg geen toestemming geeft om het pleisterwerk te verwijderen, is het aanzicht anders dan die van de andere stinzen in Franeker.
Wel is bij de laatste verbouwing een deel verwijderd, waardoor enkele kloostermoppen weer zichtbaar zijn.

De Dekemastins is tot 1607 bewoond door Dekema’s of erfgenamen van de familie.
Vanaf 1819 woonde in het oostelijk deel Van Beijma thoe Kingma, grietman van Franekeradeel. Hij verkocht het huis in 1826 aan de Grietenij Franekeradeel. Tot 1850 is dit deel het gemeentehuis geweest.
Het westelijke deel was van 1798 tot 1849 herberg De Doelen. Daarna was het tot 1896 een school. Tegenwoordig is het dus een winkel waar vrijwel niks herinnert aan de oude glorie.

Saillant – De woning van de buurman, waarvan de zijgevel in die van Dekema State was gefreesd, kwam te koop. Maarten en Annet kochten het huis en maakten van ‘de hokkenboel’ een prachtig leefhuis. De oude steeg waarin de woning stond kwam vrij en werd overkapt met een glasdak dat een prachtige lichtinval geeft. Architect Germ Brouwer tekende voor de verbouwing/restauratie. In 2009 werd de zolder aangepakt.

OENKERK – 2012 is het jaar van de historische buitenplaatsen. Staten en stinzen zijn versterkte, grote, rijk gedecoreerde, voorname en in parktuinen met stinzenflora overwoekerde gesitueerde behuizingen voor adellijke families. Ooit waren er zo’n 6.000 in ons land en daarvan is nog slechts een tiende over. Friesland telt nog 50 staten. Bekende staten zijn Epema State (Ysbrechtum), Poptaslot (Marssum), Martenahuis (Franeker), Rinsma State (Driesum), Fogelsanghstate (Veenklooster), Schierstins (Veenwouden), Stania State (Oenkerk), De Klinze (Oudkerk), Stadhouderlijk Hof (Leeuwarden), Princessehof (Leeuwarden), Dekema State (Jelsum), Lauswolt (Beetsterzwaag), Crackstate (Heerenveen), Huize Oranjewoud (Oranjewoud) en Rinia State (Oudemirdum). Ter herkenning bijgaand een fotocollage van enkele staten die de grandeur van dit buitengewoon cultuurhistorisch erfgoed toont.

Van l.n.r. de als mannequin paraderende Miranda Werkman, Irona Groeneveld en Sietske Poepjes.

JOURE – ‘Wij hebben inderdaad wat met vrouwelijke politici,’ zei Corry Algera bij de viering van tien jaar Fair Fashion Joure in partycentrum ‘t Haske. Overigens was het toenmalige Tweede Kamerlid Jacques Tichelaar die bij de opening van modezaak Sari Fair Fashion de verhinderde Jeltje van Nieuwehoven destijds verving. Vijf jaar later kwam wijlen gedeputeerde Anita Andriesen langs. En nu waren het Irona Groeneveld van Grien Links, Miranda Werkman van Omrop Fryslân en gedeputeerde Sietske Poepjes die een modeshow liepen.

‘Heel spannend en best moeilijk hoor,’ zo vertrouwde de meer met asfalt en beton in haar portefeuille bezige Poepjes de redactie toe. Haar contact met Fair Fashion ontstond bij de oproep naar wie duurzaamheid hoog in het vaandel heeft.
‘In het verlengde daarvan ligt het streven om in samenwerking met de provincie een campagne Fair Fibers op touw te zetten,’ verkondigde de in Heeg wonende Lucie Gelderblom van de Friese Milieufederatie.

Nobel credo is, zo wordt dat via een logo uitgebeeld, ‘het verlagen van de ecologische voetafdruk van Friese burgers rond kleding en textiel’.  Corry Algera en haar compagnon Jantsje Bakker betrekken katoen, hennep, wol en zelfs ook uit soja vervaardigde, maar wel duurzaam gemaakte kleding uit Bali, Nepal, Bangladesh, China en in Nederland via sociale werkplaatsen.
Corry: ‘In lage loonlanden zijn het vrijwel allemaal vrouwen die de kleding maken. Het mooie daarvan is dat met de vrouw zich een hele gemeenschap ontwikkelt en met de man alleen het individu.’
Waarmee de schaars aanwezige mannen bij de show het maar konden doen!

Het organisatie duo van de fair: Erwin Hamming Schott en Jannie Postma.

LEEUWARDEN – Dat mensen zich nu afhankelijker van elkaar voelen en behoefte hebben aan emotionele uiting, kan als een voordeel van de crisis worden genoemd. Dat stelde Jan-Dirk Ravesteijn, zakelijk leider van zijn entertainment group, tijdens de luxe- en lifestylefair in het pand van keuken- en badkamerzaak Bakker Postma Leeuwarden. Omdat het ondeugend kind-zijn er bij hem nooit uitgaat, zat Jan-Dirk in een badkuip met eendjes de aandacht op zich te vestigen.

‘Zo probeer ik mij, net als andere bedrijven vandaag de dag steeds meer doen, duidelijker te profileren,’ aldus de ook als trouwambtenaar in Leeuwarden actieve entertainer. Jannie Postma en Erwin Hamming Schott toonden zich, ondanks de concurrentie met een fair op Stania State in Oenkerk, best tevreden over de belangstelling van standhouders (36) en geïnteresseerden voor de toch wel op het hogere segment gerichte beurs.
‘Wij trekken elkaar er wel doorheen,’ zo verwoordden zij het organiseren van de vijfde fair in successie. Directeur Henk Tromp van Expert Leeuwarden had een primeur met een, mede door longarts Ralf Koppers en Pieter Jan Rijpstra van de Accell Group, ontwikkelde loopfiets.

Tromp: ‘Met deze NRG bike, waarop je kunt zitten, lopen en rijden, kan de moeilijk bewegende gebruiker grotere afstanden afleggen. Dat ervaart Ralf Koppers bijvoorbeeld in zijn praktijk met mensen die ademhalingsproblemen hebben. Zij vinden een rollator vaak net te hulpbehoevend aandoen.’

Wie voor alles op niveau zorgt, is Geartsje Schootstra–Van der Werff. Bij die uitspraak houdt zij haar handen net onder de buste. Geartsje runt namelijk de lingerieshop Qulotte in Joure die al drie keer tot de beste van Friesland werd uitgeroepen en ook in de top van de NDC-verkiezing eindigde. Zakelijk heeft zij het niet van vreemden, met man Johan als jachtmakelaar in Hindeloopen en heit Jouke als transportondernemer en de onder meer met professioneel bloemschikken bezige mem Gjetsje.

Stadschouwburg De Harmonie gaat, mede door de huidige tijd gedwongen, ook meer de boer op. Tijdens de fair was de promotie niet alleen gericht op het programma, maar ook op de eerste Friese Wijnmarkt waaraan de wijnzaken Il Casale, Unik, Wein & So, El Gusto en De Wijnimporteurs hun medewerking verleenden.

Gosse Stielstra van Fleurons & Prins juweliers spreekt van ‘een drama’ wat betreft de prijzen van Zwitserse merkhorloges betreft. Omdat ze in Zwitserland geen recessie kennen, worden de prijzen mede als gevolg van de materiaalkosten, steeds hoger.
‘Met als gevolg dat men hier tegen de aanschaf van zo’n klokje begint aan te hikken.’

SNEEK – Galerie Peter Bax houdt volgend jaar september, de maand waarin ook de open monumentendag valt, een expositie in het kader van het 400-jarig bestaan van de Waterpoort. De galeriehouders Peter en Redmer Bax, die vanuit hun galerie uitkijken op de Waterpoort, zijn een klein jaar met de voorbereiding van deze bijzondere expositie bezig. Het bijzondere is dat allen een Waterpoort zullen leveren vanuit hun eigen discipline.

Om dubbele activiteiten te voorkomen en te zorgen dat er niet teveel versnippering rondom dit thema zou ontstaan, zocht de galeriehouders contact met stadsgids Harm Rozenberg. Samen met Feike Damstra namens de Vereniging Historisch Sneek hebben beide heren de handschoen opgepakt en vormen zij nu het aanspreekpunt voor eventuele initiatieven die er worden ondernomen.

Galerie Peter Bax wil breed uitpakken met deze expositie waaraan ruim twintig exposanten zullen deelnemen. Met een aantal kunstenaars wordt nog overleg gevoerd maar definitieve toezeggingen zijn binnen van Cobi Doevendans, Peter Boersma, Julius van Dijk, Corrie Kuipers, Tjeerd Landman, Suzanne Landman, Jip Merkies, Jan van der Meulen, Jan Potma, Han Reeder, Gert Jan Slotboom, Marianna van Tuinen, Ad Verstijnen en Theo Wolfs.

