JOURE – Je zal maar elke dag op een houtje moeten bijten. Het komt zelfs in ons welvarend land voor. Steeds meer mensen aan de onderkant van de samenleving zijn aangewezen op de Voedselbank, die trouwens steeds betere, gezondere en versere waar verstrekt. Het blijkt dat er bij de top draaiende supermarkten nogal wat voedingsproducten overboord gaan. De kwaliteit is dusdanig dat er nu een gratis Voedselbankkookboek is uitgegeven.

‘Met recepten van ingrediënten die je vaak in de pakketten aantreft,’ zei initiatiefnemer Jaap Jonkers uit Joure, de nummer 27 op de CDA-lijst. Twee bekende televisiekoks, Reitse Spanninga en Pierre Wind, hebben het boekje samengesteld. 

De toenemende armoede maakt dat meer mensen afhankelijk raken van voedselhulp. Hij hoopt dat er van zijn project een stimulans uitgaat om mensen te helpen. Voedselhulp kan ook worden geboden vanuit de eigen woonkamer of schuur, maar ook in de kerken en verenigingsgebouwen, vindt Jaap, die 35 jaar geleden ter wereld kwam in La Paz (Bolivia) en door Nederlandse ouders werd geadopteerd. 

‘Ik heb kansen gekregen en daarom wil ik die doorgeven aan mensen die nu die kansen nodig hebben,’ verklaart hij.

LEEUWARDEN – Op 3 maart 1896 opende de toenmalige commissaris van de koningin Binnert Philip van Harinxma thoe Slooten de Statenzaal in Leeuwarden, destijds gebouwd voor 95.000 gulden. De historische debatzaal is sindsdien het middelpunt van het provinciaal bestuur. De zaal vertelt het verhaal en toont de kracht van het Friese volk en de grandeur van het bestuur, dat net als Zeeland een status aparte gaat krijgen. Dat werd tijd. Speciaal voor dit jubileumjaar heeft de provincie opdracht gegeven aan Annet van Midwoud uit Eastermar voor het ontwerpen van twee glas-in-loodramen met de wapens van Vlieland en Terschelling. In de twaalf glas-in-loodramen die de Statenzaal rijk is, zijn de wapens van diverse Friese gemeenten te zien. Vlieland en Terschelling ontbraken echter, omdat de twee Waddeneilanden in 1942 door de bezetter onder Fries bestuur werd geplaatst. Dat besluit werd na de oorlog teruggedraaid. In 1951 besefte men dat de Duitsers het toch wel pragmatisch bedacht hadden en kwamen de eilanden weer bij onze provincie. En toen bleef het erbij. Met het jubileum was er een aanleiding om de eilanden eindelijk toe te voegen in de galerij van gemeenten. Plaats was er niet en daarom zijn het vensters met een lichtbak.

‘Zo kunnen ze altijd stralen,’ lachte Arno Brok, die veel weet van de Friese geschiedenis.

De Statenzaal zit vol symboliek, waar je ook kijkt. Begin bij de 12 boogvensters (6 aan elke kant). In het gebrandschilderd glas zijn de wapens van de drie gewesten (Oostergo, Westergo en Zevenwouden) te zien, de elf steden en de dertig grietenijen (gemeenten) waaronder de acht vroegere kwartieren. De andere 28 plus Ameland en Schiermonnikoog (die beide pas later werden toegevoegd) zijn aan de overzijde zichtbaar. Op de 17 balken staan de namen van vooraanstaande Friezen, veelal wetenschappers, predikanten en letterkundigen (o.a. Eise Eisinga, Ubbo Emmius, Menno Simons, Johannes Bogerman). 

De achterwand is beschilderd met vier belangrijke taferelen uit de Friese geschiedenis: 

Geen sterveling overtreft de Friezen in dapperheid of trouw (verdrijving van Friezen uit Rome, 59 na Christus).Bisschop Bonifatius vond in 754 de dood toen hij Friezen tot het christendom wilde bekeren.Friese edellieden op kruistocht (1099). Eelcke Liaukemaen Feike Botniazouden in Jeruzalem tot ridder zijn geslagen.Wy Friezen knibbelje allinne foar God. (Gemme van Burmaniaweigerde in 1555 bij de inhuldiging van de Spaanse koning Filips II geknield de eed af te leggen). 

Op de achterwand staan ook drie Friese gezegden/wijsheden ter bemoediging en vermaning van de 43 statenleden: ’t Is mei sizzen net te dwaan, Wierheit boppe al en Dy ’t folle praet moat folle wier meitsje.

Boven de voorzittersstoel staan drie deugden gesymboliseerd: de vrouw met de slag (voorzichtigheid), de vrouw met een zwaard en een weegschaal (rechtvaardigheid) en een vrouw met een zuil (standvastigheid). Daaronder staat een Latijnse spreuk: Concordia Res Parvae Crescunt (eendracht maakt macht). In het Latijn staan verder nog acht deugden vermeld: Temporantia (matigheid), Fortitudo (kracht), Spes (hoop), Fides (geloof), Charitas (liefde), Veritas (waarheid), Mensuetudo (goedertierenheid) en Continentudo (ingetogenheid).

Tenslotte het rijk gedecoreerde houten plafond met 72 vlakken. Er staan wapens van voorname geslachten op aangegeven. Volgens Brok op verzoek van de families zelf. Zij betaalden daarvoor.

Brok: ‘Het waren sponsors avant la lettre, founders. Een soort crowdfunding.’

De burgemeesters van Terschelling en Vlieland onthulden de vensters in het bijzijn van de fractievoorzitters. Michiel Schrier was er ook als opvolger van Tineke Schokker. Hij is het derde statenlid dat burgemeester wordt, wist Brok met historisch besef te vertelllen.    

FOUDGUM - In november verschijnt een kleurrijke uitgave over dominee-dichter François HaverSchmidt, beter bekend als Piet Paaltjens. Schrijver Johannes Keekstra tekende met uitgever Wijdemeer een contract voor Onder Frieslands grauwe hemel. De ondertekening vond plaats in de Mariakerk van het gehucht Foudgum, bij Dokkum. In de jaren 1859-1862 stond François HaverSchmidt er op de preekstoel en hij woonde in de pastorie. Keekstra groeide vlakbij het kerkje op en vond als theatermaker veel inspiratie in de voordracht Mijn eerste gemeente die HaverSchmidt in 1880 schreef over Foudgum. HaverSchmidt was er diepongelukkig, zoals te lezen valt in zijn beschrijvingen van het dorp. Om de tijd te verdrijven stortte hij zich onder het pseudoniem Piet Paaltjens op gedichten die later in de beroemde bundel Snikken & Grimlachjes zouden verschijnen, en hij werkte er aan het verzonnen Oera Linda-boek. 
Onder Frieslands grauwe hemel verschijnt binnen het totaalproject Grauwe Hemel en bevat historische elementen maar is geen geschiedenisboek. 

Keekstra trekt de geschiedenis door naar het heden: ‘Ik heb het in het boek ook over het gebied van toen en nu, over de maatschappelijke en landschappelijke ontwikkelingen en over de toekomst. HaverSchmidt had namelijk de blik vooruit en ik wil laten zien wat er na zijn vertrek gebeurd is, waar we nu staan.’ Daarnaast legt de schrijver in het rijk geïllustreerde boek uit wat zijn connectie met de bekende dominee is, hoe hij zich herkent in zijn teksten over de dorpjes bij Dokkum en hoe het project net zo over zichzelf als over François HaverSchmidt gaat. Keekstra maakte direct plannen voor een theaterproductie, in 2022 op te voeren.

SINT NICOLAASGA – Lieve Stallmann (21) is professioneel rugbyspeelster in Spanje. Ze speelt dit seizoen uit bij Les Abelles in Valencia. De overstap naar het professionele rugby komt onverwacht. Lieve Stallmann werd door een vriendin getipt over de vacature. 

‘Zij was eerder gescout en zag dat ze nog meer mensen zochten,’ Lieve. Ze gaat niet alleen. Twee Amsterdamse teamgenoten Jordan Heil en Nicky Dix gaan met haar mee. Lieve is vanwege de coronapandemie op videomateriaal en haar CV geselecteerd. Les Abelles ziet mogelijkheden in haar. ‘Normaal gesproken speel ik in de buitenste posities, fullback of wing. Nu ben ik op een centre-positie geplaatst. Dat vind ik wel spannend.’

De oud-Sint Nykster speelt in Nederland op het hoogste niveau, de ereklasse. Ook heeft ze een plek in het Nederlands team. Het afgelopen seizoen werd ze met haar team kampioen. De sport is in Nederland te klein voor een professionele club. Lieve speelt sinds haar negende al rugby. Samen met broertjes Jetze en Menne en haar vader Fulco Stallmann begon ze bij De Wrotters in Gorredijk. 

Van haar twaalfde tot veertiende stopte ze even met de sport. ,,Er zijn weinig meiden die spelen en moest daarom met de jongens meedoen. Dat vond ik toen te spannend.” Op haar zestiende kreeg Stallmann de smaak weer te pakken en speelde ze bij Greate Pier in Leeuwarden. De overstap naar het Spaanse team is een grote. In Valencia moet ze zeven tot acht keer per week aan de bak. ‘Ik denk dat het niveau daar wel een stukje hoger ligt. We hebben gelukkig veel vrije tijd en ons huis ligt vlakbij het strand.’

Even twijfelde of ze wel naar Spanje moest gaan. Haar leven in Nederland staat voor drie maanden op pauze. ‘Door rugby heeft mijn studie al vertraging opgelopen. Ik zou nu eindelijk mijn laatste havo-examens doen. Maar school zei gelijk dat ik moest gaan.’ Haar werkgever SLA, een saladebar in Amsterdam, deelde die mening.

