WOUDSEND – Hoe gaan we verder met de boer? Terug naar de tijd van Ot en Sien is geen optie. Modern boeren is een must om duurzaam productief te zijn en om onder de beste condities gezond melkvee te houden. Dierwelzijn is een vanzelfsprekendheid. Maar ook: het kan wat extensiever. Naar wat minder meer, naar optimale kwaliteit. Alleen moeten we dat wel met zijn allen willen. Aan de boer ligt het niet, zo bleek tijdens een prikkelende brainstormsessie bij Omke Jan in Woudsend waar ik met  Jan Bles (voormalig topmanager bij FrieslandCampina) en ondernemer Hessel-Jan Sinnige van de kleine, ambachtelijke zuivelcoöperatie Zuco in Dokkum van gedachten wisselde. De twee hebben elkaar gevonden. De producten van Zuco sluiten goed aan bij Jans uitgangspunten van zijn zaak Omke Jan in Woudsend, een ‘boergondisch’ restaurant waar eerlijk en goed eten rechtstreeks van de boer hoog in het vaandel staat.

‘Zuco is een kopie van hoe ik het zie bij Omke Jan. Precies het plaatje dat ik voor ogen had toen ik dit restaurant in een aloude dorpsboerderij aan de Ee in Woudsend begon. Helaas was er geen ruimte voor een eigen zuivelfabriekje. Vandaar dat ik nu graag samenwerk met Hessel-Jan,’ zegt Jan Bles (60), die FrieslandCampina verliet omdat daar geen uitdaging meer is voor de ‘ondernemende manager’ zoals hij het noemt. 

Jan staat een ander model voor: ‘Wij moeten in ons land meer aandacht geven aan het vermarkten van onderscheidende melk. Melk is te veel een commodity geworden, te veel een eenheidsworst. We moeten ook meer gaan produceren op smaak, de boer kan de melk meerwaarde geven. De uitdaging is nu om samen met de zuivelindustrie de Nederlandse melk onderscheidend te maken voor de wereldmarkt. Je kunt voor meer onderscheid melk bijvoorbeeld koppelen aan natuur. Melk van de klei smaakt anders dan melk van de zandgrond. Melk van het oude Fries-Hollandse ras weer anders dan de Holstein-koe. Wij kunnen ons spiegelen aan de wijnbouw, die niet vergeten is het verschil te maken. Zoals een wijnboer over terroir denkt, zo moet de melkveehouder over de weide denken. Dit hoeft natuurlijk niet op te gaan voor de hele melkveehouderij. Er moet alleen meer ruimte ontstaan voor de niches.’

Over de sector niets dan lof bij Jan: ‘Nederland heeft topboeren. Ze zijn wereldkampioen in melk en melken. De Nederlandse boer is meer in staat dan wie ook om een meerwaarde aan melk te geven. Daar moeten we dus meer op gaan inzetten.’

Alleen melken voor de kwantiteit, waartoe boeren vooral door overheidsregulering toe gedwongen werd, is volgens Jan een heilloze weg: ‘De boer kan de melkprijs niet veranderen, laat staan verhogen. De melkprijs is al een halve eeuw dezelfde, iets boven de 30 cent de kilo. Water is duurder dan melk. Te gek voor woorden. De rek is eruit. Om het hoofd boven water te houden moet de boer voortdurend de kostprijs zien te verlagen terwijl arbeid, grond en kapitaal steeds duurder zijn geworden. Op een gegeven moment kun je niet nog groter groeien of nog meer efficiency doorvoeren. Onze overheid heeft de boeren uitgemolken. Onder normale omstandigheden moet je meer dan dertig cent voor een kilo melk krijgen wil je kostendekkend draaien.’ 

Hessel-Jan (31) uit Ee noemt dat ‘zucologisch’. Hij stopte vanwege een pijnlijke rug al jong met boeren. Vorig jaar begon hij Zuco, een melkfabriekje met winkel in hartje Dokkum. De winkel is onlangs als gevolg van corona gesloten. Kwark, kefir, Panna cotta, hangop, ijs; er wordt van alles bij Zuco gemaakt. Per dag werd zo’n duizend kilogram melk verwerkt. Animo is er genoeg voor de producten. Voor Hessel-Jan was het de opzet niet te hard te groeien en het tempo door de markt te laten bepalen om visie en strategie niet te verstoren. Het was de bedoeling nieuw te bouwen bouw en uit te breiden, maar nu de toeleverantie aan delicatessenzaken, zuivelwinkels, boerderijwinkels en restaurants stokt wordt er even gewacht met de toekomstplannen.

Evangelisten

Hessel-Jan en Jan Bles mogen ‘evangelisten van de Friese zuivel’ worden genoemd. Ze zijn kritisch maar ze komen onvoorwaardelijk op voor de boer. Ons land is groot geworden door de boer. Melkproductie van een koe tegennatuurlijk noemen zoals veganisten doen?, de twee moeten hard lachen. Het melken begon tienduizend jaar voor Christus, het zit in ons voedings-DNA. Kunstmest en krachtvoer hebben de laatste eeuw veel gebracht. Het kwam de productie ten goede maar ook de kwaliteit. Trouwens, die veganisten zijn zo om als ze bij Hessel-Jan op bezoek zijn geweest.

‘Dan krijgen ze in ons pop-up fabriekje bij de boerderij een lesje zuivelverwerking, zeg maar een zucollege. Binnen no-time heb ik ze aan de melk. Ik neem ze mee op koeiensafari en leg ze het geluid van schijten uit waaraan ik kan horen of de mest goed is. Ik vertel ze dat mest die stinkt afkomstig is van verkeerd voer. Als het rantsoen niet klopt verteert de koe het voer niet goed. Het rantsoen hoort in de melktank, niet in de gierkolk. Goede mest is een prachtig product, nog mooier dan melk. Alleen wordt het niet gewaardeerd,’ lacht Hessel-Jan.

Eiwit

Onlangs heeft landbouwminister Carola Schouten de veevoermaatregel van minder eiwit geschrapt. Het was een dwaas voornemen.

Jan: ‘Dat had niet eens gekund. De koe is een geen dier waar je even mee kunt experimenteren. Die is gewend aan leef- en voedingspatronen. Van zomaar minder eiwitrijk voer wordt een koe ziek!’

Hij heeft met de bewindsvrouw te doen: ‘Ze is aangetreden met een draak van een opdracht. Deze post had ze onder de gegeven omstandigheden niet moeten aanvaarden. Landbouw is net een grote oceaanstomer, die kan ook niet plotseling van koers veranderen. Je moet eerst een lange termijnvisie ontwikkelen en daarna een beleid voeren waar de boer op kan vertrouwen, op kan investeren. Nederland is het meest vruchtbare land voor de melkveehouderij in heel Europa. Onze boeren zijn de toppers, de hele wereld kijkt op bij de Nederlandse boer, die onze economie stut. En dan hem als vervuiler zien? Het lijkt nergens naar, schandalig. Wat willen we dan? Boeren eruit en het land volbouwen met huizen, wegen en fabrieken? Jammer dat mensen niet meer weten wat honger is, en ook niet wat onzekerheid is. Dan hadden ze wel anders gepiept. Van alle beschikbare grond ter wereld is slechts tien procent geschikt voor landbouw. Wees wijs met wat hier nog aan landbouwgrond is.’