Drooggevallen botter.

LEEUWARDEN/SNEEK – Afgelopen voorjaar overleed de Friese schilder en etser Abe Gerlsma (1919). Behalve beeldend kunstenaar was hij ook ingenieur en uitvinder. Landbouwwerktuigen die hij op zijn naam schreef waren o.a. de aardappelrooimachine en een looftrekker. Hij was dus veelzijdig getalenteerd. Des te interessanter om (tot en met 25 november) de exposities Wetter in het Fries Scheepvaart Museum in Sneek en Galerie De Roos van Tudor in Leeuwarden te zien.

Het zijn collages van ranke tekeningen en ijle schetsen. Ze zijn samengesteld door zijn kinderen. Een fijnzinnige hommage aan hun vader, een man die beeldbepalend is geweest voor het Friese landschap. Niet alleen in zijn kunstvormen, maar ook door zijn uitvindingen die ploegend en zwoegend hun sporen letterlijk achterlaten.

Licht speelt een belangrijke rol in het werk van Gerlsma, zoals te zien in de kleurenets Drooggevallen botter (1980). Daarop is de overgang tussen water en hemel nauwelijks te zien. Een kunst die ook Willem van Althuis (1926-2005) verstond. Op de kleurenets Ynthemasleat (1973) bereikt Gerlsma iets wat bijna onmogelijk is in de schilderkunst: hij vangt het tegenlicht, zoals schrijver/kunstkenner Kester Freriks aangeeft.

Hij schrijft over dit werk: ‘Op de smalle Friese vaart glijdt een schip met uitstaande zeilen weg van de toeschouwer. De fok weerkaatst het extreem witte licht dat van voren komt, en dat ook spiegelt op het water. Rechts een lage horizon, links het rode pannendak van een boerderij.’
Gerlsma slaagde dus in zijn opzet om het Friese landschap te laten doorstralen met licht. Dat boeiende lichtspel zie je op Wetter terug.

LEEUWARDEN – Omrop Fryslân heeft van het Mediafonds in Amsterdam een subsidie van € 135.000,- gekregen. Het geld is toegekend voor de ontwikkeling van een pilot van de nieuwe dramaserie ‘De Keet’. Het dramaproject is een samenwerking tussen Omrop Fryslân en het Friese theatergezelschap Tryater.

Met deze artistieke erkenning en financiële bijdrage van het Mediafonds komt de realisatie van de dramaserie dichtbij. In de komende maanden zal hard worden gewerkt om de financiële dekking helemaal rond te krijgen. Als dat lukt wordt ernaar gestreefd om komende zomer (2013) de serie op te nemen. Hoofd Cultuur Piter Zwart: ‘De toekenning van opnieuw een groot subsidiebedrag is voor ons een erkenning dat wij met ‘De Keet’ wat moois in handen hebben.’ Al twee keer eerder kreeg de Omrop subsidie voor de ontwikkeling van het nieuwe dramaproject, daarmee konden de scripts voor tien afleveringen worden geschreven.

Tryater heeft een belangrijke rol bij de ontwikkeling van de dramaserie en acteurs van het theatergezelschap zullen een aantal belangrijke rollen spelen in de serie. Het idee voor de dramaserie komt van regisseur Mirjam de With uit Joure. Zij heeft ook de regie in handen. De nieuwe serie heeft ‘Diede’ als hoofdpersoon, negentien jaar en gangmaker bij een jongerenkeet ergens op het Friese platteland. Door een ernstig ongeluk raakt hij verlamd en kan hij zelfs niet meer praten. Dat verandert niet alleen zijn eigen leven drastisch, maar ook dat van zijn vrienden en familie. Mirjam de With is de regisseur van onder andere Mina Moes, Heen en Weerdag en Ballast.

Producent van het project is Family Affair Films uit Amsterdam en scenarioschrijver is Eveline Verwoerd. Ook regisseur Pieter Verhoeff en toneelschrijver Bouke Oldenhof werken mee aan ‘De Keet’.

LEEUWARDEN – Keramiek-museum Princessehof heeft de handen ineengeslagen met Museum het Prinsenhof in Delft. Gezamenlijk presenteren zij vanaf 27 oktober de tentoonstelling “Delfts Blauw. Kunst of Kitsch”. Uit de collectie van het Princessehof is een aantal Delfts Blauwe topstukken te zien. Van hippe fietstassen tot het decor van Ik Hou Van Holland: Delfts Blauw lijkt synoniem voor het ultieme Holland-gevoel. Een echt Hollands symbool, maar is het kunst, of is het kitsch? Ontdek er alles over op de bakermat van dit typisch Hollands aardewerk: Delfts Blauw.

Delfts Blauw is al meer dan 350 jaar een typisch Hollands icoon. Van een zoenend stelletje als souvenir tot eeuwenoude vazen met Hollandse landschappen, wereldwijd spreekt het blauwwitte decor mensen aan. Delfts Blauw ontstond aan het begin van de 17de eeuw als alternatief voor het Chinese porselein. Delftse aardewerkfabrieken profiteerden volop toen halverwege de 17de eeuw de export vanuit China stilviel. De tentoonstelling laat zien hoe dit aardewerk gemaakt werd, hoe de populariteit toenam en het imago door de eeuwen heen veranderde.

Maak kennis met de verschillende aspecten van Delfts Blauw. Het pronkstuk van een koningin, het gebruiksgoed van een herbergier en de souvenir van een toerist. Ontdek hoe het aardewerk gemaakt werd en voel de verzamelwoede van een echte liefhebber. Bekijk Delfts Blauw door de ogen van kunstenaars en modeontwerpers, die het gedecoreerde aardewerk graag als inspiratiebron gebruiken.

De twee musea uit Leeuwarden en Delft staan bekend om hun hoogstaande keramiekcollectie. “Delfts Blauw. Kunst of Kitsch” is het begin van een langlopende samenwerking tussen beide musea en koppelt de kennis en topcollecties van de beide instellingen.

Designhotel ‘Herberg de Waard van Ternaard’ toont het bijzondere werk van twee bollenstreekse kunstenaars: Wout Ruigrok en Iet Langeveld werkend en wonend in Lisse en beiden kinderen van bloembollenkwekers. Samen werken zij in hun galerie/atelier Plan4 in het centrum van Lisse.

Naast hun beider werk presenteren zij in het restaurant het eerste RUIGVELDschilderij ‘Duality’, een primeur aangezien dit werk nog nergens eerder getoond is. Ruigveld is een bijzondere samenwerking waarin de twee kunstenaars samen schilderen op één doek en inmiddels is een serie van 12 Ruigveldschilderijen ontstaan, waarvan de allereerste vanaf heden getoond wordt in de Herberg de Waard van Ternaard.

Rembrandt (Christoffer Morgan) en zijn muze Saskia (Brecht Wassenaar) in een vertederende scène.

LEEUWARDEN – Theaterbezoekers worden soms op het verkeerde been gezet waar ze in levende lijve bij zitten. En dat, zoals bij de Saskia 400-viering, in een kerk met een heuse dominee. Vrijwel iedereen ontging het, maar in de Leeuwarder Grote Kerk werd de link met de doop van Saskia Uylenburgh op 2 augustus 1612 gelegd met het dopen van een jongetje (!) dat voor de gelegenheid even Saskia heette.

Dominee Gerrit de Haan uit Wirdum en vader en moeder Van der Velde uit Leeuwarden speelden de rol dusdanig, dat iedereen onder de indruk was van hetgeen zich op het podium voltrok. Ook CdK John Jorritsma, diens echtgenote Georgette en burgemeester Ferd Crone, aan wier voeten het tafereel zich afspeelde, leefden volop mee met de doopplechtigheid.

Tragisch was dat een week voor de voorstelling Maeike Sijtsma, onder meer zangeres bij Three-ality, plotseling overleed.
‘Vreselijk,’ reageerde zanger Syb van der Ploeg. Hij moest nu in allerijl samen met Marjolein Teepe, zangeres in de musical Queen, als Rembrandt en Saskia een, overigens voortreffelijk gebracht, duet zingen. Onder het gehoor bevond zich een groot aantal uitgenodigde vrouwen met de voornaam Saskia, waaronder een jarige Haagse, wier moeder als verrassing uit Suriname was overgekomen. Ca. 200 Saskia’s zijn met kleine foto’s vereeuwigd in een groot portret dat Frank van der Velden als hoofd Collecties namens het Fries Museum in ontvangst nam.
‘Het tableau krijgt een plaats in de hal van het nieuwe museum,’ liet hij weten.