SOEST – Tegenwoordig is het oplossen van moordzaken en ernstige delicten vooral een kwestie van DNA-sporen onderzoeken, camerabeelden bekijken, algoritmes uitpluizen, data verzamelen. Verbluffende techniek maar wel vrij simpel werk, dat matchen en herkennen. Probeer je daar maar eens uit te redden als dader zijnde. In de tijd van Marten Veenstra (1893-1963) moest je als rechercheur alles op eigen kracht, zonder al te veel hulpmiddelen en naar eigen inzicht doen. Je moest een intelligente speurneus zijn, over veel mensenkennis beschikken, logisch kunnen nadenken. Zo iemand was Marten Veenstra, in 1893 geboren in Langezwaag. Hij voegde zich in 1915 bij de Amsterdamse politie. Het korps bestond in de vorige eeuw uit opvallend veel Friezen. Veenstra liet een document na waarin hij uitgebreid veel zaken beschreef en ook de technieken die hij toepaste en de tactiek die hij volgde. Een klein en leerzaam meesterwerk dat zijn jongste kleindochter Monique Veenstra uit Soest te boek stelde.

‘Ongelooflijk hoe ze toen de waarheid wisten te achterhalen,’ zegt zij.

Dat had hij mooi gevonden: dat nota bene zijn kleindochter hem uit de vergetelheid zou halen. Op een schrijfmachine tikte haar opa na zijn pensioen zijn herinneringen uit. Een velletje carbonpapier ertussen om meteen een doorslag te hebben. De memoires waren bedoeld voor zijn oudste en zijn jongste zoon. 

Monique, een nakomertje dat een jaar na haar opa’s overlijden ter wereld kwam, kreeg het document onder ogen en zag meteen de waarde ervan: ‘Ik ging het lezen en het liet me niet meer los. Ik was bang dat zijn speurtechnieken verloren zouden gaan. Tegenwoordig gaat alles digitaal.’ Omdat haar opa de wens liet doorschemeren dat er later wat mee gedaan zou worden, besloot Monique dat te doen en ze ging naar een drukker. Er zouden behalve zij best meer mensen in geïnteresseerd kunnen zijn. En dus ligt er nu een boek onder de titel Het testament van agent 1218. 

Monique: ‘1218 was zijn kraagnummer, vandaar.’

Gedegen opleiding

Marten Veenstra trouwde in 1918 met Popkje de Jong uit De Knipe. Zij kwam dus pas later naar Amsterdam. In deze stad kreeg hij een gedegen opleiding, laat Monique weten.

‘Je moest van alle markten thuis zijn wilde je rechercheur worden. Mijn opa deed rechtskennis op, zat op de toneelschool, ging naar de sportschool. Hij werd algemeen ontwikkeld. Hij leerde hardop denken, goed voor zijn analytisch vermogen. En hij leerde van de bekende apotheker en politiescheikundige Co van Ledden Hulsebosch forensisch, toxisch onderzoek te doen.’   

Met twintig vrijwilligers typte ze het manuscript over. Veel hoefde ze er niet aan te veranderen. De taal is een tikje gemoderniseerd, dat was het wel.

Het boek leest als het volgen van de briljante Hercule Poirot, hoofdpersoon uit de detectivereeks van Agatha Christie, of de gangen van Jules Maigret, nog zo’n wereldberoemde fictieve speurder naar de hersenspinsels van Georges Simenon.

‘Zijn verhalen zijn mooi beschreven en prachtig om te lezen. Je staat in zijn schoenen, je maakt het echt mee. Zijn vernuft is verbazingwekkend. Mijn opa zat vaal al gauw op het goede spoor. Hij leert je dat rechercheren vooral nadenken is, je in de boef kunnen verplaatsen, empathisch kunnen zijn waarbij hij zich altijd afvroeg: wat doet een mens in een bepaalde situatie? Zijn gevolgtrekkingen zijn heel kien. Niet voor niets is het boek opgenomen in de bibliotheek van de politieacademie,’ aldus Monique.

‘Sfeervolle verhalen, over insluiping, afpersing, overval, moord en geraffineerde vervalsing, met geslepen boeven en wakkere rechercheurs in de hoofdrol,’ schrijft misdaadreporter Peter R. de Vries in zijn voorwoord. 

Achter iedereen aan

Marten Veenstra versaagde nimmer. Hij rustte niet voordat hij een zaak had opgelost. Meestal begon hij zijn onderzoek in omgekeerde richting. In de zaak van een gevonden kinderlijkje spoorde hij eerst een kinderwagen op (in Duitsland), een verzekeringsfraude met juwelen begon met het zoeken naar een koffer vol diamanten en bontjassen die voorafgaand aan een brand in veiligheid waren gebracht. 

Achter iedereen zat hij aan: winkeldieven, zakkenrollers, kluiskrakers, zedenmisdadigers, geweldsplegers, oplichters, valsemunters, moordenaars. Alles haalde hij uit de kast. Nooit wekte hij argwaan. Dikwijls ging hij undercover; als knecht in een wasserij, verkleed als vrouw op een fiets, vrijend met de echtgenote van een collega in een portiek. Alles met het ultieme doel om bewijs te verzamelen en te leveren. In twintig verhalen over spannende en geruchtmakende zaken beschrijft Veenstra hoe hij te werk gaan, hoe hij zijn gezonde verstand, zijn intuïtie, zijn psychologisch inzicht en zijn creativiteit gebruikte. Gevaar liep hij ook wel eens want soms hadden misdadigers hem op de korrel.

Monique: ‘Dat had impact op het gezin. Ze wisten waar hij woonde. Het is voorgekomen dat mijn grootouders met een Browning-pistool onder het kussen sliepen. Je kunt het vak zoals hij het uitoefende alleen doen als het groter is dan je zelf, dat het een roeping is. Anders steek je er niet zoveel uren in op vaak onmogelijke tijden.’

LEEUWARDEN – Het Gilde is de vriendengroep die Kunstacademie Friesland sinds vier jaar ondersteunt.

‘Hun betrokkenheid hebben wij hard nodig,’ zegt directeur en eigenaar Doet Boersma, ‘want de academie moet het doen zonder bijdragen van de overheid.’ Stichting Het Gilde kent drie categorieën sponsors: gezel, meester en mecenas. Zij betalen jaarlijks 40, 75 en 300 euro en krijgen daarvoor een mooi sponsorpakket terug. Doet en bestuurslid Hester Witteveen willen graag de aandacht vestigen op deze bijzondere sponsorclub. 

Hester: ‘Het Gilde is nog niet zo bekend en geld voor marketing hebben we niet.’

WARGA – Het dorp is hip. Door corona ontdekken steeds meer mensen de charme van de kleine kern. Leren ze in een tijd van korte lontjes de gemoedelijke omgang tussen mensen waarderen, de gemeenschapszin. Een groet op straat, ook als je elkaar niet kent, zie je niet in de stad. Al zit je in de auto en rij je doodgemoedereerd een dorpsbewoner tegemoet, grote kans dat de hand omhooggaat of het hoofd een knik geeft. 

Niet zo vreemd dus dat MAX, de omroep van de blanke top der duinen, een zesdelige serie heeft gewijd aan het dorp waarin de lof over de bewoners wordt bezongen. Acteur Huub Stapel en schrijver Wim Daniëls, Limburger en Brabander en beide opgegroeid in een dorp en van hetzelfde bouwjaar (1954), toerden door het land op een oude motorzijspan en kwamen ze op bezoek in 24 dorpen. 

Natuurlijk deden ze ook Friesland aan. In Akkrum maakten ze kennis met het mastklimmen. Het kampioenschap was een initiatief van de gebroeders Hans en Wim Anker die het festijn ook becommentarieerden. 

‘Zij hebben wel vijftienhonderd ideeën naar voren gebracht en in veertig jaar twaalfhonderd activiteiten georganiseerd,’ zegt Stapel, die met de beroemde advocatentweeling in café Kromme Knilles een borrel dronk. Stapel roemt de gemeenschapszin in het dorp maar juist in Akkrum stierf het mastklimmen een stille dood door gebrek aan enthousiasme en vrijwilligers. Daniëls onderkent de gevaren die het dorp bedreigen. De taalkenner constateert dat veel scholen nog maar net boven de opheffingsnorm bungelen wat betreft het minimumaantal leerlingen. 

‘Als een school dicht moet is dat een ramp voor het dorp,’ zegt hij in de serie. Het zijn niet alleen de hele kleine dorpen die de basisschool hebben verloren. Een flink dorp als Langweer heeft op de basisschool slechts 75 leerlingen, vijf meer dan de ondergrens. Hoog tijd voor een nieuwbouwwijkje dus. Belangstelling genoeg namelijk voor een woning. 

Dat zien ook Stapel en Daniëls: ‘Er is een trek van de stad naar het platteland. Mensen willen graag de drukte en het onpersoonlijke van de stad ontvluchten, ze willen een tuin en een praatje over de heg. Het dorp heeft toekomst.’

In Warga besteedden de twee aandacht aan de 140 jaar oude dorpskroeg die drie jaar geleden door mannen van het dorp van de ondergang werd gered. Dat zie je meer in Friesland.

Daniëls: ‘Net als de school en de winkel is het café van groot belang voor de leefbaarheid van het dorp. Daar ontmoet men elkaar, daar houden verenigingen hun vergaderingen en opvoeringen.’ Dat de middenstand voor een groot deel uit de dorpen is verdwenen was onontkoombaar. Er moest wel brood te verdienen zijn. In Warga waren net als in alle andere dorpen van die omvang vroeger zeven bakkers, liet palingvisser Johannes Postmus weten. Kom daar nu eens om! 

In Kollumerpomp spraken de twee met een Rotterdammer die de stad verruilde voor het dorp. Een van de redenen was de betaalbaarheid van de huizen in Friesland. Voor het geld van een appartementje in de Randstad koop je hier een vrijstaand huis. Voor krimp hoeven we niet bang te zijn, stellen zij.