Natuurgebieden

En toch, het moet anders, het kan anders. Een oplossing kan zijn om de natuurgebieden aan de boer te geven. Gratis. Waarom moeten Staatsbosbeheer en It Fryske Gea grootgrondbezitters zijn? Het horen organisaties te zijn die over de natuurwaarden waken. Laat het beheer aan de boer over. Geef een raamwerk waarin de boer doormiddel van agrarisch natuurbeheer er zorg voor draagt dat er alleen maar winnaars zijn: de flora en fauna, de boer en het milieu. Natuurorganisaties hebben nauwelijks nog de mensen en de middelen om het veel te grote natuurareaal in ons land, waar geen mensen worden toegelaten, renderend en goed te beheren. Boeren en natuur zijn geen vijanden, maar bondgenoten. Zonder boer hadden we onze huidige natuur niet eens gehad. De weidevogel is de boer gevolgd, niet omgekeerd. Als het natuurareaal wordt geïntegreerd in het agrarisch areaal kan de veehouderij extensiever worden gerund.

Hessel-Jan: ‘Alles wat de trekker doet kan de koe ook doen. Dat hoeft niet tot in extremis, maar wel veel meer dan nu gebeurt.’

Jan: ‘Door verstedelijking, infrastructuur en uitbreidende natuur treedt een enorme grondverdringing op. Met als gevolg prijzen die de pan uit rijzen, oplopend tot 150.000 euro de bunder.’

Hessel-Jan: ‘Het gaat steeds minder om de koe. De boer is te veel tijd en energie kwijt aan regelgeving en bedrijfsvoering.’ 

Wat het onderwijs volgens Jan nodig heeft is een allround agrarische opleiding waar alle aspecten van de hele keten van gras tot glas samenkomen; van melkveehouderij, zuivelverwerking tot voeding en gezondheid. Dat zou een uitdaging moeten zijn voor Van Hall Larenstein. 

‘De focus moet meer op zuivel komen te liggen. Daar ligt onze toekomst,’ aldus Jan Bles.

Albert van Keimpema   

HEERENVEEN – Er wordt wat om gezeuld met het standbeeld van Fedde Schurer. Dat zou je niet verwachten want Schurer –  dichter, pacifist, strijder voor de Friese taal, hoofdredacteur van de Heerenveense Koerier (later Friese Koerier) en Tweede Kamerlid voor de PvdA –  was een rooie gereformeerde en politiek correcter kan het in Friesland niet. Schurer werd vooral bekend van Kneppelfreed (knuppelvrijdag) zoals 16 november 1951 de geschiedenis inging. De politie dreef in Leeuwarden demonstranten met waterkanonnen en knuppels uiteen.

SNEEK – Voor evenementenorganisator Bram Nauta van PlusNauta zijn het bijzondere tijden. Hij zag in maart alles uit de boeken en van de kalender verdwijnen. Bram is de man achter grote happenings, promoties, campagnes en evenementen. Tal van gerenommeerde bedrijven en organisaties behoren tot zijn portfolio. Bekende evenementen als de Fryske Haringparty op Epema State, de nieuwjaarsreceptie Noord-Nederland in het Groninger Martiniplaza staan onder zijn leiding. Zijn meest in het oog springende event is de Verkiezing Friese Onderneming van het Jaar, die sinds 1989 wordt gehouden.

HARICH – Energie Coöperatie Gaasterland (ECG), de lokale energiecoöperatie voor duurzaam opgewekte energie en opgericht in 2014, heeft het honderdste lid verwelkomt. Het is familie Van der Meer, recent neergestreken vanuit Amerika naar het landelijke Harich, waren blij verrast. 

‘Wij zijn altijd voorstander geweest van zonne-energie. Er is al zoveel vervuiling. Daarom zetten wij ons graag in om Friesland groen te houden. Ook vinden wij het geweldig lid te worden van een ouderwetse coöperatie, want die zie je niet meer in Amerika,’ zegt Albert van der Meer, de oud-Dokkumer die in 1976 emigreerde en dit jaar voorgoed terugkeerde. Voor de 67-jarige gepensioneerde, die in New York City, Boston, bij de Niagara-watervallen en in North-Carolina woonde en werkzaam was in de elektronica bij Intel en Bosch, is Amerika een gepasseerd station, hij is afgeknapt op de politiek daar. 

Albert stemde nog wel Donald Trump omdat hij het alternatief Hillary Clinton nog minder vond, maar dit jaar gaat het volgens hem weer tussen twee kwaden: ‘Met Joe Biden hebben de Democraten geen betere kandidaat. Ik mag wel stemmen, maar ik doe het niet. Ik vind het ook niks dat er maar twee partijen zijn.’ 

Sinds 2014 zet de ECG zich in voor het lokaal opwekken van groene stroom. Bij de start van de coöperatie was de toekomstdroom om groene energie te leveren die daadwerkelijk lokaal was opgewekt. Inmiddels is deze toekomstdroom realiteit. 

Zonnecollectief Manege Gaasterland was het eerste lokale project. Inwoners van dorpen in Gaasterland konden meedoen, in het bijzonder als de eigen woning niet geschikt was voor zonnepanelen. Daarmee maakte de ECG, na het collectief inkopen van zonnepanelen voor huiseigenaren, zonne-energie ook bereikbaar voor eigenaren van monumenten, woningen zonder geschikt dak en voor huurders. Manege Gaasterland in Harich stelde het dak beschikbaar voor plaatsing van 240 zonnepanelen. Het zonnedak levert jaarlijks circa 60.000 kWh groene stroom op, wat voldoende is om 20 huishoudens van stroom te voorzien. Sinds juni 2018 is er ruim 161.500 kWh zonne-energie opgewekt, fors meer dan verwacht. Dit project leverde tot nu toe een besparing in CO2-uitstoot op van ruim 87.000 kilogram.

Sinds november 2019 is het tweede project van start gegaan. Op het dak van familie Koopmans in Harich zijn circa 230 zonnepanelen geplaatst. Een deel van de panelen is inmiddels verkocht, maar er zijn nog panelen beschikbaar. Op dit dak liggen ook de panelen van familie Van der Meer. 

‘Toen wij het huis kochten, hebben we meteen geïnformeerd naar de mogelijkheden van zonne-energie. Maar dat was niet mogelijk omdat onze woning een rieten dak heeft, vertelt Van der Meer. De vorige eigenaar had 16 panelen gekocht via het project Zonnecollectief Koopmans en deze panelen kon Van der Meer overnemen. 