Voorzitter Andries van Weperen van de stichting Culturele Herdenkingen Fryslân eerde met name Peter de Haan en Froukje de Jong-Krap als leiders van het Saskia 400-project. In dat kader werd een groot aantal activiteiten georganiseerd, met als climax de voorstelling in de Grote Kerk, waaraan een 50-tal toneelspelers en muzikanten hun medewerking verleenden.

De bindende rol vervulde beroepsacteur Freark Smink als boeiende verteller.
‘De kerk zit nu net zo vol als in 1612 bij de doop van Saskia; het ‘toetje’ van vader en moeder Uylenburgh en hun zeven kinderen,’ verkondigde Freark breed zwaaiend.
Als herinnering aan het Saskia-spektakel kregen de bezoekers elk een Rembrandt-aardappel mee. Dat ras werd gepoot en geoogst in St. Annaparochie, waar de schilder Rembrandt begin 1600 met zijn muze Saskia trouwde.

HEERENVEEN – perBacco in Heerenveen is geselecteerd bij de top tien van beste Italiaanse restaurants in Nederland en kreeg op 29 oktober in het House of Amsterdam een gouden award. Op de lijst staan verder Quattro Gatti, Pianeta Terra, Segugio (allen Amsterdam), Cucina Italiana (Deventer), Zilli (Arnhem), Mediterraneo (Maastricht), Sapori d’Italia (Den Haag), A Proposito (Rotterdam) en Ortica (Best). De restaurants zijn genomineerd door lezers van het magazine Italië. perBacco wordt gerund door patron Gerard de Ruiter en chef-kok Pietro Milan (foto). Zij gaan hun zaak verhuizen van de Herenwal naar de Lindegracht in het centrum.

LAUWERSOOG – De visserij op de Waddenzee is zo oud als de bewoning van het Waddengebied zelf. Hoewel er inmiddels moderne technieken, grote schepen en zware tuigen beschikbaar zijn, zijn veel vissers uit het Waddengebied bewust klein gebleven. Enkele van hen werken nog met eeuwenoude ‘passieve’ vistechnieken zoals staand want en de ringzegen. Met deze technieken kan productief worden gevist zonder de natuur te schaden. En het levert eerste klas vis op! Daarom zijn de producten van de kleinschalige visserij door de Waddengroep gecertificeerd als ‘Waddengoud’. Het zijn duurzaam geproduceerde streekproducten van hoge kwaliteit.

De diklipharder is een typische Waddenvis die zich graag ophoudt in ondiep water waar hij algen van de bodem graast. In Nederland is harder een vergeten vissoort, hoewel het ooit een belangrijke consumptievis was, getuige de vele harderschubben- en graten op archeologische vindplaatsen.

Toen Harderwijk nog aan de Zuiderzee lag werd hier veel harder aan wal gebracht, én gegeten! In Frankrijk wordt harder uit de Waddenzee vandaag de dag zeer gewaardeerd om het stevige vlees en de fijne smaak. Harder eet alleen planten zodat vrome Joden en Moslims ook genieten van deze lekkere vis.

DOKKUM – Op de Slavakto in Utrecht is familiebedrijf Weidenaar opnieuw Nederlands kampioen geworden in de categorie verduurzaamde droge worst. In 2009 werd het bedrijf al kampioen in deze zelfde categorie en dit jaar is de titel, welke eens in de drie jaar wordt uitgereikt, met succes verdedigd. Directeur Lieuwe Weidenaar nam de bokaal in ontvangst.

Tijdens de Slavakto, productkeuring voor industriële versproducten, worden de producten gekeurd door speciaal geselecteerde keurmeesters. Bij deze keuring heeft de vakjury de producten beoordeeld op onder andere smaak, kleur, uiterlijk en mondgevoel. Als allerbeste getest is de boerenmetworst van Weidenaar, met deze worst is het bedrijf kampioen geworden.  ‘Naast dat we kampioen zijn geworden zijn tien ingezonden producten ook nog gewaardeerd met het kwaliteitscertificaat. Met dit certificaat wordt aangetoond dat de producten tot de beste van Nederland behoren. Het Zeeuws spek, de boeren- en fijne leverworst, Friese, Groningse en Drentse droge worst, grillworst, kaasgrillworst en de varkens -en runderrollade zijn allemaal met dit certificaat bekroond. Een superprestatie die ons team van worstmakers heeft bereikt,’ Lieuwe Weidenaar.

LEEUWARDEN – Koffie is in! Koffie is kunst! Steeds meer bedrijven en organisaties huren professionele barista’s in om hun zakelijke bijeenkomst op een creatieve manier te openen. The Barista Group uit Leeuwarden toert met een omgebouwde Volkswagen T2 uit 1968 door het hele land.

KLM, Achmea, NHL en United Coffee; het zijn slechts enkele gerenommeerde bedrijven die gebruik maken van de diensten van The Barista Group. Koffie neemt in het leven een belangrijke plaats in. In het zakelijke leven komt bijna geen deal tot stand zonder een kop koffie. Koffie is het visitekaartje van een organisatie.

De gebroeders Tim en Lesley Oudkerk Pool zijn de oprichters van The Barista Group. Zeven jaar lang waren ze de gezichten van het gezellige lunchcafé in de historische Stadswaag van Leeuwarden. Koffie was hier het hoofdproduct en de Waag vervulde een ambassadeursfunctie voor Bazar Coffee & Tea in Friesland. In de Waag is de liefde van de broers voor het zwarte goud ontstaan.

Na diverse cursussen, een bezoek aan een exclusieve koffieplantage op de grens Thailand-Laos, deelname aan de Coffee Academy, een opleidingscentrum voor organische koffieboeren en een opleiding bij een Italiaanse Barista, werd The Barista Group opgericht. Opdrachtgevers maar ook de media zijn lovend over het gedurfde nieuwe concept van de jonge broers. De mobiele koffiebar met professionele inhoud is een ware eyecatcher waar weken later nog over gesproken wordt. Alleborgh Espresso uit Abcoude, de importeur van Italiaanse espressoapparatuur, miste een goede partner in het noorden. Hieruit is een samenwerking ontstaan. The Barista Group levert en onderhoudt als exclusieve dealer La Pavoni en La Marzocco apparatuur in Noord-Nederland.

Op bedrijventerrein de Hemrik werd in juni een trainingsruimte gerealiseerd. De horecaondernemer kan hier vrijblijvend en onafhankelijk van een koffiemerk de espressoapparatuur testen en hoeft hiervoor niet meer naar het westen van het land. Ook worden koffieworkshops voor horecaprofessionals en koffieliefhebbers gegeven. In de jarenlange ervaring als horecaondernemers hebben de broers deze ondersteuning gemist en proberen zo de kwaliteit van koffiebeleving in het noorden omhoog te brengen. Mensen drinken thuis steeds een betere kop koffie. In de horeca verwachten ze dan zeker iets speciaals wat met de juiste aandacht is bereid.

Sinds oktober beschikt The Barista Group over een unieke koffiebar gemaakt door Daan Levy, de stadskunstenaar van Leeuwarden. Het duurzame meubel is gemaakt van resthout. Met verantwoorde koffiebonen, biologische melk en rietsuiker is dit een duurzame aanwinst voor koffie op elke locatie.

De Friese tv kok en presentator Reitse Spanninga met varkensboer John Lorist; lanceerders van het Gaasterlandse kruidenvarken.

SLOTEN – ‘Varkens ruiken vijftig keer beter dan de mens,’ beweert John Lorist uit Hemelum als mester van die dieren. Daarom vinden ze het menu, dat ze bij hem krijgen voorgeschoteld, zo heerlijk. De mix van specerijen als tijm, oregano en jeneverbes met luzerne, klaver, gras en graan, blijken de diervriendelijk grootgebrachte varkens erg lekker te vinden. Hun vlees heeft dan ook een bijzondere smaak en, niet onbelangrijk, ze leveren hem als een van de bij Frievar aangesloten varkensboeren ook een hogere prijs op.

Reden om er met slagerij Lunenburg uit Oudewater, fokkerij Revarco, vleesgrossier Feenstra en zonen Drachten en de keurslagers Obe Veldman uit Joure en Henk Spijkerman uit Akkrum, die vlees en worst verkopen, een breed opgezette presentatie van te maken.

Onderdeel ervan was de onthulling van de naam en het logo Friberne; een samenvoeging van Frisia en berne (geboren) waarmee nu met de producten van het Gaasterlandse kruidenvarken aan de weg wordt getimmerd. Moment suprème was dat niemand minder dan de vijfde generatie slagerszoon, vleeskeurmeester en ooit de sterkste man van Friesland, Wout Zijlstra, een 90 kg zwaar varken binnendroeg. Zijn krachtige gestalte herleidt hij tot zijn de geboorte. ‘Ik woog toen al 10,5 pond,’ zei hij licht hijgend en transpirerend na het sjouwen van het geslachte dier.