Stapel en Daniëls hopen dat het karakter van het dorp behouden blijft en dat niet wordt getornd aan de landschappelijke waarden. Het gevaar is reëel. Rond 1900 waren er nog 1.100 gemeenten in ons land, nu nog 352. De meeste dorpen worden nu bestuurd vanuit de stad.

‘De grondhonger van de stad moet je vrezen,’ zegt Daniëls. Een goed voorbeeld daarvan is Mantgum, waar Leeuwarden tegen de zin van veel dorpelingen aan de rand van dit dorp woningen wil bouwen. 

GORREDIJK – In Gorredijk is een crowdfunding gestart om noodlijdende ondernemers te helpen. De giften stroomden binnen. Men hoopt op een eindbedrag van € 100.000. Een groep bedrijven ontvangt een ‘steunpakket’ van de samenwerkende ondernemersverenigingen (WHI, CCG en OKO). De pakketten worden kosteloos gevuld door Aldi, Albert Heijn, Poiesz en Jumbo, alle vier supermarkten van Gorredijk. Voor deze actie gaan de supermarkten samen aan de slag. Voor even geen concurrenten van elkaar. Het belang van de noodlijdende bedrijven staat nu voorop. Bij het pakket zit een uitnodiging om contact op te nemen met de vertrouwenscommissie. Deze commissie gaat over de verdeling van de giften. Na gesprekken met alle aanvragers maken ze een verdeelsleutel. Deze actie stimuleert bedrijven om een helpende hand uit te steken naar de bedrijven die het slechter hebben, waarvan sommigen zelfs het water tot aan de lippen staat. Sierd Moll van de WHI: ‘Er zijn gelukkig nog steeds veel bedrijven in Gorredijk met enorme omzetten en winsten, ondanks de corona crisis. Voor hen moet een bijdrage van € 5000 of zelfs € 10.000 geen enkel probleem zijn. Maar daarnaast waarderen we echt iedere bijdrage. Onze filosofie is dat als iedere Gordykster één euro doneert, dan komt er 8.000 euro bij. Kun je nagaan wat er gebeurt als iedereen een tientje doet. Het kan hét verschil maken voor vele ondernemers. En eerlijk is eerlijk, in goede tijden staan onze leden ook altijd klaar om te sponsoren en te adverteren. Nu is het een keer andersom en vragen wij om hulp. Het fonds staat open voor alle gedupeerde ondernemers van Gorredijk, ongeacht of men lid is van een ondernemersvereniging.’ 

LEGEMEER – Auke Hempenius is al warmgedraaid voor het grootste golfevenement in zijn leven: de Golf11stedentocht. Dat vindt plaats van 4 tot en met 6 juni op alle banen in Friesland. Elke baan staat voor een stad. Er wordt gespeeld voor het Foppe Fonds. Daar gaat de hele opbrengst naar toe. De aanleiding was dat het Foppe Open, het jaarlijks golftoernooi op Lauswolt waarvan de opbrengst ten goede komt aan het Foppe Fonds, vorig jaar vanwege corona niet door kon gaan. Samen met Foppe de Haan en Elfstedenvoorzitter Wiebe Wieling sloeg Auke dit voorjaar af om het evenement in te luiden.

Foppe de Haan

Het fonds is vernoemd naar de befaamde voetbalcoach Foppe de Haan. In zijn woorden is het ‘een hartstikkene goed doel’ dat zich inzet voor jongeren voor wie het vanwege een lichamelijke of verstandelijke handicap of vanwege financiële obstakels niet vanzelfsprekend is om te sporten. Het Foppe Fonds maakt het onmogelijke mogelijk.

Dat is belangrijk, zegt de oprichter: ‘Door te sporten en te spelen krijgen kinderen en jongeren energie en levenslust. Als kind wil je natuurlijk sporten.’

Op allerlei manieren kun je doneren aan het fonds. Een van de aantrekkelijkste vormen is het organiseren van een evenement, zoals de Golf11stedentocht. Andere spraakmakende project waren tot dusver RaceRunning, 100PK onbeperkt in galop en 100 rolstoelen. Er blijft niks aan de strijkstok van derden hangen omdat iedereen die zich inzet voor het fonds dat vrijwillig, belangeloos en onbezoldigd doet.

Iedereen kan meedoen

Iedereen kan meedoen aan de Golf11stedentocht. Je kunt je opgeven via de website door het sturen van een mailtje. Op alle banen worden voorrondes gehouden en de winnaar mag uitkomen in de grote finale op 4, 5 en 6 juni. De flight bestaat overal uit drie golfers (anders zou het evenement niet binnen drie dagen georganiseerd kunnen worden): Auke zelf, een van de 11 winnaars en een bekende Fries/Nederlander. In totaal zijn het 155 holes. Er wordt gespeeld op handicap (Stableford), dus de kansen liggen voor iedereen gelijk.

Sponsorwedstrijd

Op de Groene Ster in Leeuwarden vindt op de afsluitende zondag een grote sponsorwedstrijd plaats. Sponsoren kan door het doneren van een bedrag (1.111, 500 of 250 euro). Deze bedragen hebben een naam: Albatros (een par 5 in 2 slagen, Foppe), Eagle (1 onder par, Wiebe Wieling) en Birdie cq Ljip (2 onder par, Auke Hempenius).

Diner en veiling

Na afloop is er een diner en een veiling met 10 topkavels. Als veilingmeester treedt een bekende Nederlander op van wie de naam nog niet naar buiten wordt gebracht. Auke hoopt op een totale opbrengst van 111.111, maar dat is wel heel erg wishfull thinking.

‘Wij zijn blij met elk bedrag,’ zegt hij.

Auke bereidt zich goed voor op het evenement: ‘Ik heb al 11 maanden niet meer gedronken en alle loop ik al golfend tussen de 30 en 35 kilometer. Ik ben topfit en dat moet ook wel want ik ben drie dagen lang onderweg. Ik heb twee secondanten die mij coachen. Dat zijn ecocoach Tjalling van den Berg en fysiotherapeute Wietske Westera.’

Hoe ben je op het idee gekomen van deze Golf11stedentocht?

Auke: ‘Door Maarten van der Weijden. Hij zwom miljoenen bijeen voor het kankerfonds. Ik vond het een ongelooflijke prestatie. Ik wou iets soortgelijks doen in mijn sport golf. Ik moest een doel hebben om het voor te doen en toen wees Heleen Kamphuis, de golfdiva, mij op het Foppe Fonds. En laat nou net dit fonds op zoek te zijn naar een Fries evenement. A match made in heaven!’

Dat Auke dikwijls Engelse uitdrukkingen bezigt komt door zijn 26-jarig verblijf in Amerika, waar hij succes in zaken boekte en waar hij het golf perfect ging beheersen. 

Honger naar verdieping

DOKKUM – Het levensverhaal van Ger van Langen leest als een jongensboek, een schelmenroman mag je ook zeggen, of een avonturenbundel. Er is nogal wat gebeurd in zijn leven. Hij heeft het nodige meegemaakt. Never a dull moment, placht de Engelsman te zeggen. De eerste jaren verliepen zoals een nieuwsgierige en gedreven jongen frank en vrij opgroeit. Vrijmoedig en blijmoedig. Met dank aan liefdevolle ouders, Brabantse middenstanders die een juwelierszaak runden en ondanks het harde werken tijd namen voor zorg en opvoeding en zeer toegewijd waren aan hun zoon op wie zij trots waren.

‘Zij maakten mij tot wat ik nu ben,’ zegt Ger.

Maar….. rimpelloos verliep zijn jeugd niet. Op zijn 14e ontdekte Ger wie hij werkelijk was. Zijn vader en moeder bleken namelijk niet zijn biologische ouders. Ger was te vondeling gelegd in Gemert. Hij werd geadopteerd. Ze vonden het tijd om dat hun zoon te vertellen want zo’n geheim je hele leven met je dragen is een zware last. Alle moed hadden ze verzameld om het eindelijk te ontsluieren.

Ger: ‘Dat was heel heftig. Mijn wereld stond op zijn kop. Ik was boos en verdrietig tegelijk, kon het niet goed plaatsen. Ik was al een opstandige puber aan het worden, gooide de kont tegen de krib. Ik werd recalcitrant en was van het atheneum getrapt en ik zakte af naar de havo. Toen kwam dit er nog overheen.’ 

Nu weet hij: ‘Ik heb zo verschrikkelijk veel geluk gehad, ik had me geen betere en lievere ouders kunnen wensen. Ze leven niet meer maar ik denk met grote dankbaarheid aan mijn jeugd terug.’ 

Het kantelpunt werd ingeleid door de Zeevaartschool. 

‘Maar toen huisvriend Gideon van Praag mij aanspoorde filosofie en psychologie te gaan studeren was dat voor mijn vader een brug te ver. Hij adviseerde mij de Zeevaartschool af te maken. Op zee zou ik mijn honger naar diepere gedachten stillen. Dat bleek ook zo. Op zee vind je de rust en de tijd om verder te kijken, gedachten dwalen af richting einder. Ik voelde me op m’n plek. Ik had horizon nodig gelijk de dichter Jan Jacob Slauerhoff.’

Ger raakte geïnspireerd door de componisten/vrienden Julius Röntgen en Edvard Grieg, mannen die melancholische volkse klassieke muziek maakten. Hij ontdekte verveling als een deugd. ‘In verveling vind je nieuwe wegen, word je creatief.’

Dat de jeugd in deze coronatijd geen perspectief zou hebben vindt Ger gezwets. Nog steeds gaan gedachten met hem aan de haal en zijn overpeinzingen tekent hij op in zijn lezenswaardige columns die in het bedrijfsorgaan WPDetails worden gepubliceerd. 