‘Toen zijn we meteen lid geworden van de ECG.’ Inmiddels zijn er 105. Het volgende project komt in Lemmer. 

Tot nu toe heeft dit project al bijna 38.000 kWh lokaal opgewekte groene energie opgeleverd en een besparing in CO2-uitstoot van ruim 20.500 kilogram.

Ondanks dat de toekomstdroom al bij de start is gerealiseerd, zitten de initiatiefnemers achter de ECG niet stil. 

‘Momenteel zetten we ons in voor een elektrische deelauto via Mobiliteit VanOns,’ vertelt penningmeester Tjeerd Osinga. ‘Er is veel animo voor, en belangstellenden kunnen zich bij ons melden.’ 

GROU – De Vrijheid in Grou is opgehouden te bestaan. Het horeca-echtpaar Melle en Hanny Bakker heeft hun domein aan het Pikmeer verkocht (aan projectontwikkelaar Erik Zwanenburg die er een familiehuis van wil maken). Zondag 30 augustus was het befaamd restaurant voor het laatst open. De kassa rinkelde niet want het betrof een afscheidsreceptie. Wel rinkelde de kassa een dag later toen de transactieprijs van anderhalf miljoen euro werd overgemaakt. Zo kreeg dit lastige coronajaar voor de Bakkers toch een happy-end. Opnieuw een (kleiner) restaurant beginnen, zoals aanvankelijk de bedoeling was, doen ze niet.

ALDEBOARN – Zeker in de huidige tijd gun je de senioren een verzetje, zo dachten ze bij Boarnsterhim State. Dit zorghotel dat het ultieme thuisgevoel biedt, heeft een luxe duofiets met trapondersteuning aangeschaft. Daarmee kunnen de vijftien bewoners, die allemaal boven de 85 zijn en niet zelfstandig kunnen fietsen, een heerlijke tocht maken met familie, medewerkers en vrijwilligers als gezelschap en begeleiding. Het was een dure investering van € 10.000. Mede dankzij giften kon de duofiets worden aangeschaft. De bewoners zitten prinsheerlijk op de fiets met de benen rustend op een voetenplankje.

Rijden in een oude schouwburg

WYTGAARD – Meindert Planting heeft zijn droomauto gevonden. Via Marktplaats vond hij drie jaar geleden deze schitterende Amerikaan, een Chevrolet Belair uit 1957. Het merk spreekt voor zich en de typenaam, in chroom op de vleugels, staat voor een beroemde wijk in Hollywood. Meer American Dream kan een auto niet in zich hebben.

‘De bekleding van rood pluche is schitterend. Als ik op de voorbank van deze auto zit waan ik mij in een oude romantische schouwburg,’ zegt Meindert.

De klassieke slee voert hem terug naar de jaren 50 en 60.

BEETSTERZWAAG – Acht jaar is by Wansleeben gevestigd geweest in Home Center in Wolvega. Dit najaar gaat de interieurdesigner- en inrichter verhuizen naar een pand aan de Hoofdstraat in Beetsterzwaag, in een voormalige galerie. Een uitgelezen plek voor René en Shiela Wansleeben die in interieurs steeds verder hun vleugels uitsloegen.

‘Wij waren toe aan een nieuwe stap in het bestaan van onze bedrijf,’ zeggen de twee.

Ze zijn begonnen met tv-wandmeubilair en audio/video als integratie in een bestaande woonbeleving. Al gauw werd dat meer.

GROU – Het treinstation Grou biedt niet langer een doodse aanblik nu er in de stationsrestauratie een American Diner is ondergebracht. Dit is een idee van ondernemer Bartele Santema uit Langweer. Hij huurt het gebouw van NS en het is zo’n succes dat al gesproken wordt over het uitrollen van dit concept op meer stations waar weinig gebeurt. De inrichting vergde een behoorlijke investering waardoor de aankleding met neonlicht nog even op zich laat wachten. Het restaurant is sfeervol. In het midden van de zaak domineert de in pastelkleuren verlichte bar, want in een Diner moet je natuurlijk op een kruk kunnen eten.

SCHIERMONNIKOOG – Hoe klein Schiermonnikoog ook is, het eiland heeft wel twee vuurtorens: de rode Noordertoren en de witte Zuidertoren. Beide werden in 1853 opgericht. Doordat de Noordertoren in 1910 een ronddraaiend kunstlicht kreeg werd de Zuidertoren overbodig als vuurtoren. In 1960 werd het een watertoren en de laatste jaren staat er een antennemast op waardoor de Schierders een helder tv-beeld hebben. De Zuidertoren bladderde door algengroei af. Wit was de toren niet meer. Tot er een actiegroepje ontstond onder aanvoering van Etty van der Veer. Er werd geld ingezameld en de toren kreeg een grote opknapbeurt.

DIJKEN – Met een familieweekend eind mei namen Ed Nijpels en Elsbeth Janmaat afscheid van hun schitterende woonboerderij in Dijken. Zij gingen daar wonen toen Ed in 1999 commissaris in Friesland werd. Elsbeth was op slag smoorverliefd op de enorme stee aan de Koevorde. Zij heeft dan ook menig traantje weggepinkt tijdens het weemoedig laatste verblijf samen met de zoons van Ed, Boyan en Duco. Naaste familie was erbij aanwezig. De nodige flessen wijn gingen erdoorheen. Het was met name Ed die de verkoop erdoor drukte.

TYNJE – Freark Smink had een diepe wens om nog één keer een voorstelling te schrijven en na drie jaar onderzoek, interviews en probeersels is het gelukt met ‘Wat Soesto!’ dat wordt geproduceerd door Pier21 van David Lelieveld. Freark heeft een indringend portret geschreven over een hedendaagse boer in een bijzondere familie, gebaseerd op eigen ervaringen uit het verleden. Wat soesto, uit te spreken in meerdere klemtonen en dan verandert de lading (vraag, vraag met waarschuwing, dreiging, minachting), is de mooiste, meest treffende oneliner in de Friese taal.

HEEG – Het spelevaren op een Wajer 38 is ons staatshoofd kennelijk goed bevallen. De boot die Koning Willem-Alexander vier jaar geleden in Heeg kocht heeft hij ingeruild voor een groter type: de Wajer 55. Het is een schitterend, 16 meter lang jacht met een oranje waterlijn en dito bekleding. Hiermee kan hij met zijn gezin heerlijk op het ruime water bij zijn vakantiehuis bij het Kranidi op het Griekse Peloponessos vertoeven. 

In tegenstelling tot de Wajer 38 kan hij op dit schip overnachten. Er zijn zes slaapplaatsen waaronder een tweepersoonshut in de boeg.

LEEUWARDEN – Advocaat Arend Lanting is 70 jaar en hij vindt het na een leven lang hard werken welletjes. Het kantoor is ruim gemaakt, de laatste lopende zaken zijn afgehandeld en aan collega’s overgedragen. Alle facetten van zijn boeiende vak heeft hij beleefd, vrijwel alle disciplines heeft hij uitgeoefend. Een allround advocaat was hij, eentje van de oude stempel maar meegegroeid met zijn tijd.