Vlees is voor Wout de belangrijkste voedingsbron en, zo sprak hij in de memmetaal, ‘groue earten’ (erwten) mei spek’. Slager Veldman liet weten dat er mensen zijn die speciaal voor het lekkere Friberne-vlees naar hem in Joure komen. Zijn collega Spijkerman liet verpakte worsten uitdelen aan de bezoekers. Presentatator en Friese tv-kok Reitse Spanninga voegde de daad bij het woord met bereiden van porties risotto met daarop een stukje Friberne-vlees.

Reitse: ‘Mijn favoriet is de procureur; doorregen spek dat van de varkensnek wordt gesneden en bij de Chinees bekend is als babi pangang.’ Als amuse presenteerde hij een hoorntje Friberne-gehakt met daarop een bolletje Amsterdams uienijs. De smakelijke lancering van het geheel was tot in de puntjes verzorgd door Edwin Vis van Henk Ontwerpers in Lemmer. De 120 genodigden konden genieten van hetgeen zich in de Mallemok aan de Sloter stadswal voltrok.
‘Voor een passende presentatie viel de keuze op ons boerderijachtig restaurant,’ zei exploitant Henk Rutgers met voldoening.

Mirjam Marinus en Hans van den Brug.

De Van den Brug Groep is dealer van de merken VW, VW bedrijfswagens, Audi, Skoda, Seat en Suzuki. Er zijn vestigingen in Drachten (hoofdvestiging), Sneek, Heerenveen, Buitenpost, Franeker en Oosterwolde. De in 1923 opgerichte onderneming is gestoeld op drie poten: de dealerschappen, leasemaatschappij en schadeherstel bedrijven (joint venture met Care). Bij de Van den Brug Groep werken in totaal 250 mensen.

De auto-industrie moet voldoen aan de strakke Europese eisen en heeft de afgelopen jaren knowhow ontwikkeld en veel geïnvesteerd in milieuvriendelijkheid. Vrijwel alle merken zijn ermee bezig. De beste ‘vergroening’ die denkbaar is, vindt Hans van den Brug. Want juist de milieuwinst die je met de conventionele brandstof auto’s boekt tikt aan. Alleen al in ons land rijden er zeven miljoen auto’s rond. Onze merken VW, Audi, Skoda en Seat staan al jarenlang bekend om de zeer zuinige diesels met de labels Bluemotion, E-series, Greenline en Ecomotive die goed zijn voor een zeer lage CO2 uitstoot. Daarnaast hebben we ook een zeer betrouwbare lijn van auto’s op groengas. Deze ‘ecofuels’ zijn leverbaar op VW Touran, Passat, Caddy en Transporter. Hiermee kan op deze alternatieve niet fossiele brandstof gereden worden die gemaakt wordt van koeienmest of afval, dit zorgt voor een zeer lage uitstoot van fijnstof.

Sceptisch

Hans van den Brug stond als automan aanvankelijk sceptisch tegenover de toepassing van alternatieve brandstoffen: ‘Het plan van de overheid om in de 3 noordelijke provincies meer dan 100.000 auto’s voor 2015 op alternatieve brandstoffen te laten rijden vond ik niet realistisch. Bovendien krijgt de automotive branche daarin vaak de zwarte piet toegeschoven. De fabrikanten investeren echter, enorm veel in de verlaging van CO2 uitstoot bij conventionele brandstoffen. Zo kondigden Audi en VW aan om in de komende 3 jaar voor 6 miljard dit te gaan blijven doen, op zoek naar efficiëntere en schonere brandstoffen en motoren. Zoals ik al zei: milieuwinst die je met de conventionele brandstof auto’s boekt tikt aan.’

‘Ik was cynisch, die paar elektrische auto’s maken niet het verschil. Maar op een gegeven moment heeft het me gegrepen. Sterker, ik ben een believer geworden. Ik ben mee gaan doen in het enthousiasmeren. We moeten er echt naar toe om het fijn stof en CO2 te reduceren.’ Niet om marketing en commerciële redenen, maar omdat we dat echt willen. De mensen die speciaal omrijden voor een groengas tankstation zijn daarom voor mij de helden op de weg.’

Ja, en de financiële crisis heeft meegeholpen aan meer kostenbewustwording. Neem de VW Passat op groengas. Voor € 17 meer dan 300 km rijden. Dat scheelt in de portemonnee en dat is mooi meegenomen.

Friesland Lease 

Bij Friesland Lease gaat mobiliteit verder dan autorijden van A naar B. Duurzaamheid is een modewoord vandaag de dag, maar er zijn bedrijven die er écht inhoud aan geven, zoals Friesland Lease. Het bedrijf beweegt zich volop in duurzame mobiliteit. Niet alleen wat betreft auto’s. Ook elektrische scooters (e-scooter) en fietsen (e-bike) behoren tot het programma. Immers: alles draait om mobiel zijn. En dan kan een scooter of een fiets voor lokaal verkeer uitkomst bieden.

Dat Friesland Lease een bijdrage levert aan schoner rijden blijkt uit de harde cijfers. In 2008 stootte bij Friesland Lease een nieuw ingezette personenauto gemiddeld 178 gram CO2 per km/g uit. Het 5.200 auto’s tellend wagenpark van Friesland Lease zit nu op een gemiddelde van 132 gram CO2 uitstoot per km/g, niet verwijderd van de ambitie van Friesland Lease om de CO2-uitstoot voor 2013 tot 120 gram te reduceren. Tot de vloot van Friesland Lease behoren 110 auto’s die op groen gas rijden, 150 hybrides en 15 elektrisch aangedreven auto’s zoals de Tesla’s, Peugeot Ion’s en er staan al veel Opel Ampera’s in bestelling.

Mobiliteitsoplossing

Marketingmanager Mirjam Marinus denkt dat de auto door de nieuwe generatie minder als een statussymbool wordt gezien dan hun ouders en grootouders: ‘De twintigers en dertigers van nu zijn functioneel ingesteld. Gemak dient hen. Ze vinden het juist cool wanneer je gebruik maakt van moderne vervoermiddelen als scooters en bikes die ontworpen zijn door topdesigners en waarmee ze willen laten zien dat ze milieubewust zijn.’

Het heeft wel een poosje geduurd voordat de markt rijp was voor deze ontwikkelingen.
Mirjam: ‘Aanvankelijk waren het meer de geitenwollen sokkenfiguren die er oog voor hadden. De marketing sloeg in de beginjaren niet voldoende aan. Ik weet nog dat wij op een beurs stonden met een mooie boom. Als slogan voerden we: It is mei sizzen net te dwaan. Mensen raakten niet gauw overtuigd. Op gas moet je koken en niet rijden, zeiden ze gekscherend. Terwijl nu gebleken is dat de groengas auto’s technisch uitstekend zijn. Nu is de sneeuwbal goed aan het rollen geraakt. Ook in zuinige auto’s is er massaproductie ontstaan. Iedereen gelooft in een betere wereld.’

OOSTERNIJKERK – Locatie is niet alleen in onroerend goed allesbepalend. Hetzelfde geldt voor de evenementenbusiness. Aan een accommodatie op locatie is een nog steeds groeiende behoefte. Een van de spelers op deze markt is Van Kammen Tentverhuur & Catering in Oosternijkerk, verscholen achter de Waddendijk. Het geheim van het succes van deze familieonderneming is de veelzijdigheid en de één loketfunctie. Men heeft en doet alles in eigen beheer. Daardoor is het bedrijf nooit afhankelijk van derden en heeft men de kwaliteit en planning in eigen hand. Een vertrouwd gegeven voor de klant.

De mentaliteit van handen uit de mouwen steken is van vroeger meegekregen. Oprichter Ale van Kammen was een manusje van alles. Hij verdiende zijn brood als dagloner, tapper, spinragger, slijkwerker, loonarbeider en bietenschoonmaker. En hij was niet te beroerd er ’s zondags nog een schepje bovenop te doen. Hem werd in 1946 gevraagd bij kaatswedstrijden ranja te verkopen. Al gauw werd de nering uitgebreid met pinda’s, fris, snoepwaren en knakworsten. Van Kammen sr. liep het vuur uit zijn sloffen en werd ook op dorpsfeesten een bekende verschijning met zijn snackwagen, zweefmolen en tent, dat toen nog een dekkleed was dat met juffers werd hooggehouden.