Je bent meer bezield dan een gemiddelde directeur?

Ger: ‘Dat denk ik niet. Maar het is gewoon een uitvloeisel van mijn jeugd en van mijn tijd op zee. Ik ben de hele wereld over gevaren, heb alle havens aangedaan, leerde steden en andere culturen ontdekken. Heel waardevol. Van Praag kwam op het goede moment. Door hem heb ik verder leren denken. Hij heeft mij getriggerd in mijn honger naar verdieping.’

Op de Caribbean leerde hij de moeder van zijn kinderen kennen. Ze trouwden. Ger is trots op zijn kinderen. Lara is assistent marketing bij Gibson Guitars en Rens zit op het conservatorium. Muziek en ritme zitten in hun bloed. De zoon van Etty, Beer Zandt, beschouwt Ger als zijn andere zoon.

Adoptie is een actueel item. Er wordt de laatste tijd nogal wat aandacht aan geschonken. Het interesseert Ger ‘geen moer’. Hij heeft zijn eigen opvattingen erover. Dat adoptie meestal draait om buitenlandse kinderen bevreemdt hem.

‘Als je wil adopteren kun je je energie beter in Nederlandse kinderen steken. Onze weeshuizen zitten ook vol en je voorkomt problemen door culturele verschillen en verre afstanden.’

Wat wilde je vroeger worden?

Ger: ‘Ik had geen doel voor ogen. Ik had wel een hang naar avontuur, naar verhalen. Ik las de Scheepsjongens van de Bontekoe en Roodbaard. Lekker wegdromen, en dat doe ik nóg! Ik heb in 1996 wel de familie-bv overgenomen maar de zaak van mijn ouders niet voortgezet. Daar heeft nooit mijn ambitie gelegen. In de vennootschap zaten een paar panden in Eindhoven, Oss en Boxtel. Later heb ik die verkocht en het geld aangewend voor activiteiten die ik met Etty ontplooi, zoals hotel Om de Noord op Schiermonnikoog en de Zuidertoren, een vuurtoren die we in een stichting hebben opgenomen en die is gerestaureerd. We organiseren er culturele evenementen. Op Ameland zijn we actief geweest voor de musea en verder ondersteunen we sportieve evenementen en natuurlijk het topevenement van het jaar, het Zomerconcert van het Noord-Nederlands Orkest op Lauswolt. Etty’s grote kracht is haar gevoel voor hospitality, voor het ontvangen en verwennen van mensen.’

In dat opzicht versterken ze elkaar. Ger, voorzitter van de KNRM op Schier, staat eveneens bekend om z’n Brabantse gezelligheid; hij bakt worstenbroodjes en appeltaart en dat ruik je op het hele eiland. De achterliggende gedachte is altijd: mensen naar Ameland en Schiermonnikoog trekken, alles voor de veerboot. Die moet varen, al is dat tegenwoordig door het dichtslibbend Wad en de verzanding van de vaargeulen geen sinecure.

Ger: ‘De dynamiek is veranderd. De 2e Maasvlakte fungeert als zandmotor en door zandsuppletie aan de noordkusten van de eilanden, de harde hoge dijken aan de zuidkant en de afsluiting van grote spoelwateren als de Lauwerszee en de Zuiderzee wordt de zandhonger van het Wad groter. Ik vind het ironisch om te zien hoe mensen op de zeedijken staan en roepen: dit is natuur! Dat neemt niet weg dat het Wad het mooiste gebied van de wereld is.’

Maar de boot moet wel varen

Ger: ‘Zeker, al is het alleen al om per jaar een miljoen tickets te verkopen, twee miljoen mensen over te zetten en de eilander economieën op peil te houden. Op tij varen lijkt onontkoombaar, maar naar Ameland kan dat niet omdat de tijdvensters dan te kort zijn om in de huidige vervoersbehoefte te voorzien. We zijn er dagelijks mee bezig. Ik ben groot voorstander van een drie partijen overeenkomst; nu staan de eilanden langs de zijkant terwijl ze de grootste belanghebbenden zijn, heel raar. Allerlei gremia bemoeit zich met ons; talloze natuurorganisaties, vijf ministeries, vier burgemeester, twee provincies.’

Hij kan een gloedvol betoog houden, duidelijke taal spreken en toch maakt hij geen vijanden: ‘Dat is niet in ons belang.’

Het krachtenveld waar hij in verkeert is enorm en dan moet ook nog recht worden gedaan aan het Wad als werelderfgoed en is de balans tussen economie en ecologie in tijden van corona fragiel.

Wat overheerst is niettemin heel veel plezier aan het werk: ‘Het is een eer om leiding aan zo’n mooi bedrijf te geven. Het vakantiegevoel begint al op de boot en ik mag dat dagelijks ervaren.’

Eten

Delicatessenplank met champagne (Laurent-Perrier)

LEEUWARDEN – Leeuwarden maakt zich op voor een gastronomische wave nu de topchefs Jan Gerard van der Wal en Wouter Brandsema zijn begonnen met Bistro Aragosta, het Italiaanse woord voor kreeft. De stad steekt de vlag uit voor hun komst. De twee mannen die Le Petit Bistro in Sneek hebben verkocht worden in alles op hun wenken bediend.

‘Ik heb nog nooit meegemaakt dat een gemeente zo goed meewerkt aan een nieuwe zaak. Men heeft werkelijk de loper voor ons uitgerold,’ aldus Jan Gerard.

Maar het is ook niet niks wat er is gebeurd. Je krijgt als stad niet elke dag een toprestaurant binnen je grenzen.

Aragosta is gehuisvest in het fraaie voormalige Mauritshuis aan de Voorstreek. Leeuwarden is hard bezig om de oude binnenstad op te waarderen, om mensen te trekken, sfeer te creëren. En dan is een restaurant waar je op niveau en in een zwoele ambiance kunt eten natuurlijk meer dan welkom.

Jan Gerard heeft in de gastronomie zijn sporen allang verdiend. Le Petit Bistro tilde hij op naar hogere kooksferen. Elke avond volle bak.

‘Dat gaan we hier herhalen, dat is geen bravoure,’ zegt hij.

In Sneek was Wouter Brandsema zijn souschef. De mannen, die een generatie in leeftijd verschillen, hadden meteen een klik. Ze vormen een gouden koppel. 

‘Daarom zijn we hier samen als eigenaren en als chefs samen ingestapt, op basis van gelijkwaardigheid, collegialiteit en vriendschap; fiftyfifty,’ vertelt Wouter. Met z’n tweeën hebben ze zelf veel gedaan om de zaak om te toveren in een Parijse nachtclubentourage. Spannender eten kun je in Friesland niet: ‘Er is geen restaurant als dat van ons.’ 

Het is wel even een paar meter lopen want voor de deur parkeren kan natuurlijk niet.

‘Wij adviseren de mensen om hun auto in parkeergarage Hoeksterend te stallen. Dan ben je dichtbij,’ zegt Jan Gerard. 

Wat kunnen de gasten verwachten?

Wel, het mag bekend zijn: royaal gastheerschap, intimiteit, bourgondisch eten, grill, vlees en vis, internationaal met een regionale touch, geen circus op het bord, ganzenlever, oesters, rijke bouillabaisses, joie de vivre en flux de bouche – Frans voor speekselvloed maar hier bedoeld in de betekenis van welbespraaktheid – van Jan Gerard die meestal aan tafel verschijnt. En vanzelfsprekend is er altijd kreeft.

Dit alles vergezeld van geselecteerde topwijnen. Champagne gaat er rijkelijk vloeien, net als de Italianen (Barolo) en de rioja. 

Lokale leveranciers worden door het duo hooggehouden. Ze zijn relatiebouwers. Van Huisstede, Veltman en UNIK zijn voorname adressen voor respectievelijk vlees, vis en wijn.

Een terras heeft Aragosta niet. Geen nood. De pui kan helemaal open. Wie vooraan gaat zitten is zowel binnen als buiten. Achterin is een intieme ruimte voor private dining (8 gasten). Net als in Sneek is de keuken open en centraal gesitueerd. Uiteraard, want een bedrijvige keuken hoort bij de stijl van de chefs.

Prikkelende art is altijd een element. Evert van Hemert is de schilder van het huis. Van hem zijn er permanente en wisselende exposities.

Het water loopt velen al uit de mond. Iedereen is heel nieuwsgierig. De tent was reeds ver voor de opening voor weken volgeboekt.

BARTLEHIEM – Het is typisch Fries plattelands en het valt mensen van buiten op: hier groet men elkaar. Is het geen ‘goeie’ of ‘moarn’ of ‘midje’, dan wel een handopsteken. Ook als je elkaar niet kent. Zelfs wanneer de een in de auto rijdt en de ander over straat loopt. Maar je zou nog vaker kunnen groeten, vindt Wini Weidenaar. Vooral in de stad waar ze dat groeten niet zo gewend zijn. 

Wini startte de actie #GROETJEMEE: ‘Ik fiets bijna dagelijks naar mijn werk van Bartlehiem naar Leeuwarden en op een dag bedacht ik, hoe zou het zijn om iedereen die ik tegenkom te groeten? En dus voegde ik de daad bij het woord.

ROTTEVALLE – Kees Meinderts (33) neemt de culinaire scepter ter hand in de keuken van De Herberg van Smallingerland in Rottevalle. Eigenaren Aukje Westerhof en Freddy Bult trekken met hem een talentvolle chef die ervaring heeft opgedaan in sterrenrestaurants. Meinderts werkte eerder zeven jaar als souschef bij De Librije in Zwolle en kookte de afgelopen vijf jaar als souschef en keukenchef bij De Heeren van Harinxma op Landgoed Lauswolt in Beetsterzwaag.