Toewijding, dat is een kenmerk dat op hem van toepassing was: ‘Ik deed alles in het belang van de cliënt en van de zaak.’

GORREDIJK – Grootaandeelhouder Klaas de Leeuw (78) uit Oranjewoud heeft zijn meerderheidsbelang van 57% in het bouw- en ontwikkelingsconcern Van Wijnen overgedaan aan HAL Investments, de investeringsonderneming van de familie Van der Vorm, een van de rijkste van het land. Het resterend deel van de aandelen die sinds 2014 in handen waren van Rabobank (daarvoor van Friesland Bank Participaties) zijn eveneens door HAL overgenomen. HAL staat voor de aloude Holland Amerika Lijn die is voortgevloeid uit de Nederlandsch-Amerikaanse Stoomvaartmaatschappij.

SLOTEN – Steevast fietsen de vrienden Syb van der Ploeg en Elfstedenwinnaar Henk Angenent op Pinkstermaandag de Elfstedentocht. Dit jaar kwam het er vanwege de corona niet van maar toch wilden de twee hun jaarlijkse traditie niet missen. Omdat de provincie in april de campagne Fryslân yn Ferbining was gestart werd het idee geboren om een gebaar te maken: in elke stad zingen voor de oudjes in verpleeg- en verzorgingstehuizen. Tijdens de coronacrisis waren ze extra kwetsbaar vanwege het bezoekverbod, gepaard ging met veel pijn, verdriet en eenzaamheid. Op Hemelvaartsdag reden zij hun tour. 

Tjitte de Wolff, directeur van Tjaarda Oranjewoud, is de nieuwe voorzitter van Fryslân Culinair. Hij is de opvolger van Bea Ligthart, die de functie vijf jaar heeft bekleed. Fryslân Culinair is het samenwerkingsverband van vooraanstaande restaurants.

Hemd van het lijf – Sipke Jan Bousema

WYNS – Als laatste provincie in Nederland hees Fryslân op 20 juni de regenboogvlag, als steun voor de LHBTI-gemeenschap. TV-persoonlijkheid, presentator, producent en Ús Rainbow Warrior Sipke Jan Bousema heeft zich daar samen met COC Friesland en politieke partijen zeer voor ingezet. Op dezelfde dag zou de eerste Roze Zaterdag in Leeuwarden plaatsvinden maar die is vanwege corona verschoven naar 19 juni 2021. Wel is de campagne ‘Ik bin grutsk, ik bin Frysk’ van start gegaan. Sipke Jan runt zijn eigen mediabedrijf SJB Media en is ambassadeur van UNICEF.

SURHUISTERVEEN – Tiid foar in nije Simmer! Simmer is het Friese woord voor zomer, én de naam van een nieuwe Avek boxspring, geïnspireerd op de weldadige Nederlandse zomers. Een aangenaam briesje, witte wolken tegen een blauwe lucht en gematigde temperaturen. Een klimaat waarin je je goed voelt. Dat vind je terug in de nieuwe Simmer boxsprings. Want een Simmer-bed ventileert als geen ander en voelt daardoor prettiger aan. Je slaapt heerlijk ontspannen en ontwaakt fris en fit, vol energie voor een nieuwe dag.

Elke Simmer boxspring is voorzien van een duurzame spiraalbodem, waarschijnlijk het best ventilerende bedbodemsysteem ter wereld.

FIRDGUM – De gezamenlijke Friese Rabobanken blijven Sense of Place in 2020 en 2021 steunen. Sense of Place maakt met culturele landschapsprojecten de waarden van het Waddengebied zichtbaar en werkt daarbij nauw samen met lokale overheden, inwoners en ondernemers. De bank wil substantieel bijdragen aan het op deze manier op de kaart zetten van Friesland. De Friese Rabobanken dragen bij de leefbaarheid in de omgeving te vergroten. Mede dankzij de ondersteuning van de bank is het Friese deel van het project Bildtstars en Eigenheimers afgerond. Deze foto- en verhalenroute leidt langs zeventien aardappelboeren aan de Waddenkust.

MAKKUM – De Nederlandse Marine vernieuwt de vloot en dat betekent het einde voor een aantal schepen, waaronder de Zr Ms Makkum van de zogeheten Alkmaar-vloot. Deze mijnenjager, waarvan de romp van kunststof is om detectie te voorkomen, werd in 1985 gedoopt door Antje Tichelaar-Kramer (toen 90), de grootmoeder de Jan Tichelaar uit de bekende aardewerkfamilie. De dienst zit erop voor de Makkum. Het schip heeft alles meegemaakt. Zelfs de afsluitende reis verliep niet rimpelloos: bij de Noordkaap stond bij volledige duisternis een orkaankracht van 12, en dan werd de bemanning ook nog overvallen door corona. Toch bleef men van stavast. Zo was het laatste wapenfeit het lokaliseren van een gekapseisde viskotter op de Noordzee en het bergen van de lichamen. 

Volgens commandant luitenant der zee 1ste klas Menno Visser voldeed de Makkum nog wel: ‘De Makkum was nog zeer functioneel en robuust. Het was een oldtimer waar je nog aan een Formule I-race kon meedoen. Maar de nieuwe mijnenjagers zijn volgestouwd met hypermoderne elektronica en zijn up to date.’ 

De Scheepsbel werd overgedragen aan de Stichting Âld Makkum en is door burgemeester Jannewietske de Vries van Súdwest-Fryslân opgehangen in de oude Waag. Daar luidde zij de bel.

SNEEK – Designerhuis Gucci heeft bekendgemaakt dat zij de seizoenen loslaten en zich willen richten op de kwaliteit van de producten in plaats van elkaar steeds sneller opvolgende collecties. Precies diezelfde stap heeft het Friese merk Roosenstein Wolke (RW), van Lieseth Roosenstein en haar zoon Hessel van der Laan, ruim anderhalf jaar eerder gemaakt. Hierdoor is het merk erin geslaagd om voor 2020 een volledig duurzame collectie te ontwikkelen met ateliers in België, Roemenië, Duitsland en Portugal. Deze collectie is opgebouwd volgens het “evergreen” concept.

SINT NICOLAASGA – Kolonel Fulco Stallmann (56) uit Sint Nicolaasga, de baas van de Nederlandse reservisten bij het Commando Landstrijdkrachten, is benoemd tot Ridder in de Orde van Oranje-Nassau met zwaarden. Minister Ank Bijleveld van Defensie belde hem op met deze mededeling. De reserveofficier (nog nooit schopte iemand uit die gelederen het tot de rang kolonel) doet veel vrijwilligerswerk en is superactief: o.a. Stichting Water voor Masai, voorzitter van de raad van commissarissen van Groningen Internet Exchange, voorzitter van het Parochiehuis in zijn woonplaats en president van PGI Nonwovens in Katwijk.