Op zijn 55ste hield hij er van de ene op de andere dag mee op.
‘Hij had geen zin om, naar eigen zeggen, alles naar de belasting te sjouwen,’ zegt zijn zoon en opvolger Yde, die als pas getrouwde jongeman mocht bepalen welk deel van het bedrijf hij over wilde nemen. Zijn geld was echter op.
‘Maar dat regel ik wel,’ zei de oude.
De keus viel op de tent, die overigens zo lek als een zeef was.
‘Mijn vrouw en ik moesten het tentdoek van 25 bij 5 helemaal verstellen. We hebben hem meteen wat groter gemaakt waardoor de lengte toenam tot 30 meter. Daardoor was hij beter verhuurbaar,’ aldus Yde.

Nog altijd repareren hij en echtgenote Minke in het naaiatelier tentzeilen, zij het dat het vanwege de kunststofmaterialen tegenwoordig voornamelijk laswerk is.
‘Ook daarin zijn we eigenwijs. We kunnen dat wel laten doen, maar wij zijn de ervaringsdeskundigen en juist wij weten op welke plaatsen een tent moet worden versterkt. En het waait hier aan de Waddenzee altijd. Een tent krijgt nergens meer te verduren dan hier,’ zegt Ale Siemen, de derde generatie Van Kammen die samen met zijn vader de onderneming runt.

Een student was Ale Siemen niet. Al op zijn vijftiende ging hij van school en kwam hij in het familiebedrijf terecht. Zo snel als kon haalde hij zijn vrachtautorijbewijs.
Ale Siemen: ‘Dit was het voor mij helemaal; op de vrachtauto het land in en tenten bouwen. Aan meer dacht ik niet. Tot een vriend van heit tegen me zei: jij moet van de auto en de boel gaan regelen. Ik dacht: die man is gek geworden. Ik wilde niet geloven dat hij serieus was. Toch heb ik zijn raad opgevolgd. Dat kwam doordat de planning vroeger nogal chaotisch verliep. Op zondagavond belde heit alles en iedereen en alle cafés af om personeel te regelen. Een sociaal leven hadden wij niet en dat was ook niet belangrijk voor ons, maar er ontstonden wel irritaties. Ik kreeg woorden met heit. Vanaf dat moment ben ik de tentverhuur gaan managen. Dat vond heit beter. Hij legt zich toe op de catering. Nu plannen wij donderdags de komende week in. Een goede planning, daar draait het hele bedrijf op. Die vriend had het goed gezien. Wil je tot de directie toetreden of het bedrijf overnemen, dan moet je een sleutelpositie innemen.’

Anno 2012 heeft Van Kammen voor 25.000 m² aan tenten: aluhallen, spantenten, paviljoententen tot een tent van 5 bij 3 die bij een particulier in de tuin wordt gezet.
‘Want een klant is een klant. Dat is ons motto,’ aldus Ale Siemen.
Zelfredzaam als de Van Kammens zijn zorgden ze ervoor dat ze alle nodige toebehoren in huis haalden: verwarmingsunits, vlonders, tapijt, meubilair, stoffering, decors, aankleding, garderobes, sanitair, glas- en servieswerk, , buffetten, tap- koel- en vriesinstallaties, mobiele keukens enzovoorts.
‘Wij kunnen een happening van a tot z verzorgen,’ vertelt Ale Siemen met gepaste trots.
Zo nodig organiseert Van Kammen zelf de feesten.
Yde fungeert dan als impresario: ‘Ik ken alle grote artiesten in Nederland persoonlijk. Van Joling, Borsato tot Froger. Al vanaf de tijd dat radioman Jan Rietman populair was met zijn programma Los Vast.’
Zaken regelen deed hij al gauw vanuit de Mercedes: ‘Ik was een van de eersten met een autotelefoon. Dat was toen nog een grote koffer.’ Meegroeien met het computertijdperk ging wat minder vlot.
Ale Siemen: ‘Weten waar de aan- en uitknop zit, veel verder gaat het niet.’
Inmiddels is Van Kammen betrokken bij tal van grote evenementen en shows zoals de Postcodeloterij, producties van Joop van den Ende en van ID & T (o.a. Sensation).
Tegenwoordig is het niet meer alleen een kwestie van een tent bouwen, podium erin, feest, afbreken en klaar. Tentverhuur vergt de nodige voorbereiding, waaronder het overleg met gemeenten over de vergunningen.

Handel ruiken zit hen in het bloed. Op regenachtige zondagen schijnen mensen trouwlustig te worden, weten ze.
Dan beide lachend: ‘Van een bruiloft komt een bruiloft!’
Hetzelfde geldt voor een feest bij de buren. Dat werkt aanstekelijk op andere bewoners in de straat. Ook al zijn het economisch mindere tijden, mensen laten zich niet ontmoedigen en blijven een viering, presentatie of show belangrijk vinden. Minder handel momenteel? Nee, steeds meer!

Het bedrijf telt 35 medewerkers die het hele jaar door aan de slag blijven dankzij een flexibele arbeidsinzet. Waar de politiek al jaren over spreekt is bij Van Kammen de normaalste zaak van de wereld.
Yde: ‘Onze tentbouwers zijn van alle markten thuis. Er zitten obers tussen die zich alleen maar om hoeven kleden en we hebben schilders, monteurs en timmerlieden in dienst die in de slappe periodes allerlei onderhoudswerkzaamheden kunnen uitvoeren.

Gelukkig hebben we geweldige mensen in dienst. Ze zijn gemotiveerd en vakkundig. Bij ons bepalen vooral de mensen die bij ons werken of de nieuwelingen voldoen. Zo kweek je eenheid. Iemand met een ring in de neus of andere toeters en bellen hoeven we niet. Dat vinden we niet representatief.’

De servicegerichtheid heeft geleid tot een grote kring aan vaste, tevreden opdrachtgevers die blind kunnen varen op het woord van Van Kammen.

Ale Siemen: ‘Iedereen weet dat bij ons afspraak is afspraak geldt.’

LEEUWARDEN – Etaleren doet verkopen. Er zijn winkeliers die het zelf kunnen en zelf doen, maar wie het aan specialist Ulke Wiersma overlaat, weet zeker dat de presentatie goed wordt verzorgd. Het blijft tenslotte wel een vak. Hij won zes keer een landelijke etalagewedstrijd met zo’n 1.500 deelnemers. Ulke begon 33 jaar geleden bij etaleur Fred van der Pijll in Gorredijk. Toen deze zaak verderging als bouwer van winkelinterieurs nam Ulke de klantenkring over en werd hij zelfstandig etaleur.

Heb je nog brood op de plank in deze tijd van online winkelen en leegstand? Ulke: ‘Ach, er zijn mensen die er geen dubbeltje voor over hebben, maar die had je tien jaar geleden ook. Dat is het verschil niet. Bovendien hou ik niet van klagen. Wie zeurt over internet moet de bakens verzetten of wat anders gaan doen. Ik heb nog nooit een dag zonder werk gezeten. Ik heb 85 vaste opdrachtgevers met wie ik heel goed kan werken. Dat is een mooie basis van mijn bestaan. Je mag zelfs spreken van een comeback van de etalage. Dat heeft te maken met het economisch tij. Als het moeilijk wordt moet je juist nog meer investeren in presentatie.’

Wordt er door winkeliers voldoende aandacht aan geschonken? Ulke: ‘ Ja en nee. Er zijn er bij die de boel laten versloffen. Bij hen zie je een versleten deurmat en kapotte lichtjes. Dat kan natuurlijk niet, maar wel een tweede huis in Spanje, hè? En wat kost dat een modezaak nou, één keer in de vier weken etaleren? Anderen besteden er wel aandacht aan, zoals de winkelformules van verswaren groothandels, of zoals de vitrines bij sc Heerenveen. Die richt ik vijf keer per jaar in met aantoonbaar succes’

Voor wie werk je? Ulke: ‘ Voor slagers, bakkers, groentezaken, juweliers, dames- en herenconfectiezaken, drogisterijen enzovoorts. Voor allerlei soorten winkels. Deze diversiteit is mooi want dan stomp je niet af. Grootwinkelbedrijven doe ik niet want die beschikken over eigen mensen.’

Wat is het geheim van dit vak? Ulke: ‘Je moet er gevoel voor hebben en creatief zijn. Het belangrijkste is dat je een klik met de winkelier hebt. Weten hoe die zich opstelt naar klanten en daar mee omgaat, welke doelgroepen ze willen bereiken. Je moet ook in de huid van de consument kruipen. Mensen kunnen namelijk niet combineren. Als ze een outfit in de etalage zien moeten ze denken: zo wil ik erbij lopen.’

Zijn er verschillen met vroeger? Ulke: ‘Net als overal in de maatschappij, het moet sneller. En de etalages zijn kleiner.’