De geboren en getogen Fries geeft een nieuwe impuls aan de keuken van de Herberg van Smallingerland. Kees Meinderts: ‘De basis blijft onverminderd lokaal en kwalitatief. Uiteraard neem ik de creativiteit en ervaring mee die je nu eenmaal opbouwt door jaren op topniveau te koken. Daarnaast ben ik al in contact met jagers uit de regio. Er zit een mooie groenteteler in de buurt en ik ken twee binnenvissers die ik graag zou inschakelen. De Waddenzee ligt om de hoek en ik ben aan het onderzoeken of ik mijn vis en schaal- en schelpdieren direct van de kotter kan afnemen.’ 

Naast ervaring brengt Kees ambitie mee naar Smallingerland: ‘Ik wil graag eindverantwoordelijk zijn voor een goede keuken met gerechten die onze gasten zich nog lang en levendig gaan herinneren.’

Rol van betekenis

Herbergiers Aukje Westerhof (gastvrouw) en (voormalig) chef-kok Freddy Bult zijn overtuigd dat Kees Meinderts de perfecte keus is om Freddy op te volgen: ‘We willen binnen nu en vijf jaar een vaste rol van betekenis spelen in de topgastronomie van heel Noord-Nederland en Kees gaat dat met ons realiseren. De keuken wordt volledig zijn terrein en ik ga me meer bezighouden met bedrijfsvoering en gastvrijheid.’ 

DOKKUM – In de kelder onder Stadsbrouwerij Bonifatius in Dokkum zijn eikenhouten funderingspalen gevonden die dateren uit het jaar 1541. Het is van symbolische waarde dat de brouwerij een dermate oude eikenhouten fundering kent, gezien Bonifatius degene was die een eikenboom omkapte in een van zijn heilige missies, voor hij stierf nabij Dokkum in 754. Het omhakken van de eik wordt door velen beschouwd als het begin van de kerstening onder de Noord- en Middelduitse Germanen.

DOKKUM – Het schilderij Maaltijd met Julius Schelto van Aitzema, Sara van der Broek, gasten en bediendenis het topstuk van de gemeente Noardeast-Fryslân. In het kader van het thema slavernij is het tot en met 31 mei in het Rijksmuseum te bewonderen. Het schilderij is vaker uitgeleend aan een museum voor een tentoonstelling van landelijk of internationaal niveau. In het verleden heeft slavernij in Nederland een grote rol gespeeld, niet in Friesland. Op het schilderij staat een groep rijke Friezen met donkere bedienden afgebeeld. Het zou volgens historici gaan om een Aziatisch gezin (vermoedelijk Bengaals) met donkere mensen die vermoedelijk geen slaaf waren maar wel onder dwang naar Friesland zijn gebracht en hier als bedienden in vrijheid leefden. Rijke Frieze families hadden in de 18e eeuw vaker donkere bedienden die geen slaaf waren maar volwaardig meedraaiden in de familie. De donkere jongen op de voorgrond (Philander de Baron) trouwde later met een Friese vrouw en maakte carrière in Dokkum waar hij meerder panden in eigendom verwierf. Hij stierf als een bemiddeld man. 

DOKKUM – Het Súd Ie-project zet Dokkum als watersportstad nog beter op de kaart. En er ontstaan meer mogelijkheden. Iemand die daarop inspeelt is Ido Pranger van etablissement Artisante. Hij nam het restaurant annex bootverhuur van de familie Pols in Oostmahorn over en legt zo een (vaar)verbinding met zijn zaak aan het Grootdiep. 

‘Zo kan ik leuke arrangementen maken voor tochtjes vice versa. Picknickmand mee voor onderweg,’ aldus Ido.

De Súd Ie wordt bevaarbaar gemaakt voor de kleine en middelgrote pleziervaart. Het is een in 2013 gelanceerd project van het Waddenfonds, de provincie, de gemeente, Wetterskip Fryslân en andere partijen. Er wordt ruim € 19 miljoen in gestoken. Súd Ie is een onderdeel van het totale plan Wetterfront Dokkum dat bedoeld is om nog meer mensen naar de stad en de regio te trekken. Stadsgrachten zijn gebaggerd, de oeverbeschoeiing is vernieuwd, er is een sanitair gebouw in het centrum gekomen, stroom- en watervoorzieningen zijn verbeterd en er is een boulevard met aanlegsteiger gerealiseerd. De Súd Ie is op diepte gebracht, bruggen zijn verhoogd, twee sluisjes hebben zelfbediening en langs de natuurvriendelijke oevers zijn vispassages aangelegd.

Ido is enthousiast over het project dat in 2022 is voltooid: ‘Het is prachtig. Dit project gaat Dokkum veel brengen. De vaarroute tussen Dokkum en Oostmahorn is een ontdekking voor de pleziervaarders, voor wie ik een mooie vloot heb. Ik verhuur polyvalken, sloepen, toerbootjes, kano’s en waterfietsen.’

De nieuwe zaak wordt door hem opgeknapt: ‘Het is een wat ondergewaardeerde locatie en het verdient een kwaliteitsslag. Daar ben ik druk mee bezig. Het terras wordt vernieuwd en nieuw ingericht met parasols en heaters en er wordt een serre aangebouwd.’

De naam van het bedrijf is veranderd in La Barca, Italiaans voor bootje.  

DOKKUM – Dokkum is een prachtzaak rijker. In het oude Blokker-pand aan de Waagstraat hartje centrum realiseren Ties en Jeanette Baarsma de nieuwe lifestyleboutique Crush Concept Store. Dat is een andere belevingswinkel dan hun 14 zaken (plus outlet en webshop) onder de alom bekende naam Sake Store. Dokkum krijgt met de nieuwe winkel nog meer dynamiek, een beetje extra reuring. Zoiets had de stad nog niet. Het is wat spannender, gedurfder en uitgesprokener. Heel vrouwelijk allemaal,’ zegt Jeanette. ‘Het aanbod is ook breder met behalve damesmode ook schoenen, accessoires en gifts, een mix aan artikelen dus. De conceptstore is in opkomst. Dames willen geïnspireerd worden. Dit is een boetiek voor de moderne, bewuste vrouw van alle leeftijden die midden in de samenleving staat.’

Het is er ook wat frivoler met shop-in-shops en kraampjes en zo.

De locatie is top, vindt Ties.

‘Dokkum is een prachtstad waar we met Sake Store aan de Grote Breedstraat en een outlet al twee zaken hebben. De stad heeft een belangrijke centrumfunctie. Vanuit een grote regio komt men daar winkelen. Het pand was uitgeleefd, maar we zagen meteen de potentie. De verdieping is er uitgehaald waardoor het pand hoogte (6 meter) heeft en licht is. Het heeft smoel,’ aldus Ties.

‘Wat ook belangrijk is,’ vult Jeanette aan, ‘is dat je hier heerlijk ontspannen kan rondstruinen. Dat is voor dit type winkel een must.’

Bijzonder is dat de oude Begijnesteeg dwars door het pand loopt en dat die herkenbaar is aan de klinkers die erin moesten blijven. Een beetje apart vindt Ties, maar de steeg is nu wel een markering voor de twee ingangen die Crush heeft: behalve aan de Waagstraat ook aan de Hoogstraat. ‘Je kunt er niet omheen,’ lacht Ties.

Zwart, roze, goud zijn de kleuren die domineren in Crush. De uitstraling heeft wat meer grandeur dan Sake Store maar Crush is inventief laagdrempelig gemaakt; je loopt er zomaar binnen.

Ties: ‘Vroeger dacht men nog wel eens dat een sobere aankleding voordeliger winkelen is, maar dat is niet meer zo. De klant wil in een mooie ambiance winkelen en verrast worden door een concurrerende prijs.’ 

Dat deze grote investering in de huidige tijd is gedaan is al even bijzonder. 

‘We hebben dit in de goede tijd, vlak voor de corona, bedacht en gekocht,’ glimlacht Ties, die als ‘wâldpyk’ niet zo gauw van zijn stuk te brengen is. Hij zette gewoon door. Kleding zit in zijn genen. De Baarsma’s komen uit De Westereen. Daar komen handelsmensen vandaan die vroeger met van alles en nog wat langs de deuren gingen, ook met textiel (‘lapkeboeren’). Sake Store is in 1977 onder de naam Sake Saaklik opgericht door Ties’ ouders Lolke en Antsje. Ties en Jeanette hebben het bedrijf onder de huidige naam uitgebouwd tot een keten die in alle grote regiokernen van Friesland is gevestigd en dus met opzet niet in Leeuwarden, Sneek, Heerenveen en Drachten. De winkels zijn geen eenheidsworst.

‘Ze hebben stuk voor stuk een eigen entourage,’ zegt Jeanette. 

Ze zijn altijd aan het vernieuwen. ‘Dan voorkom je dat mensen uitgekeken raken. Ze komen steeds terug of gaan voor de afwisseling in een andere winkel van ons kijken.’ 

In geen enkel ander metier wordt zo vaak in de oren gefluisterd als in het voetbal

Voetbal is een verschrikkelijke sport aan het worden. Zie nu wat er in Friesland gebeurt. Cambuur staat fier bovenaan, ziet weer een nieuw stadion gloren, en toch is het crisis. Het stichtingsbestuur is opgestapt. Einde aan de crisis schreef de LC, volgens mij zit je er middenin. Van Heerenveen werd niets verwacht maar speelt het hele seizoen al in de middenmoot. Geen beletsel om de club wekelijks af te kraken (LC) en natuurlijk is het crisis. Technisch manager Gerry Hamstra verkaste naar Ajax. 