LEEUWARDEN – Na het overlijden van de Dokkumer Eelke Bakker (109) is Renske van der Meer-van der Galiën nu de oudste van Friesland. Ze is afgelopen maart 106 geworden. Burgemeester Sybrand van Haersma Buma was toen bij haar op bezoek in Erasmushiem in Leeuwarden. Ze liet hem weten nog kerngezond te zijn; ze slikt geen medicijn. 

Mevrouw Van der Meer werd geboren in Murmerwoude (thans Damwoude), in het jaar dat de Eerste Wereldoorlog uitbrak. Ze trouwde met Hans van der Meer uit Wergea. Dat was in 1937. Het paar kreeg negen kinderen.

FRANEKER – Het wereldberoemde Koninklijk Eise Eisinga Planetarium, gebouwd van 1774-1781, gaat voor de status van UNESCO Werelderfgoed. Om de steun aan de nominatie vast te leggen werd het ‘Charter Werelderfgoed’ ondertekend door bestuurslid Jenny Schoute-Dirkx van het Planetarium, wethouder Caroline de Pee van de gemeente Waadhoeke en gedeputeerde Klaas Fokkinga (foto vlnr).

Volgens planning zal het nominatiedossier van het Eisinga Planetarium door de Nederlandse Staat in januari 2022 aan de UNESCO-commissie worden overhandigd.

GROU – Pikmeerkruiser is het meest Friese schip dat er bestaat. Al 60 jaar bouwt deze jachtwerf in Grou prachtige klassieke familieschepen die voor een optimale recreatie- en vaarbeleving zorgen. Doordat de open kuip en de salon gelijkvloers zijn ontstaat een royale ruimte en veel intimiteit aan boord. De salon kan worden afgesloten door vier deuren die over de hele breedte kunnen worden geopend. De doorvaarthoogte van een traditionele Pikmeerkruiser is bij een neergeklapte mast gering (2.30) waardoor alle vaste bruggen in Friesland gepasseerd kunnen worden en het vaargebied dus heel groot is.

WERGEA – Een culinaire wereldreis, bereid met lokale producten. Een aanrader voor liefhebbers van eerlijke, gezonde en verse ingrediënten. Met ondernemer Hylke Tholen en gastvrouw Aaltsje de Boer, beiden ook Wergeaster, gaat Geert-Jan Vaartjes een unieke samenwerking aan in hun nieuwe restaurant Oan Tafel in Wergea. 

In de dagelijkse keuken staat chef Tom Zwerver, die in samenwerking met Vaartjes de mooiste gerechten creëert. De ervaring met betrekking tot smaak en techniek die Vaartjes heeft opgedaan tijdens zijn werk en reizen over de hele wereld komen nu thuis in de gerechten van Oan Tafel.

ASSEN – Dit jaar ging Nederlands’ grootste sportevenement, de TT in Assen, niet door. Het zou de 90ste editie zijn geweest en het circuit bestaat 95 jaar. Tweemaal een lustrum dus. Om die enige luister bij te zetten werd een aantal topcoureurs uit het verleden uitgenodigd om op hun originele bikes hun rondjes te draaien. Zonder publiek weliswaar.

SNEEK – De onvermoeibare Snekers Jitze Bok en Lub Wiarda zijn gekozen als Waterpoorters van 2020. Op de feestelijkheden, oorkonde en de waterpoortspeld moesten ze even wachten. 

Jitze Bok wordt benoemd voor zijn vrijwillige bezigheden voor onder andere carnavals-vereniging De Oeletoeters waar hij bestuurslid van is. Tevens zit hij in de barcommissie. Niet onbelangrijk als het om carnaval gaat. Ook verzorgt hij het beheer van het wagenpark van De Oeletoeters. Verder is hij jarenlang actief in het bestuur van de Sneker Sinterklaascommissie en bestuurslid van Duurzaam Vervoer Sneek.

FRANEKER – De markt vraagt om duurzame en veilige producten om verspreiding van het coronavirus te verminderen. Het kuchscherm van GLAZZ is een hoogwaardige oplossing. Het is gemaakt van gehard veiligheidsglas. Aan glas geen gebrek bij Steinfort Glas en dochter GLAZZ. Snelle levering is dus gegarandeerd. Nu de ‘anderhalve meter samenleving’ voor langere periode gehandhaafd blijft vragen bedrijven en organisaties om duurzame preventieoplossingen tegen corona op kantoren en aan balies. Ook therapeuten en coaches zoeken naar schermen om cliënten weer te kunnen ontvangen.

DONKERBROEK – Frieslands wegennet was na de Haak om Leeuwarden, de traverse in Harlingen, de Centrale As Nijega-Dokkum en de fly-overs bij Joure al het mooiste en beste wegennet van Europa, maar na het slotakkoord met de opening van het laatste stukje dubbelbaans (N381) tussen Drachten en Oosterwolde is het ook helemaal klaar. Autorijden in onze provincie is als een reis door het paradijs. In alle streken en in alle richtingen ligt een prachtige vierbaansweg waardoor je razendsnel door heel Friesland toert en elke regio is ontsloten.

SCHIERMONNIKOOG – Als laatste gemeente in Nederland werd Schiermonnikoog bevrijd, op 11 juni, terwijl Zuid-Limburg al in september 1944 was bevrijd. De bezetters en de bevrijders lieten de Waddeneilanden links liggen, vandaar. Ze hadden in hun confrontatie belangrijker zaken aan hun hoofd. Maar er was op Schier nog een reden dat het zo lang duurde. Medio april kwam een groep van 126 Duitsers en Nederlandse trawanten naar het eiland omdat hen vanwege de Canadezen de vlucht naar Duitsland werd belet. Daarom kozen ze de omgekeerde richting en gingen ze vanuit Zoutkamp het Wad op om aan te landen op Schier. Ze zaten in het beruchte Scholtenhuis in Groningen waar martelingen plaatsvonden. De meest misdadige Duitsers had je daar, zoals Robert Lehnhoff, een beul van de ergste soort, en Ernst Knorr, de moordenaar van verzetsheldin Esmée van Eeghen uit Leeuwarden. Maar de noorderlingen die met hen mee heulden waren nog groter uitschot. Wat te denken van Oomke Bouman die de zoon van Ferdinand Domela Nieuwenhuis executeerde, of Piet Schaap die in Bakkeveen tien verzetsmensen doodschoot en Piet Faber die verzetsman Krijn van der Helm vermoordde. Abraham Kaper zat er ook. Voor de oorlog was hij godsdienstleraar en hij ontpopte zich als een van de meest wrede Jodenhaters. 