Hoe kom je aan al die decoraties en rekwisieten? Ulke: ‘Die zijn van mij zelf. Ik heb op industrieterrein de Hemrik een loods vol spullen. Onderweg en op beurzen zie ik altijd materiaal dat ik kan gebruiken voor de thema’s die ik bedenk. Dat is een belangrijk onderdeel van mijn vak; dat ik met ideeën kom en dat ik die fysisch kan vormgeven. Dat is mijn meerwaarde. Oude auto- en motoronderdelen voor een schadeverzekeraar, hangmatten en vuurtorens voor een reisbureau, honden met brillen voor een opticien, landbouwwerktuigen voor een beurs of Saskia-banieren voor een modezaak in Stiens, het kan van alles zijn. Het gaat om het creëren van een ambiance die aansluit op het thema.’

Projectmanagers Pieter Fokkema en Tjettje Miedema van WTC Expo geven het startsein voor de Netwerk 10-daagse die gericht is op vijf items: facilitair, vitaal in bedrijf, financieel, marketing en communicatie en business day.

LEEUWARDEN – Een passieve houding is heel onverstandig in een tijd die dynamiek en aanpakken vraagt. Dat bleek op de inloopborrel die WTC Business Club Leeuwarden, MKB Noord en de Commerciële Club Zuid-Friesland gezamenlijk hielden in WTC Expo. Zij deden dat met het oog op de Netwerk 10-daagse die daar volgend jaar (8 t/m 19 april) plaatsvindt.

Evert Jan Schouwstra, senior advisor van de Kamer van Koophandel Noord, secretaris van de Friese Exportclub en directeur van WTC Business Club Leeuwarden, was onlangs op werkbezoek in Moskou. Vol enthousiasme keerde hij terug.
‘Je wordt bevestigd hoe belangrijk het is om lijntjes te leggen naar mensen en bedrijven. WTC is met 330 kantoren in 100 landen een netwerk dat daarin een katalyserende rol vervult,’ aldus Evert Jan.

Er werd niet alleen geborreld en gefilosofeerd in de loungebar, maar ook gepresenteerd. Voor een ieder was er gelegenheid ouderwets te ‘zeepkisten’ om in drie minuten bedrijf en product te verkopen. Assuradeur Jan Leegstra beet het spits af. Op verzekeringsgebied is er nog voldoende te besparen, liet hij weten.
‘Kijk naar de kostenkant,’ hield hij het gezelschap voor.

Een ander die deze speakerscorner betrad was Boudewijn de Vries uit Lemmer. Hij verkoopt onder de naam Retail Premium relatiegeschenken. Geen uitgemolken business volgens hem, maar in relatiemarketing nog onmiskenbaar een must.
‘Het leuke klokje dat u ooit heeft gekregen en op uw bureau staat, blijft uw aandacht vestigen op de gever. Of neem die sleutelhanger in de vorm van een badslipper die de nieuwe Beachclub Lemmer weggeeft. Wij leveren ook de creatieve ideeën. Mis de boot niet!,’ oreerde Boudewijn als een volleerd standwerker. Degene die de eerste offerte plaatste kreeg een kistje sinaasappels en de eerste met een opdracht een Alessi citruspers. Een gezonde gift.

Aanwezig was ook Angela Drost. Zij is financieel directeur van Quick Uitzendburo en directeur van Carrièresprong, een bureau dat jonge mensen uit een impasse haalt en aan werk en een inkomen helpt.
‘Waar wij op inspringen is die jongeman van 23 die thuis bij zijn ouders op de bank ligt. Hup, aan het werk! Stuur hem naar ons! Zo eentje is te oud om in een klas met 17-jarigen te zitten en daarom zetten wij een leer/werktraject uit waardoor je direct aan de slag kan. Dat motiveert extra. Wij bieden banen die makkelijk te leren zijn, die zekerheid verschaffen en die nog goed verdienen ook, bijvoorbeeld in de meubelbranche of in de steigerbouw. Leren kan ook via E-learning zodat je kunt leren wanneer en waar je het uitkomt,’ vertelde de energieke Angela.

De ruimte is op 3 oktober officieel geopend door de 8ste generatie Joannes Demes, de oprichter van Dokkumer Vlaggen Centrale.

DOKKUM – Hoe staat de vlag ervoor over 25 jaar, wanneer de Dokkumer Vlaggen Centrale het eeuwfeest viert? Op de themadag over innovatie, gehouden in het kader van het 75-jarig bestaan, werd een zeer dynamische toekomst geschetst. De vlag die zich aan vormverandering aanpast, de vlag als (LED)beeldscherm, de vlag als energiewinner (door zonnecellen), de vlag als luidspreker, de vlag als verwarmer (door piezogarens). Het is allemaal mogelijk!

Technoloog Ger Brinks, eigenaar van het bedrijf BMA-Techne, associate bij Boer & Croon en parttime lector aan de Saxion hogescholen en de academie Toegepaste Kunst en Techniek en verbonden aan het Nederlands Textielinstituut, liet een wondere wereld doorschemeren. Nederland blijkt voorop te lopen in textieltechniek en er zijn volgens Brinks zeer veel toepassingen mogelijk. Hoe functioneel, betaalbaar en nuttig die worden hangt af van de voortgang van de techniek en van de vraag uit de markt. Maar dat een vlag over 25 jaar veel meer dan een vlag alleen is, dat staat vast.

Een andere spreker was de 18-jarige Thijl Klerkx, die nu met zakenvrienden het technologie-, media- en communicatiebureau Newteam bestiert. Hij is de verpersoonlijking van een nieuwe generatie ondernemers. Op zijn zesde vond hij al uit hoe je via de TomTom de dichtstbijzijnde Mc Donalds kon vinden, op zijn achtste richtte hij een (mislukt) verzekeringskantoor op om je in te dekken tegen ziek zijn en op zijn twaalfde begon hij een bureau in webhosting dat hij op zijn veertiende voor Ä 420 verkocht. Van dat geld kocht hij een iPad, een ‘coole’ investering. Vervolgens begon hij thijl.nl, een online bezorgservice voor je biologische boodschappen. Dit concept wil hij via franchise over het hele land uitrollen.

Interactie met de markt (de consument) vindt Thijl heel belangrijk. Een succesvol novum in marketing is volgens hem de interactieve campagne van chipsfabrikant Lays, die de consument laat bepalen wat de nieuwe smaken moeten zijn.
Hijzelf loopt over van nieuwe ideeën. Ondernemen is zijn tweede natuur. En hij weet dus ook wat slechte innovaties zijn, zoals de QR code die hem opviel bij DVC.
‘Heel omslachtig. Een foto maken, op je app inladen, doorschakelen en dan pas op een website terechtkomen. Ik heb een tip voor dit bedrijf: gebruik de code om elke vlag uniek te maken en pas daar after sales zoals (na)bestellingen en reparaties op toe waardoor je meteen type, materiaal, formaat en dergelijke in beeld hebt,’ aldus Thijl.
Directeur Robert-Jan Hageman dankte hem voor deze ingeving: ‘Daar kunnen we zeker wat mee.’

Hoe revolutionair de ontwikkelingen ook zullen zijn, we moeten niet doorschieten, denkt Thijl.
‘Een boek lezen via E-reader, dat gaat vrijwel niet gebeuren. Moderne techniek koppelen aan ouderwetse behoeften is mijn ideaalbeeld,’ zegt Thijl, die het persoonlijk contact ‘offline contact’ noemt.

Hij praatte onlangs Job Cohen bij inzake diens onderzoek naar de rellen in Haren. Dat Job geen ervaring heeft met social media hoeft zijn bevindingen niet te belemmeren, oordeelt Thijl met een minzaam lachje.

DVC investeert 1 miljoen in digitale printer

DVC nam in september haar nieuwe state of the art Durst-printer in gebruik. Het digitale machinepark van DVC is dit jaar uitgebreid, zodat effectiever kan worden ingespeeld op de markteisen. De digitale printinstallatie van Durst is op dit moment de snelste in zijn soort. Met een minimum aan handelingen kunnen in extreem korte tijd vlaggen en aanverwante doekproducten van hoge kwaliteit worden geproduceerd. Ook de omschakeltijden zijn minimaal.

Robert-Jan Hageman: ‘Klanten willen direct op markttrends kunnen reageren en verlangen van ons dat we in een paar dagen leveren. Dat kunnen we nu waarmaken.’
DVC neemt met meer dan 40 duizend klantrelaties een vooraanstaande positie in op de Europese dundoekmarkt. Het is de enige vlaggenproducent in Europa met een geavanceerde zeefdrukinstallatie voor hoogwaardige kleurenproducties in grotere oplagen. Hier bestaat nog steeds veel animo voor, maar daarnaast wint de digitale druktechniek ook bij DVC nog steeds terrein. Digitaal drukken is bij uitstek geschikt voor actiematige producties in kleinere oplagen en met korte levertijden. De trend naar steeds sneller is al langere tijd een feit, maar de huidige marktomstandigheden doen daar een schepje bovenop.