Wat zijn dit voor rituele grafdansen? Laat ik beginnen bij de organisaties. Die zijn zo raar en ingewikkeld opgezet dat een club niet behoorlijk bestuurd kan worden. Vroeger was het simpel. Je had een voorzitter, iemand die de post en de administratie deed (de secretaris) en iemand die de geldzaken beheerde (de penningmeester). De hoofdtrainer regelde het voetbal en er was iemand met een voetbalhart die als Haarlemmerolie de raderen van selectie, jeugd en scouting gesmeerd hield. De voorzitter was een manusje-van-alles die het verhaal kon houden, de boel bij elkaar hield en die een borreltje lustte. Klaar.

Hoe anders is dat tegenwoordig. Je hebt een management dat de club bestiert, er is een directievoorzitter maar die zit niks voor want hij is een standalone, er is een raad van commissarissen die graag de baas speelt maar het niet is want meestal is er ook een raad van toezicht. Zij kijken toe, maar jij kan niet naar hen kijken want ze zijn onzichtbaar. Profclubs hebben een licentie en daarvan is bedacht dat je die ergens in een bestuurlijke omgeving kwijt moet. Dat is een stichting en u raadt het al: die heeft ook een bestuur. Als puntje bij paaltje komt is dat bestuur het hoogste orgaan. Immers, zonder licentie kun je geen betaald voetbal spelen. 

Dit is een structuur van de apenrots. Het lijkt Gibraltar wel. Je hoeft maar even een gek zin te hebben of je trapt er eentje af. Of je zit met z’n allen op een kluitje en dat loopt evenmin goed af. Dan zijn er nog apen die in hun ambitieuze klimzucht een stap verkeerd zetten en naar beneden mieteren. Vaak is de rots te steil, te hoog of te glibberig.

Een voetbalclub zo besturen is volstrekt niet transparant. Alle besturen in één bestuurskamer kan niet en dus wordt er vergaderd in achterkamertjes en in de wandelgangen. In geen enkel ander metier wordt zo vaak in oren gefluisterd als in het voetbal. Dat moet dus wel fout gaan want de bestuursstijl blijft beperkt tot onderlinge beoordelingsgesprekken over degenen die dat ook weer over jou doen. En het blijft fout gaan want al die ijdele, dommige, gure types worden vervangen door dezelfde soort mensen. Benoemingen zijn per definitie schimmig omdat de bestuurders op basis van coöptatie worden aangesteld. Niemand hoeft te solliciteren, slijmen volstaat. Wat ook zo gek is: wat valt er nou te besturen? Ze zijn alleen maar met zichzelf bezig. Ik verneem nooit een originele gedachte, een goed uitgewerkt plan of een slimme zakelijke deal. De interactie met sponsors en fans is in Nederland allerbelabberdst. Terwijl het zo eenvoudig is om op te tuigen. Ga gewoon net als ik een keertje naar de New York Yankees of naar de Hong Kong 7’s. Je komt met een schat aan ideeën thuis.

Terug naar Cambuur en Heerenveen. In Leeuwarden wordt het hek dichtgegooid voor Ype Smid, nota bene de man die de club voor de ondergang behoedde. Maar als je Jan Koster in je raad van commissarissen hebt weet je al genoeg. Die heb ik nog nooit op een ferm standpunt of een heldere visie kunnen betrappen. ‘Wij zijn blij dat het stichtingsbestuur voor het belang van de club heeft gekozen,’ zei hij over het opstappen. Dat is zo’n zinnetje die je op een cursus pr krijgt aangeleerd; dan blijf je namelijk positief. Helemaal niet! Het zegt iets over de persoon zelf, hoe positief hij over zichzelf is! Je hebt niet eens de daadkracht en het fatsoen om het bestuur de wacht aan te zeggen. Je bent een weekdier. En welk belang? Wat schiet Cambuur hier mee op? Er lijken mij wel belangrijke zaken te regelen. Ga langs de bedrijven, haal sponsors binnen en zorg ervoor dat ze meer krijgen dan ze betalen. Of geef ze op z’n minst dat gevoel. Dan is het ook goed.

Heerenveen, mijn eerste club en dat weten ze ook wel bij Cambuur (waar ik al vanaf 1975 kom), vergaat het niet beter. Al drie jaar hoor ik van de buitenwacht kritiek op Gerry Hamstra en ik denk steeds: wat doet die man verkeerd? Hij heeft een grote staat van dienst want je hoeft geen topvoetballer te zijn geweest om goed te functioneren. Heerenveen heeft het op voetbalgebied goed gedaan. De cijfers liegen niet. VI publiceerde laatst een lijst van de transfersaldi over de jaren 2010-2020. Heerenveen stond met een winst van 50 miljoen derde achter Ajax en AZ. Dan heb je goede spelers opgeleid en gescout. Inmiddels zit Hamstra bij Ajax naast Marc Overmars. Een prachtpositie die hij ten volle heeft verdiend. Heerenveen moet op zoek naar een opvolger. Ik weet al jaren hoe het balletje gaat rollen en dat balletje rolt steeds verder in het doel van apen die buiten het zicht de rots aan het beklimmen zijn.

Gelukkig vermaak ik me ook. Ik heb een nieuwe favoriet als noorderling: FC Emmen. Deze club, stijf onderaan, hield de geweldige trainer Dick Lukkien aan boord. Dan heb je klasse. Het spandoek dat ik er op de tribunes zag stal mijn hart:

It isn’t easy boys maar met easy toys blijven we erin! 

JOURE – De lockdown biedt ook ruimte voor nieuwe initiatieven. Zo grijpt Museum Joure deze tijd aan om een kijkje achter de schermen te geven. Het museum maakte een portretreeks over haar ‘makers’, stuk voor stuk toegewijde vrijwilligers. Meester-koffiebrander Sipke de Schiffart trapte de serie af. Elke woensdag verscheen een interview op de website van het Jouster ‘maakmuseum’. Van de koffiebrander, die jarenlang koffiesmaken voor Douwe Egberts ontwikkelde, gaat het stokje over naar een drukker/linosnijder, een klokkenmaker en tenslotte de onversneden sfeermaker van het museum. De interviews zijn verzameld op www.museumjoure.nl/makers.
Museum Joure is een verrassend maakmuseum in het centrum van Joure. Beroemd op het monumentale industrieterreintje zijn de eerste fabriek van Douwe Egberts en D.E-winkel de Witte Os. Daar kwam onlangs nog Klaas Gubbels’ imposante koffiekunstwerk bij. Maar ook de fotogenieke metaalfabriek van de Fa. Keverling, de authentieke drukkerij en Friese klokkenmakerij zijn bijzonder.

‘Ik ben recht door zee’

BONTEBOK – Coach Jillert Anema (Team Zaanlander) zat met zijn schaatsers afgelopen seizoen in een bubbel. Dat pakte hij serieus op: ‘Wij waren de enige ploeg die geen coronabesmettingen kende. Wij hebben ons consistent aan de richtlijnen gehouden; afstand houden, beperkt contact, geen feestjes bezoeken. Als je gewend bent als een topsporter te leven is dat niet moeilijk op te brengen.’ Anema werd een bekende schaatstrainer toen hij in 2005 Rintje Ritsma, die op de solotoer was gegaan, onder zijn hoede nam. De gedreven no-nonsense coach (bijnaam: De Fanatieke), met altijd een eigen mening, werd zeer succesvol. Hij dopt zijn eigen boontjes, geeft niks om status en is tevreden als hij zijn broek kan ophouden: ‘Gerard Kemkers was geïrriteerd dat ik genoegen neem met een bescheiden salaris.’  

Geboren Op 27 juli 1955 in Harlingen. 

Woonplaats Bontebok.

Partner Reneé, drie dochters (geboren in 1986, 1989 en 1990).

Opleiding HBS in Harlingen, fysiotherapie in Leeuwarden en managementopleidingen.  

Werk/carrière Fysiotherapeut en manueel therapeut bij SMA en ziekenhuis Tjongerschans in Heerenveen, fysiotherapeut bij de schaatsploeg Team Sanex (1995-2000, met Rintje Ritsma als kopman) en daarna bij TVM (2000-2005). Toen Ritsma daarmee brak stopte Anema als fysiotherapeut en ging hij met Ritsma mee als eenmansploeg. Na diens afscheid in 2008 ging Anema door bij de BAM-ploeg. Een jaar later baarde hij opzien met zijn plan om voor Kazachstan uit te komen en zijn schaatsers meer kans te bieden op kwalificatie voor de olympische winterspelen van 2010. De ISU stond dat echter niet toe. In 2014 vierde hij een hoogtepunt toen Jorrit Bergsma olympisch goud won op de 10 km. 

Geloof Dat is de grootste complottheorie. 

Politieke partij Ik ben van het polderen, dat doe ik ook in mijn werk. Samen tot het beste resultaat komen, elkaar door de tijd helpen. Ik vond het mooi toen het paarse kabinet van VVD en PvdA er eind vorige eeuw kwam.

Hoogtepunt De geboortes van mijn kinderen. Op het sportieve vlak de wederopstanding van marathonschaatser Lammert Huitema. Ik heb van nabij de omschakeling van de hoge Noor naar de klapschaats meegemaakt. Lammert had er na succesrijke jaren grote moeite mee maar werd in 1997 op klapschaatsen open Nederlands kampioen op de Weissensee. Al mijn kennis van schaatsen zat in deze overwinning gestopt. Ook de vierde wereldtitel allround van Rintje in 2001 in Boedapest is een hoogtepunt. Hij had eveneens grote moeite met de klapschaats en werd voorbijgestreefd door Ids Postma. Drie van de vier afstanden verloor hij van hem, maar Rintje wist na zes Europese en drie wereldtitels toch weer kampioen te worden.

Dieptepunt Het overlijden van Heit. Wanneer dat was weet ik niet, ik wil het niet weten. Het succes van mij als coach heeft hij niet meegemaakt. Verder heeft de dood van pikeur Tjitse Smeding mij diepgeraakt. Hij was een grote maat.  