Zelfs bij de 600 Duitse Wehrmachtsoldaten die al de hele oorlog op Schier in ‘Schleidorp’ woonden (een complex van bunkers, luchtafweergeschut en de radarantenne Wasserman), was dit tuig van de richel niet welkom. De groep SS’ers, SD’ers en NSB’ers zocht hun toevlucht tot de geïsoleerd liggende Kooiplaats (daterend van 1861) op de oostpunt van het eiland. De familie Talsma moest binnen twee uren vertrekken. Pas acht weken later kon het gezin terugkeren naar de boerderij met eendenkooi.

‘De Duitsers waren nog fatsoenlijk. In de oorlog hadden we geen last van ze en voor hen was het hier net vakantie. Wij speelden met ze en we kregen snoepjes. Maar die groep bestond uit criminelen en de hardvochtigste waren landgenoten. Het waren rotzakken met doodskoppen op hun hoofddeksels,’ bromt Theun Talsma (83), een van de vijf broers die opgroeiden op de Kooiplaats. Hij en jongste broer Auke zijn de enigen die nog leven. De twee werden geïnterviewd op 11 juni toen Omrop Fryslân een tv-uitzending maakte die gepresenteerd werd door Karen Bies.

Schiermonnikoog en ook de andere Waddeneilanden waren voor de Duitse bezetter belangrijk. Ze waren immers onderdeel van de Atlantikwall, de massieve verdedigingslinie van Spanje tot Noorwegen die moest voorkomen dat geallieerden aan land kwamen. Schier lag bovendien op de vliegroute van Britse bommenwerpers op weg naar de oorlogsindustrie in Bremen waar de U-boten werden gebouwd en even verderop in Peenemünde waar onder leiding van de raketgeleerde Wernher von Braun (die later in Amerika de eerste Maanlanding mogelijk maakte) de gevreesde VI en VII werden ontwikkeld. Dat werd daar te link en toen werd dat verhuisd naar centraal Duitsland in een enorm ondergronds complex. Veel Lancaster-toestellen werden uit de lucht geschoten of er werd op ze gejaagd door Duitse jachtvliegers die opstegen vanaf de Fliegerhorst in Leeuwarden. Om de vijandige toestellen te onderscheppen werd op Schier de grote Wasserman-radarantenne gebouwd. Die bleef er tot in de jaren zestig staan.

Gesneuvelden die werden gevonden kregen een rustplaats op Vredenhof, een begraafplaats buiten het dorp omdat de plaatselijke bevolking bang was dat door de lijken grondwater besmet zou raken en ziektes zouden ontstaan. Wyb Jan Groendijk heeft van veel stoffelijke overschotten de identiteit achterhaald waardoor Vredenhof een gezicht heeft gekregen, zoals dat van Ernest Matthews (20) die in 1941 tweemaal op een dag neerstortte. Eerst in zijn eigen toestel welke crash hij overleefde en daarna in een Duits watervliegtuig dat op het Wad over de kop sloeg. De Duitse bemanning overleefde het vanwege hun goede conditie en in hun speciale pakken, maar Matthews was al onderkoeld en bezweek. Er liggen een kleine honderd oorlogsslachtoffers van acht nationaliteiten op Vredenhof. 

Tijdens de uitzending werd ook verteld over het burgemeestersechtpaar Hendrik Willem van den Berg en zijn vrouw dat door een bom op hun huis om het leven kwam. De Duitsers wezen een opvolger aan en dat werd de NSB’er Simon Perdok die evenzogoed voorkwam dat eilanders tewerk werden gesteld. Twee Joodse onderduikmeisjes die bij iedereen bekend waren werden door hem en de Duitsers ongemoeid gelaten! 

De Canadezen zagen geen noodzaak Schier te bevrijden en het was Herman Kloppenburg uit Winschoten die het huzarenstukje uithaalde om de groep naar de wal te krijgen. De Duitsers wilden namelijk geen geleide van Nederlanders. Kloppenburg regelde in Den Helder een uniform van een Canadees en onder zijn aanvoering raakte Schier verlost van zijn bezetter.

LEEUWARDEN – Niet Doutzen Kroes, Katja Schuurman of Yolanthe Cabau is de mooiste vrouw van Nederland, maar onze eigen Sylvana IJsselmuiden uit Leeuwarden! De 25-jarige presentatrice werd door de lezers van het mannenblad FHM gekozen. Dat is niet zomaar een verkiezing. Er werd in totaal 2,9 miljoen keer gestemd. Maar wat wil je, Sylvana heeft op Instagram 300.000 volgers. Op internet is ze een beroemdheid. Zo presenteert zij de onlineshow DumpertReeten. In dit programma werd haar reactie Bliksem Piebe! een gevleugelde uitdrukking. Haar faam via de bladen en tv kan nog groeien.

Wonen & Leven

Woning Caféwoning

Bouwjaar ± 1920

Adres Jeltewei 144 Hommerts

Bewoners Frits en Nadja Reen

HOMMERTS – Jarenlang was het voormalige café/cafetaria in Hommerts, ooit stamplaats van veehandelaren, een opvallende maar lelijke schakel in dit lintdorp tussen Sneek en Spannenburg. Vastgoedondernemer Frits Reen(65) was ook niet zo succesvol met de verhuur van het pand.

Het Familiebedrijf - Kaasboerderij De Deelen

TIJNJE – Behalve met de lekkerste kaas komen bezoekers op De Deelen ook met een goed en eerlijk verhaal thuis. Boerin Hendrika de Jong (44) zegt namelijk waar het op staat: biologisch is niet duurzamer omdat ruimte, dierwelzijn, aantal dieren en productie dan minder goed in verhouding zijn. Ze geeft zo’n honderd excursies per jaar en opent dan velen de ogen. 

‘Ja,’ lacht ze, ‘de mensen gaan vaak met een ander gevoel over het boerenbestaan hier vandaan. Ze krijgen een beter inzicht.’

Kaasboerderij De Deelen is een prachtig bedrijf.

DELFSTRAHUIZEN – Het is een bijzonder toeval dat het bouwjaar van Carl van Lieshout overeenkomt met dat van zijn Ford Mustang.

‘Niet dat ik er speciaal om zocht, maar het was wel een extra motivatie. De Mustang is slechts twee maanden jonger dan ik ben,’ zegt Carl. Een jaren 60-auto moest het sowieso worden: ‘In dit decennium werden in mijn beleving de mooiste auto’s gemaakt. Kijk ook naar auto’s van andere merken zoals Jaguar, Mercedes en de Corvette. Mooier zijn ze nooit meer geworden. Het waren trouwens de jaren van inspiratie. Er werd ook de beste muziek gemaakt.’

Wat: Opening terras Harbourside Langweer.

Waar: Op de kade bij de oude haven. 

Wanneer: Vrijdag 26 juni. 

Aantal gasten: ca 40. 

Wie: Langweerders, recreanten en pimpelaars.

Bijzonderheden: Terras op de locatie van een voormalig terras. 

LANGWEER – Op de plek waar vroeger Hotel De Wielen stond is deze coronazomer een terras ingericht op de kade bij de oude haven van Langweer.