Brandsma Koffie in Bolsward heeft samen met Scanomat een revolutionair koffiezetapparaat in de markt gezet: TopBrewer. Met dit apparaat zet men van versgemalen bonen een volmaakt kopje koffie. De manier waarop is helemaal van deze tijd. Je kunt het apparaat namelijk aanzetten via de smartphone, tablet of touchscreen! Stel je eigen koffie of drank samen en sla het op onder favorieten. Een klik en de koffie wordt gezet.

Met de TopBrewer wordt koffiezetten tot kunst verheven. Je waant je in een heuse barista. Espresso, cappuccino of gewone boerenkoffie, je hebt het voor het kiezen. Een andere warme of koude drank? In een handomdraai gemaakt.

Het zetten van een cappuccino gebeurt in 15 seconden en de TopBrewer reinigt zichzelf binnen een paar tellen na iedere serve. Strak, innovatief en energiezuinig. Een must have dus in de trendy horeca, de catering of bij de mensen thuis. Te koop of te huur via Brandsma Koffie.

Advies- en ingenieursbureau DGMR opende een nieuw kantoor aan de Lavendelheide 2 in Drachten. De openingshandeling (zie foto) werd verricht door wethouder Egbert Berenst van de gemeente Smallingerland en prof. Jacqueline Cramer, tot maart 2010 minister van VROM, en nu directeur van het Utrecht Sustainability Institute. Zij presenteerde bovendien een inspirerende visie op de duurzame toekomst van Nederland. Na de start in 2002, in een klein kantoor aan de Zuidkade, is DGMR Drachten snel gegroeid. Twee verhuizingen verder werken er inmiddels 22 professionals, afkomstig uit heel Noord-Nederland.

Het geopende pand is eerst duurzaam verbouwd. Het aanbrengen van een nieuwe energiezuinige klimaatinstallatie was de grootste verandering die plaatsvond. Het gebouw heeft geen gasaansluiting. Het interieur is geschikt gemaakt voor ‘het nieuwe werken’. Daarmee is een flexibele en inspirerende werkomgeving ontstaan. Door gebruik te maken van moderne informatie- en communicatietechnieken wordt onnodig reizen beperkt en kan ook op afstand effectief worden samengewerkt.

De belangstelling was groot en de reacties lovend. Er waren zeker 150 bezoekers: ondernemers, ambtenaren, bestuurders en medewerkers van nabij gelegen bedrijven.

Het Friese bedrijf OrangeGas heeft haar 40ste Groengasvulpunt in bedrijf genomen. Het 40e Groengasvulpunt is gerealiseerd aan de Stationsstraat in Winterswijk, onder de SHELL-luifel van Mennink-Veldboom.

Drie jaar geleden sprak het bedrijf de ambitie uit om op termijn 50 locaties te realiseren, strategisch verspreid over heel Nederland.

OrangeGas is nu hard op weg die doelstelling te bereiken. In juni 2009 werd het eerste Groengasvulpunt geopend in Steenwijk. Met een gemiddelde van 1 nieuw vulpunt per maand is OrangeGas de snelst groeiende ‘nieuwkomer’ in de markt van duurzame mobiliteit.

Friesland is koploper qua vulpunten. Op dit moment zijn er al 7 OrangeGas-vulpunten en staan er nog 2 gepland voor het einde van het jaar, te weten in Zurich en op Terschelling. Bovendien is het Groengasvulpunt in Leeuwarden aan de Morseweg, dat OrangeGas in 2010 overnam van Delta Oil, recent verhoogd in capaciteit om de sterk toenemende vraag aan te kunnen.

OrangeGas houdt zich niet alleen in Nederland bezig met het realiseren van Groengasvulpunten.

Ook internationaal neemt het rijden op Groengas een vlucht en is OrangeGas actief betrokken bij de ontwikkeling van nieuwe locaties. In Belgie is daartoe een samenwerkingsovereenkomst gesloten met DATS24, onderdeel van de Colruyt Group. De eerste 4 OrangeGas-vulpunten zijn al gerealiseerd en zullen in 2013 in hoog tempo worden uitgebreid.

De succesvolle espressobarketen Doppio Espresso groeit razendsnel. Eind september van dit jaar werd een vestiging geopend in het historisch centrum van Sneek en een in het centrum van Drachten, waarmee de teller op negentien komt. De Sneker zaak is gevestigd in de oude drukkerij Brandenburgh. Grada Bodewes en haar man Henk de Jong zijn de eigenaren van het hoekpand en zijn er een Doppio-filiaal in begonnen, waar naast kwalitatief superieure koffie ook exclusievere broodjes verkocht worden. Ook voor gebak, broodjes en sappen kan men er terecht. Aan het Museumplein in Drachten zagen de eigenaren Peter van Eijl en Jonothan Teoh van de koffieketen een mooie gelegenheid bij de bibliotheek. Al lezend genieten de mensen daar van een espresso, cappuccino of een van de specials. Franchisenemer Rinke Booi runt daar de spressobar.

Met de komst van Doppio Espresso in Sneek en Drachten is de espressobarketen sterk vertegenwoordigd in Friesland. Ook in Joure en Leeuwarden kunnen mensen al genieten van een heerlijke kop koffie van Doppio Espresso. Doppio Espresso is vijf jaar geleden in Groningen begonnen.

Met de overname van de activiteiten van VUUR Online Succes heeft Okkinga Communicatie alles in huis om haar klanten nog beter te helpen bij het behalen van hun organisatie- of campagnedoelstelling. Doormiddel van de overname van de activiteiten van VUUR versterkt Okkinga Communicatie haar positie in het noorden van het land. Hiermee zet ze haar patroon van stabiele groei voort.

De overname is een logisch gevolg op de vraag van opdrachtgevers. Opdrachtgevers wensen één bureau voor alle antwoorden op communicatievraagstukken. Met inzet van zowel online als offline kanalen. Eén bureau dat de meest optimale oplossing bedenkt en zorgdraagt voor een goede realisatie.

VUUR Online Succes heeft veel ervaring op het gebied van online conversie, websites, social media campagnes, online advertising en emailmarketing. Het bureau werkte onder andere voor: mobilityservice.nl, gratis.nl, Maril boats, Makma, Antaris, Wegener, aanbieding.nl, myshortlease.nl en Hamilton Bright.

Okkinga Communicatie – gevestigd in de oude zuivelschool in Bolsward – is in het noorden één van de grootste marketingcommunicatiebureaus. Opdrachtgevers zijn o.a. Poiesz Supermarkten, Bouwgroep Dijkstra Draisma, Antonius Zorggroep, Arriva, Accon AVM, Wetterskip Fryslan, Omrin, AB Vakwerk, Jan Sikkes en ROC Friese Poort.

DRACHTEN – Paard Mens Onderwijs (Praktijkopleider voor de Paardenhouderij) en Mennen voor Mensen die teambuilding programma’s voor bedrijven, instellingen en overheden organiseert, verhuizen van Oenkerk naar Drachten. Met ingang van 1 oktober aanstaande is men gehuisvest in het Paardencentrum van het Fries Congrescentrum in Drachten.

‘De kracht zit in de samenwerking en alles wat we het praktijkonderwijs te bieden hebben,’ aldus Johan Brandsma, directeur van het FCD. ‘Met de komst van deze praktijkopleider krijgt het hippische onderdeel van ons complex de functie weer terug waar het ooit voor gebouwd is.’

In Drachten vinden al tal van paard gerelateerde activiteiten plaats zoals quarantaine voor de export van paarden, pensionstalling en hippische evenementen. Het is ook de bedoeling te starten met rij- en menlessen. Het praktijkonderwijs komt door de combinatie met deze activiteiten nog dichter naast het bedrijfsleven te staan.

In Drachten staan jaarlijks grote evenementen op de agenda zoals het Internationaal Concourshippique Noord-Nederland (ICNN), de fokdagen van het Fryske Greidhynder, en de veilingen van Starsale en Unitrot. De studenten zullen ook bij deze evenementen worden betrokken.

Het juridische kantoor Speciaaladvocaten opende in juli haar nieuwe kantoor in Tynaarlo. Het advocatenkantoor, met inmiddels 10 medewerkers, maakt een gestage en gezonde groei door en opende per 1 september een tweede vestiging in Heerenveen.