Voorbeeld Kees Verkerk. Zijn eerste wereldtitel in 1966 en de prijsuitreiking in het donker maakte grote indruk. Historisch is zijn 15.03 op de 10 km tijdens het EK in Inzell in 1969 toen hij bijna kampioen Dag Fornaess in het klassement voorbijging. Het wereldrecord werd met ruim 12 seconden verpulverd. 

Leermeesters Heb ik niet. Een man voor wie ik respect heb is de vroegere basketbalcoach Ton Boot. Ik doe alles met toewijding en ik kan motiveren. Als ik tien man in de tuin laat werken krijgen ze allemaal eelt in hun handen. Wie onder mij traint wordt moe of het doet zeer. Dat is de basis. Talent is de doorslaggevende factor.

Beste advies Die kreeg ik tijdens mijn opleiding. Een docent vroeg: wie zijn de afnemers van jouw kwaliteit? Ik antwoordde dat dat het ziekenhuis was. Dan ben je kwetsbaar, zei hij. Voor mij was die opmerking het sein om ook voor mezelf te beginnen, wat aanvankelijk niet kon omdat er een quotering in de fysiotherapie bestond. 

Inspiratie Sporters beter maken, vooruithelpen. En ik put inspiratie uit achterstand, uit schijnbare onmogelijkheden. Neem de familieboerderij in Harlingen bij het spoor waar enkele jaren geleden dat ernstige ongeval plaatsvond. Mijn ouders durfden in 1958 niet 10.000 gulden te lenen om die over te nemen. Dat doet me wat, en daar krijg ik drive door. 

Eten Chinees, sla, andijvie en aardappelen met een gehaktbal en bloemkool.

Drinken Wat betreft alcohol is dat Drambuie, een likeur op basis van Schotse whisky. Verder koffie en melk met anijs.

Muziek Mijn grote passie. Avondvullend als het even kan. Ik heb veel favorieten, van The Stones tot ACDC, André Rieu, Slade en The Who met de musical Tommy.

Concert Vele. The Wall in 1990 in Berlijn was heel speciaal. Concerten die op mij veel indruk maakten waren Cranberries, ACDC en Rolling Stones op één dag in Bad Bentheim, U2 in Hannover, Dire Straits in Keulen, kippenvel. 

TV Voorheen De Wereld Draait Door en Barend & Van Dorp.

Film MASH uit 1970. Film over de belevenissen van drie artsen in een Amerikaans veldhospitaal in de Koreaanse oorlog. Mijn vader nam me mee, terwijl ik nog niet boven de 16 was. De oorlogsfilm The Deer Hunter heeft voor mij historische betekenis omdat Heit op de Grebbeberg heeft gevochten. Zwartboek is voor mij de belangrijkste Nederlandse film. 

Acteur/actrice/artiest  Bruce Springsteen, The Ting Tings, Elbow en de Stones.

Krant/tijdschrift/medium De Leeuwarder Courant en Radio I.

Boek Autobiografieën.  

Sport Schaatsen natuurlijk en vroeger ook voetbal, maar dat staat me steeds meer tegen. Het zijn vaak over het paard getilde jongens. Ik ben meer van de generatie Wim van Hanegem en Johan Neeskens. Kaatsen vind ik ook mooi. In wezen hou ik van alle sporten omdat ik competitief ben ingesteld, het moet ergens om gaan. 

Sportman De kaatsers Sake Saakstra en Piet Jetze Faber. Hun maat met wie zij in 1979 en 1980 de PC wonnen, Flip Soolsma, was ook een bijzondere. Toen hij begin jaren zestig de finale van de Freulepartij verloor was het publiek tegen hem omdat hij fanatiek was. Maar ik vond hem eerlijk. Later won hij bijna in z´n eentje de Bondskaatspartij. Heel spectaculair was dat om te zien!

Sportvrouw Afke Hijlkema, zij heeft het kaatsen op de kaart gezet. De tennisster van dit moment, Naomi Osaka, en haar voorgangster Steffi Graf, een prachtige elegante speelster. 

Gadget Alle hypes gaan aan mij voorbij. Dat bespaart me een hoop geld. Aan mijn mobieltje heb ik meer dan genoeg. 

App Whatsapp. 

Hobby’s Tuinieren en op het terras zitten. Ik kan hier op mijn ruime perceel in Bontebok dus mijn hart ophalen. 

Vervoer Voor mijn plezier is dat de motor. Ik heb een BMW K 1300 S waarop ik samen met mijn vrouw op haar R 1200 RT heerlijk kan toeren. 

Vakantie Ik kan mij thuis goed ontspannen en ik heb het hier fijn. Ik hoef niet op vakantie. Op de motor een trip naar het buitenland vind ik wel mooi. Vorig jaar zouden we naar de Stelvio maar dat ging door corona niet door. 

Doen met een miljoen Twee van maken. Door te beleggen, wat ik al doe.

Blij van Mijn gezin en ons kleinkind. De genegenheid die je krijgt is onbetaalbaar.

Hekel aan Dooiweer.

Kan niet zonder Familie, dat is de basis. 

Wat moet anders Het enige wat je eigenlijk kunt veranderen is jezelf. Daar zouden mensen wat meer vanuit moeten gaan. 

Over vijf jaar Hoop ik dat we allemaal nog leven en ik gezellig de tijd kan doorbrengen met m’n maten.

Hoe kwam je in de schaatssport terecht? Ik schaatste van jongs af. Ik won de kortebaanwedstrijd en mijn vader stimuleerde me om bij een schaatsclub te gaan toen er in Heerenveen een kunstijsbaan werd gebouwd. Daar was men in 1965 mee begonnen. Ik zag me pas veel later terug op een oud Polygoon-journaal uit 1967 toen Thialf werd geopend. Voor de eerste training trokken de kinderen hun schaatsen aan en ik zat ertussen. Nadat ik was gestopt met allrounden zeiden enkele marathonrijders tegen mij: ga mee. Zo kwam ik in de marathonwereld.

Is fysiotherapie een goede basis voor een coach? Het is heel belangrijk omdat een fysio weet hoe het lijf in elkaar zit. Pas dan kun je verder. Je moet als coach eerst onderzoeken en testen waar de kwaliteiten en tekortkomingen liggen, waar de mogelijkheden liggen en voor welke opbouw je het best kunt kiezen. Trainen is een kwestie van regelmaat, systematiek en verbetering. Dat kun je lang volhouden. Wel tot je 45ste. Arjan Stroetinga, die net is gestopt, reed afgelopen seizoen op zijn 39ste met 23,7 de snelste ronde ooit op Thialf.

Het wereldrecord van de Zweed Nils van der Poel is goed voor de schaatssport. Ik heb niks met zo’n solidariteitsbeginsel. Ik wil dat mijn jongens winnen, of dat nu van Nederlanders of van buitenlanders is zal mij m’n reet hoesten.

Grote mond of hart op de tong? Ik heb geen grote mond, ik heb een mening. Dat ik emotie toon is omdat ik niet achterbaks ben, maar gewoon eerlijk, recht door zee.  

‘Een auto die bij ons past: rondbuikig en dorstig’

SINT NICOLAASGA – De gebroeders Wuite, wie kent ze niet? Al tientallen jaren schuimen ze de dorpen af op zoek naar vertier. Waar zij verschijnen daar gaat het bier in het rond. Ze vallen op door hun grote lijven en hun dikke baarden. Ze zien er imponerend uit maar ze doen geen vlieg kwaad. Het zijn echte goeierds. Waar ze ook bekend van zijn is hun autovloot. Met name in hun Ford-F1 pick-up van 1950 komen ze goed tot hun recht. Soms gaat zus Jetske mee op de driezitsvoorbank. Lekker in de weekenden een eindje toeren.

‘Wij zijn mooiweerrijders, al maken we ook wel eens een tripje.’

Naast alle klassiekers die ze al hadden ontbrak er nog een wagen: een truck. Die past bij hun leven en die hoort op het platteland. Het mocht natuurlijk geen gewone pick-up zijn. 

Op een autobeurs kregen ze een tip en die bracht de broers in Oldemarkt. Een leraar daar had een nieuw huis gebouwd en kon wel wat centen gebruiken. Zo zijn ze eraan gekomen.

Wouter: ‘Er moest veel aan gebeuren. Het plaatwerk zag er redelijk goed uit, maar een aantal onderdelen was aan reparatie of vervanging toe. De versnellingsbak is gereviseerd, het hele stroomsysteem voor starten, verwarming en ruitenwissers is omgebouwd van 6 naar 12 volt door een andere dynamo met meer ampères te plaatsen, 70 in plaats van 35, de ontsteking is elektronisch gemaakt, tandwielen zijn vernieuwd, de koppelingsplaat is nieuw en er is een nieuwe hardhouten vloer in de bak gekomen. De vloer was zo hard dat de boor ervan rookte. We hebben alles zelf gedaan. Piet Jaarsma in Hartwerd leverde de onderdelen. Het heeft wel wat gekost.’

Deze in Amerika gebouwde pick-up was een icoon in de Midwest, zeg maar het Amerika tussen de coasts aan de Atlantic en de Pacific, het gebied waar de happy few overheen vliegt en waar Trump zijn aanhang heeft.

‘Het mooie met dit model was’, verhaalt Wouter, ‘dat je kon kiezen tussen twee versies: met stuurversnelling of pook, met één of twee ruitenwissers, met één of twee zonnekleppen, met zes of acht cilinders, wel of geen kachel. Verschillen van niks maar ze bepaalden wel of je wel of niet iets luxer wilde rijden. Wat ook typisch is, is dat de hemel en de achterwand van zwart leer zijn.’

Hun Ford is de mooiste van alle Amerikaanse trucks ever, vinden de mannen.

Wouter: ‘Voor de motor doet men een moord. De beste om om te bouwen en op te voeren. Ze worden dan ook ingezet als ‘hot rots’, als racemonsters. Het derde aspect dat ongeëvenaard aan deze auto is het geluid, alsof twee motoren tegen elkaar zijn gebouwd.