WORKUM – Veel mensen zochten in coronatijd hun toevlucht tot het ‘schone’ Friesland. Zo ook Harry en Jolanda Regelink uit Grafhorst op de bijbelbelt waar het virus ongenadig hard toesloeg. De familie Regelink heeft al ruim een halve eeuw een prachtige zomerplek op It Soal in Workum. ‘Ik ben hier opgegroeid en heb hier een machtige jeugd beleefd,’ aldus Harry, die in Kampen en Franeker twee grote, moderne sloopbedrijven runt en al veel langer in duurzaamheid onderneemt dan dit begrip bekend is. Hij nodigde het bevriende paar Jacob Huisman en zijn vrouw Geertje uit voor een borrel.

LEEUWARDEN – Alle 26 Veilig Thuis organisaties in Nederland hebben de mogelijkheid om te chatten. In Fryslân heeft wethouder Hilde Tjeerdema van Leeuwarden de chat geopend met medewerkster Tsjitske de Jong. Debbie Maas, voorzitter van het Landelijk Netwerk Veilig Thuis: ‘Veilig Thuis is sinds de start in 2015 telefonisch altijd bereikbaar. Maar bellen kan soms lastig zijn als je te maken hebt met huiselijk geweld of kindermishandeling. Zeker in deze periode dat we meer met elkaar thuis zijn, willen wij een extra mogelijkheid bieden om contact op te nemen met Veilig Thuis. Vandaar dat wij het initiatief hebben genomen om ook via de chat bereikbaar te zijn.’

De Veilig Thuis organisaties maken zich – zeker in tijden van coronamaatregelen – zorgen over slachtoffers van huiselijk of seksueel geweld of kindermishandeling die niet zelf in staat zijn om te bellen, omdat bijvoorbeeld de pleger hen voortdurend in de gaten houdt. Daarom is er op verschillende locaties in het land gestart met het verbeteren van de online bereikbaarheid. Debbie: ‘Het chatten met Veilig Thuis is honderd procent anoniem.’ Via de chat kan overigens geen officiële melding worden gedaan. Debbie: ‘Daarvoor zijn meer gegevens nodig dan we via de chat uitwisselen. Tijdens het chatten zal Veilig Thuis – als dat gewenst is – helpen bij het formuleren van een melding waarbij acties om het geweld te stoppen altijd in afstemming worden gedaan.’ 

SNEEK – Algemeen directeur Henk Dedden en commercieel directeur Jan Wageman dragen de dagelijkse leiding over Friso Bouwgroep in Sneek binnen twee jaar over aan hun opvolgers uit eigen gelederen. Zij worden klaargestoomd voor die taak.

Dedden en Wageman stonden tientallen jaren aan het roer van het bouwbedrijf. Ze zijn 65 jaar en vinden het tijd om geleidelijk plaats te maken voor een nieuwe generatie. Aan verkoop van het bedrijf denkt grootaandeelhouder Dedden niet: ‘We zijn een familiebedrijf. De mensen die bij Friso werken, voelen dat heel sterk, het bedrijf is van hun.

ROTSTERGAAST – Bartele Holtrop en zijn Rianne Holtrop-Rijpkema (beiden 33) blikken ver vooruit. Wat zij willen is een duurzame veehouderij die niet afhankelijk is van de grillen van de markt, van de politiek en van grondstoffen die van ver moeten komen. ´Vooruit naar de oorsprong’ is hun credo. 

‘Daar gaan we voor. Ons doel is een bedrijf creëren dat duizend jaar kan bestaan. Een vaste basis daarvoor zijn de koeien. Die waren er altijd al en zullen tot in lengte van jaren ook blijven,’ zegt Bartele.

Wonen & Leven

Woning Daglonerswoning

Bouwjaar ± 1880

Adres Boege 4 Oudemirdum

Bewoners Annemiek Terstal (59) en Paul Hissink (57)

OUDEMIRDUM – Vorig jaar streken Annemiek Terstal en Paul Hissink neer in Gaasterland.

HÚNS – Claudy Jongstra uit Húns vindt tijdens de coronacrisis tijdelijk een werkplaats in een leeg Fries Museum om daar door te kunnen werken aan de monumentale installatie NINE voor Museum De Lakenhal. Deze installatie zal later dit jaar te zien zijn in de grote solotentoonstelling van Jongstra in Museum De Lakenhal in Leiden. Nine is geïnspireerd op de traditie van de Colombiaanse stam Kogi. Kinderen groeien daar de eerste negen jaar van hun leven voor een groot deel op in het donker om hun zintuigen tast, geur en smaak sterk te ontwikkelen.

HEERENVEEN – Thialf krijgt extra financiële steun van de provincie Fryslân en de gemeente Heerenveen, zodat men aan de slag kan met het herstel van de financiële problemen. De provincie stelt € 2 miljoen beschikbaar en de gemeente Heerenveen € 991.000. Deze bedragen zijn bedoeld om uit te putten tijdens de herstelperiode.

HEERENVEEN – Sportstad Heerenveen speelt in op een trend die al een poos gaande is: het georganiseerde sporten in verenigingsverband neemt af, het zelfstandig sporten is in zwang. Dat heeft te maken met de tijdgeest. 

Sportstad-directeur Rinse Bleeker zegt daarover: ‘Veel mensen willen zelf hun leven inrichten, zelf over hun tijd beschikken. Ze willen sporten wanneer het hen uitkomt en in dat persoonlijke patroon past sporten in clubverband niet zozeer.’ Een sport die daar wel bij vaart is bijvoorbeeld fitness. Ook buitensporten winnen aan populariteit zoals hardlopen, freerunning (rennen door een stedelijke omgeving), bootcamp, skaten, wielrennen. De thuisisolatie vanwege het coronavirus heeft bovendien een katalyserend effect hierop.

Bleeker: ‘Voor sportieve activiteiten buiten heb je geen of weinig accommodatie nodig en ouders die maatschappelijk druk zijn of alleenstaand zijn, vinden het prettig als ze geen rekening hoeven te houden met vaste tijden, geen bardiensten hoeven te draaien, niet naar wedstrijden of trainingen hoeven te rijden, niet vrijwilliger hoeven te zijn.’ 

Hij laat weten dat Sportstad Heerenveen op de individualisering inspeelt door behalve een perfecte sportaccommodatie met alles eromheen te bieden, ook ongebonden sporten te faciliteren.

‘De vrij voor iedereen toegankelijke Cruyff Courts zijn een groot succes. Je hoeft alleen een bal mee te nemen. Via een groepsapp kun je belangstellenden benaderen en kun je met iedereen afspreken. Het basketbal drie tegen drie is ook populair. Doordat je niet veel deelnemers nodig hebt zijn er altijd genoeg spelers om een potje te organiseren,’ aldus Bleeker.

De sportmarkt verandert en Sportstad Heerenveen oriënteert zich en zoekt aansluiting.