De vestiging in Heerenveen wordt bestuurd door Karin Faber. Zij voert een brede bestuursrechtelijke praktijk vanuit de vestiging in Friesland. Karin Faber was tot september 2006 werkzaam als docent en promovenda bij de vakgroep bestuursrecht en bestuurskunde van de Rijksuniversiteit Groningen. Zij promoveerde op het onderwerp re-integratie. Daarna heeft zij in de advocatuur een bloeiende praktijk opgebouwd. Gezien haar specialisme richt de vestiging Heerenveen zich dan ook op bestuursgeschillen en op werkgevers en werknemers met  vragen en problemen omtrent het arbeidsrecht en re-integratie.

Dennis Wouda, één van de oprichters van Speciaaladvocaten denkt met deze tweede vestiging gehoor te kunnen geven aan de vraag uit de markt naar steeds meer gespecialiseerde juristen: ‘Dat is ook meteen letterlijk onze naam en het is ons DNA,  je kunt meer voor je cliënten betekenen als je dieper in de zaken zit en dus specialist bent in je vakgebied.’

Vanaf 17 september 2012 is AB Fryslân & Noord-Holland verdergegaan als AB Vakwerk.

Aebe Aalberts, manager bedrijfsvoering AB Vakwerk, zegt hierover: ‘Onze ambitie gaat duidelijk verder dan de provinciegrenzen, zeker online. Dat willen we benadrukken. Daarnaast willen we aangeven dat AB Fryslân & Noord-Holland echt één bedrijf is. De term AB is sterk en blijft bestaan. Vakwerk is de meest logische toevoeging. Wij leveren vakmanschap in uiteenlopende sectoren.’

AB Vakwerk heeft een steeds groter marktaandeel buiten de landbouw. ‘Het agrarische is de oorsprong en bepaalt de bedrijfscultuur, maar onze identiteit verandert naar agrarisch plus,’ aldus directeur Lammert Fopma.

De nieuwe benaming heeft een aangepaste huisstijl tot gevolg. De toevoeging van de honingraat symboliseert de verbinding tussen klanten, medewerkers en de coöperatie. AB Vakwerk is een netwerk waarin vraag en aanbod samenkomen. Coöpereren staat voor samenwerken.

Fopma: ‘De honingraat is één van de sterkste natuurlijke verbindingen en verwijst indirect naar onze primaire achtergrond. Bovendien zijn AB’ers, net als bijen, harde werkers, trouw, zeer efficiënt en teamspelers.’

Na een succesvolle pilot in eigen bedrijf brengt Empatec het ontwikkelprogramma Werkstap op de markt. Werkstap is een totaalpakket van software met bijbehorende persoonlijke ondersteuning waarmee snel en efficiënt belangrijke competenties ontwikkeld worden. Medewerkers worden daardoor productiever. Dit maakt Werkstap ook uitermate geschikt voor re-integratie. Het zorgt voor meer en betere kansen op de arbeidsmarkt. Re-integratie verloopt zo effectiever en tegen lagere kosten. Werkstap is een concept dat ontwikkeld is door PTC uit Wezep. De kern is dat door heel praktische en maatgerichte opdrachten in de praktijk kennis en kunde van medewerkers verbeterd wordt. Maar ook vakgerichte onderdelen hebben een plek; bijvoorbeeld leren een deur afhangen of een aanhanger repareren.

Omdat er een grote verantwoordelijkheid bij de deelnemers ligt, leidt Werkstap tot geïnspireerde deelnemers en begeleiders. Bedrijfsleider Gabe van den Bosch: ‘Werkstap bespaart 50% in tijd. Bovendien gaat het veel sneller door de meest praktische aanpak die ik in 30 jaar heb meegemaakt.’ Jobcoach Ellen Sjoerdsma: ‘Met een druk op de knop zie ik nu per deelnemer de vorderingen en dan per vacature de top vijf van de meest geschikte kandidaten. Uniek in eenvoud en efficiëncy.’

Oosterveld Installatietechniek uit De Blesse heeft onlangs het 1000ste zonnepaneel te geplaats. Dat gebeurde op het dak aan de zuidkant van de woonboerderij van Piety en Riekele Heida aan de Bovenweg in De Blesse.

In 1991 installeerde dit bedrijf het eerste zonnepaneel. De nieuwste panelen hebben een steeds hoger rendement en daarom wordt dit steeds interessanter voor een bedrijf of particulier. Bovendien wordt nog steeds een rijkssubsidie voor dit energiebesparend project verleend. De investering moet wel financieel verantwoord zijn, maar volgens de directie van Oosterveld Installatietechniek is er na acht jaar een omslag en is de investering al terugverdiend.

Oosterveld is op het gebied van duurzaamheid en energie innovatief en was daarom in 2007 Ondernemer van het Jaar.

Tijdens de open dag van Van der Werff Logistics werd de nieuwe op- en overslagloods op het terrein aan It Dok Heerenveen gepresenteerd aan klanten en gasten. Oud-directeur Jouke van der Werff, die nu nog als commissaris aan het bedrijf is verbonden, is verheugd dat er een hal van circa 3.000 vierkante meter is verrezen. Met daarbij nog een wasstraat – schone wagens vormen een visitekaartje – en een tankstation met sterk verbeterde Traxx dieselolie.

Een memorabele ontwikkeling, als Jouke van der Werff denkt aan pake Jouke die in 1916 als melkrijder in Wijtgaard begon.

‘Mijn vader Theo bouwde het bedrijf allengs uit tot een transportonderneming waarmee we in 1979 in de oude zuivelfabriek bij Reduzum ‘de fuotten better ûnder it gat krigen,’ schetst Jouke. ‘Smout pratend’ wijst hij naar de ooit in opdracht van hem gebouwde blauwe tent met daarboven een bord waarmee Van Gend en Loos werd geplaagd.

‘Waar hun chauffeurs er in Parijs tegen op keken, lieten hij voorkomen alsof we zelfs de Eiffeltoren wel konden vervoeren.’

In 1998 werd het besluit genomen om in Heerenveen een nieuwe locatie te betrekken. De huidige directie, Theo van der Werff (operationeel directeur) en Arjen Tulner (commercieel directeur), legt zich daar nu toe op met name het transport van afwijkende maten.

‘Alles wat de pakketdiensten niet kunnen vervoeren, doen wij,’ zegt Theo van der Werff. Het bedrijf beschikt over 82 eigen vrachtauto’s en kan voorts nog 20 wagens charteren. Spil in dat geheel vormen de planning en customer service, met Mark Remmelts als een van de spinnen in dat web.

Arjen Tulner laat weten dat hij blij is met de nieuwe opdrachtgevers die snel vervoer wensen: ‘Daarmee, en met het containervervoer over water, vice versa varend op de lijn Rotterdam – Heerenveen – Groningen, pareren wij de huidige economische omstandigheden.’

Portena Logistiek in Heerenveen verzorgt vanaf volgend jaar de distributie van het schoenenconcern Scapino in Assen. Beide partijen zijn een partnership voor de duur van minimaal vier jaar overeengekomen. De distributie behelst het transport van rolcontainers vanaf het Scapino DC in Assen naar de ca. 200 filialen in Nederland met retourladingen terug naar Assen.

Scapino heeft voor Portena als nieuwe logistieke partner gekozen vanwege de schaalgrootte, de hoogwaardige kwaliteit, de representatieve uitvoering, het geautomatiseerd logistiek proces, het fijnmazig distributienetwerk en de ruime ervaring in winkeldistributie.

Algemeen directeur René Visser van Portena is blij met de nieuwe opdrachtgever: ‘Onze positie wordt verder versterkt. De investeringen in kwaliteit en service lonen nu. Onze toekomst ziet er goed uit.’

Autobedrijf Marco van Beek uit Steenwijkerwold heeft de landelijke titel ‘Autobedrijf van het Jaar 2012-2013’ gewonnen. Tijdens het Jaarcongres van BOVAG Onafhankelijke Autobedrijven ontving dit autobedrijf de felbegeerde trofee.

Directeur/eigenaar Marco van Beek is aangenaam verrast met de uitslag van deze verkiezing. ‘Wij zijn ontzettend blij met deze landelijke titel. Tijdens de hele verkiezingsperiode hebben we waanzinnig veel aandacht van onze klanten en relaties ontvangen.’

Consumenten konden van begin maart tot eind april dit jaar hun stem uitbrengen op één van de 3.400 bij BOVAG aangesloten onafhankelijke autobedrijven. In mei zijn de tien halve finalisten aan de hand van de meeste consumentenstemmen bekend gemaakt. Deze halve finalisten zijn onlangs aan de hand van een uitgebreide checklist gescreend door een onafhankelijke deskundige. De beoordelingscriteria zijn servicebereidheid, klantvriendelijkheid, deskundigheid en de verhouding tussen prijs en prestatie. Ook is er een rapportcijfer gegeven voor de algemene waardering. Uiteindelijk hebben collega-bedrijven op het Jaarcongres van BOVAG Onafhankelijke Autobedrijven gestemd.