Bleeker: ‘Misschien gaan we wel één sporthal gereed maken voor het zelfstandig sporten. Bijvoorbeeld door het creëren van een hindernisbaan waar iedereen zijn of haar energie kwijt kan.’

Sport, zorg en onderwijs zullen in de nabije toekomst meer worden geïntegreerd, laat hij weten. 

‘Er worden totaalconcepten bedacht. Een gezonde leefstijl zal de rode draad worden in de programma’s. Sportstad kan daarin een essentiële rol vervullen. Wij hebben de organisatie om de verbindingen te leggen.’

Sportstad bedient zowel de topsporters als de wedstrijd- en recreatieve sporters. Wat betreft de topsport is de nieuwe turnhal exclusief voor de topturners zeer welkom. Maar voor de breedtesport zijn er ook ontwikkelingen. En niet te vergeten de bedrijfsfitness. Fitte medewerkers verdienen de kosten van de huisvesting en begeleiding door Sportstad meer dan terug, zo ervaren de werkgevers: minder verzuim, betere prestaties, een optimale werksfeer. 

Bleeker: ‘Wij bieden maatpakketten. Elke organisatie kan bij ons terecht. Zie ons als een gezondheidspartner. Wij trainen en begeleiden ook mensen die een speciale sportieve ambitie hebben, die bijvoorbeeld deel willen nemen aan de Alpe d’Huez, de Dam tot Damloop of de Mud Masters. Wij voeren een hands on-beleid, dat past precies bij deze tijd.’

AMSTERDAM – De grote, no-nonsense wijnman Otto Lenselink, die ten tijde van het handelsembargo in de jaren 80 de ‘foute’ topwijnen uit Zuid-Afrika op de Nederlandse markt bracht, is 70 geworden. En dat wilde hij laten weten ook want Otto lijdt al twaalf jaar aan Parkinson. Hij slaat met armen en benen maar een goed glas wijn zet hij nog steeds feilloos aan zijn mond. Om zijn verjaardag te vieren nodigde hij 70 vrienden uit voor een Heerenlunch in Auberge Jean & Marie op de Albert Cuyp in Amsterdam, de stamplaats waar Otto dagelijks luncht. De dames mochten dus thuisblijven, ook yours truly schreef echtgenote Marian snedig… Zij weet met mannen om te gaan. 

Otto ziet de horeca veranderen: ‘Diners van € 400 voor twee gasten in sterrenzaken zijn straks voorbij. Het is gewoon te veel geld en het gebodene in verhouding te weinig. Restaurants moeten een kleinere kaart voeren die wekelijks wisselt en niet meer dan zo’n drie gerechten telt; vlees, vis en vegetarisch. Dan kun je een tent efficiënt en rendabel exploiteren. Die vijfhonderd sommeliers in het land kun je er wel uit flikkeren. Elke restaurateur en chef moet in de basis wat van wijn weten en voor de rest moeten ze culinair samenwerken met de leveranciers. Sommeliers voegen niks toe en maken het product alleen maar duur. Ikzelf heb geen verstand van wijn, nooit gehad ook. Maar ik weet wel wat lekker is. Dat is voldoende.’

Wat: Fresh Up Trip advocaten & notarissen.

Waar: Kantoor Leeuwarden. 

Wanneer: Dinsdag 10 maart. 

Aantal gasten: ca 80. 

Wie: Relaties uit alle geledingen van de maatschappij.

Bijzonderheden: De laatste Friese feestelijke bijeenkomst voor de coronamaatregelen. 

LEEUWARDEN – Jan Zeinstra (75) is benoemd tot Officier in de Orde van Oranje-Nassau, als een van de 26 gedecoreerden in dit land die deze hoge onderscheiding kregen.

HEERENVEEN – Onlangs is de eerste paal geslagen voor een nieuwe prefab fabriek in Zwolle van de ITBB Group. Deze eerste paal is een belangrijke mijlpaal in de geschiedenis van de integrale technische dienstverlener. Volgens planning wordt de nieuwe vestiging begin november dit jaar opgeleverd. ITBB heeft al vestigingen in Heerenveen en Groningen.

Museum vol nostalgie in Deinum

DEINUM – Aanschouwelijk onderwijs noemden ze het, de schoolplaten die vroeger in de klaslokalen hingen. Generaties zijn ermee geschoold en opgegroeid. Leerlingen begrepen meteen waar het om ging. Omdat ze het totaalplaatje zagen, maar ook door de vele details die erop stonden. Schoolmeesters konden eindeloos verhalen over de thema’s.

Ietsje Hofstra van Karmelklooster moest tentoonstelling afbreken

DRACHTEN – De hartelijke begroeting, de aanraking, zit er zo ingesleten bij Ietsje Hofstra-de Jager (65) dat ze een hand wil geven bij de ontmoeting. Nog steeds moet ze wennen, en wennen zal het wel nooit, deze tijd dat we op afstand moeten blijven. Voor haar is de coronacrisis wel heel wrang.

WOLVEGA – Woonboulevard Home Center heeft de Heerenveense woonwinkel/webshop Nasmaak overgenomen. Nasmaak, een bedrijf in meubels en woonaccessoires dat in 2013 is opgericht door Annick Hilarius, bestormde de onlinemarkt en groeide snel via de webshop. Het succes deed haar besluiten in 2018 ook een fysieke winkel te openen in het centrum van Heerenveen. Na tegenvallende resultaten sloot Annick sloot vorig jaar de deur.

Hemd van het lijf – Henk de Jong

DRACHTEN – Cambuurtrainer Henk de Jong was laaiend toen directeur betaald voetbal Eric Gudde op zijn dooie akkertje besloot om na het afbreken van de competities de boel de boel te laten, hetgeen betekende dat de nummers één (Cambuur) en twee (De Graafschap), met een straatlengte voorsprong op de rest, niet naar de Eredivisie promoveerden. 

‘De grootste schande in de sporthistorie ooit,’ riep de verbouwereerde De Jong. Een uitspraak waarmee hij de wereldpers haalde. O.a. The New York Times en The Guardian schreven erover.

FRANEKER – Op 1 mei van dit jaar zou in het Keatsmuseum in Franeker de tentoonstelling Van Parijs tot Pyeongchang worden geopend door de Friese gedeputeerde Sander de Rouwe en Anneke van Zanen, voorzitter van het NOC*NSF. Er zouden drie lezingen worden gegeven door ex-volleybalcoach Joop Alberda (mei), bondscoach shorttrack Jeroen Otter (juli) en Olympisch kampioen Epke Zonderland (oktober).

Fries om útens – Doede Vierstra

NOORDWIJK – Van nabij maakt Doede Vierstra (61) uit Noordwijk de coronacrisis mee. Hij is onder meer toezichthouder bij het LUMC (Leids Universitair Medisch Centrum) en door zijn betrokkenheid weet hij wat de impact van dit virus op de zorg heeft, hoewel het ziekenhuis nu even niet het domein is om je daar te bewegen.