Waar is jullie liefde voor auto’s ontstaan?

Wouter: ‘Onze Heit was chauffeur. Eerst op de taxi bij Johannes Bouwhuis, later op de melkauto van Hollandia, de tankauto van Piet Yntema, voor Hein Herder aan de Scheen, bij het transportbedrijf van Wytse Koopmans en hij reed stro en bieten voor Max Brinksma. We hadden het thuis altijd over auto’s. Privé reed Heit een Fairlane, een prachtige Amerikaanse slee. Heit was gek van Ford en dat heeft hij overgedragen op ons.’

Iemand die ook van Amerikanen houdt is Barry Hay, de zanger van Golden Earring en de grootste rockster van Nederland. De Wuite’s zijn goede bekenden van hem. Ze sloegen geen concert van hun favoriete band over.

Hein: ‘We hadden geluk dat Jan Bruinsma, de Jouster tapijtboer, Golden Earring heel vaak naar Herema State in Joure haalde. Het laatste concert van de band in Friesland was trouwens in onze woonplaats Sint Nyk. Hein werd toen 50 jaar.’

Zijn er overeenkomsten tussen de pick-up en de bezitters?

Hein, met een bulderende lach: ‘Deze auto past bij ons, rondbuikig en dorstig.’

Voor wie het dit jaar het nog niet aandurft om naar het buitenland op vakantie te gaan en er toch even uit wil, is het de uitgelezen kans om de ultieme fietstocht in Friesland te proberen. Namelijk de Elfstedentocht. Met een tocht van 265 kilometer lang kun je genieten van het (eigen)Friese landschap en lekker sportief bezig zijn.

Wat kom je zoal tegen

DRACHTEN – Wie heeft zich niet laten betoveren door zandkunstenaar Gert van der Vijver? Wat De Zandtovenaar uit Drachten met zand doet is ongelooflijk. Jarenlang deed hij dat op tv; zand strooien op een verlichte glasplaat en zo creëerde hij een magisch schouwspel. Verhalen, vooral uit de Bijbel, maakte hij levend met zijn prachtige voorstellingen. Met name de special Kerst met de Zandtovenaar was een groot succes. 

Gert kreeg vorig jaar een eervolle opdracht door het ontwerp voor de penning ter gelegenheid van 250 circuscultuur en de (afgelaste) 25ste editie van het festival Pride Amsterdam te maken.

Daar waar voorheen de zuivelwinkel Zuco was, heeft Wiebe de Jong (28) in Dokkum een prachtige nieuwe winkel in de stijl van oldskool/vintage geopend: W’iis, afgeleid van Wiebe’s Iis en met een knipoog naar wiis, Fries voor wijs. IJsmaker en patissier Wiebe de Jong is niet de eerste de beste. Hij is een kampioen in zijn vak, opgeleid in het mekka van ijs maken: Bologna in Italië. Wiebe, afkomstig uit Hantumhuizen en nu woonachtig in Dokkum, heeft een horeca-achtergrond. In diverse toprestaurants heeft hij gewerkt, waaronder Lauswolt en Élevé.

HARLINGEN – Burgemeester Roel Sluiter van Harlingen heeft uit handen van voorzitter Johan Schikker als erelid het eerste warmhoudpakket van de Frisian Tall Ships Club in ontvangst genomen. Dat gebeurde in het bijzijn van voorzitter Jan Reier Arends en directeur Lieuwe Krol aan boord van tallship Thalassa. Normaalgesproken wordt in deze periode van het jaar een netwerkbijeenkomst voor de leden van de FTSC georganiseerd, maar vanwege alle beperkingen door het Covid-19 virus, kon deze bijeenkomst niet plaatsvinden.

Een bionische Zweed met de kennis van nu

EZUMAZIJL – De Volvo Duett van Ebele Visser is een plaatje. Oud vanbuiten, jong vanbinnen. Ebele sleutelt al zeven jaar aan deze bionische auto. De voltooiing van de renovatie is in zicht. 

Ebele schrikt er niet van concessies te doen aan de originaliteit: ‘Ik heb deze auto niet voor de show, ik wil erin rijden. Ik heb hem helemaal uit elkaar gehaald. Elk onderdeel heb ik nagekeken. Alles wat eraan toe was is vervangen, vernieuwd of gerestaureerd.’

SNEEK – De trek van de stad naar het platteland is onmiskenbaar. Aangestoken door corona. Steeds meer westerlingen weten de weg naar de provincie te vinden. In een enquête heeft bijna de helft aangegeven te willen verhuizen uit de hectiek van de Randstad. Met name naar Friesland. Wij zijn kennelijk een sterk merk, een mooie provincie, een plezierig volk. Het dorpsleven wordt ineens verheerlijkt. Op tv loopt er al een serie: Het Dorp. Daar komt Friesland ook in voor. De illustratieve beelden komen voorbij; de boerenslootjes, de kerk, de dorpskroeg, het gesprek over de heg, het mastklimmen.

Tjitte de Wolff heeft het voorzitterschap van Fryslân Culinair overgenomen van Bea Ligthart die deze functie vijf jaar heeft vervuld. In de directeur van Golden Tulip hotel-restaurant Tjaarda Oranjewoud heeft de club een preses die gepokt en gemazeld is in hospitality. Hij neemt een schat aan ervaring mee. Al een kwart eeuw zwaait hij de scepter bij Tjaarda.

Op de vergadering in zijn eigen zaak waar hij werd geïnstalleerd, gaf Tjitte aan waar Fryslân Culinair zich op gaat richten: op nog meer collegialiteit en elkaar inspireren en verbeteren.

HEERENVEEN – De samenstelling van de jaarlijkse Quote 500 was wederom de bekende slag in de lucht. De Quote-redactie weet bedrijven, dochtermaatschappijen, brievenbusfirma’s, omzetten en winsten aardig in beeld te krijgen, maar van schulden en schuldposities en van eigendommen lang niet altijd. Toch wekt het lijstje van rijkste Nederlandse altijd veel nieuwsgierigheid. Daarom publiceren media namen die erin staan. Ze willen natuurlijk dat hun kolommen worden gelezen. In Friesland gebeurt dat ook want er staan altijd Friezen tussen de rijkaards, al zijn het er niet veel.

DONKERBROEK – Kijken met je oren, het is mogelijk door supersnel 5G. Tristan Bangma uit Donkerbroek is door een aandoening aan de oogzenuwen nagenoeg blind (zijn gezichtsvermogen is slechts één procent) maar desondanks stoof de paralympisch- en wereldkampioen op de tandem op de wielerbaan in Alkmaar in zijn uppie de piste rond. Met dank aan het 5G-internet van Vodafone dat deze techniek overdroeg aan het Fonds Gehandicaptensport. Er gaat straks een wereld open voor sportende visueel gehandicapten.

BIRDAARD – Het Ruurd Wiersma Hûs had graag stil willen staan bij het feit dat de naamgever veertig jaar geleden (1980) is overleden. Helaas, corona gooide roet in het eten. Voor een klein museum als dit is het overleven. Dat baart Uilke Wiersma, oomzegger van de schilderende melkvaarder, zorgen. 

‘Het museum verdient een energieker bestuur. Men had in bepaalde periodes vorig jaar vaker open kunnen zijn, er wordt weinig reclame gemaakt, het aantal vrijwilligers is te laag en het museumhuisje heeft een schoonmaakbeurt nodig,’ zegt Uilke, etaleur van professie.

Zijn oom was een zondagsschilder.

HEERENVEEN – Eenzaamheid werd door corona in 2020 wel het diepst gevoeld. De ultieme eenzaamheid was in je eentje te sterven, zonder naasten om je heen, of alleen maar enkele familieleden uit je omgeving die een arm om je heen konden slaan. In de laatste levensfase is nabijheid ervaren van groot emotioneel belang. Niemand wil wegkwijnen. Een hospice waar je alle steun kunt krijgen die je nodig hebt en waar je toch je privacy blijft houden, kan voor terminale mensen een warme plek zijn om waardig afscheid van het leven te kunnen nemen. Daarom neemt een hospice een waardevolle plek in de samenleving in. Hoe nodig dat is blijkt uit de cijfers van Hospice Heerenveen: vorig jaar waren er 48 opnames in het hospice en 42 aanmeldingen moesten worden geannuleerd. 

Hospice Heerenveen was toe aan een nieuw onderkomen omdat het huidige pand aan de K.R. Postraat, dat sinds 2006 in gebruik is, qua ruimte en voorzieningen niet meer aan de eisen voldoet. Het bestuur heeft een nieuwe huisvesting gevonden in de leegstaande school voor speciaal onderwijs aan de Van Helomalaan waarin Speelgoedbank blijft gehuisvest.

Er wordt een bijna-thuissituatie gecreëerd. Een speciale werkgroep houdt zich bezig met sfeer en inrichting. Er worden vier ruime kamers met eigen keuken en sanitair (geschikt voor douchebrancards) gerealiseerd, twee logeerkamers met eigen sanitair, een familiekamer, een royale keuken met zitjes, een voorraad- en materiaalruimte met een grote linnenkast, een vergaderruimte, een ruimte met wc voor verpleegkundigen, coördinatoren en vrijwilligers, een medicijnunit met koelkast en een stiltekamer waar overledenen opgebaard kunnen worden. Verder biedt dit nieuwe hospice alle (technische) faciliteiten die nodig zijn voor palliatieve terminale zorg. Er is voldoende parkeerruimte en voor ambulance en rouwwagen is er een gereserveerde plek bij de entree. 

De focus ligt op gerieflijk wonen en bezoek kunnen ontvangen, waar laatste wensen vervuld kunnen worden. 

Projectleider Hans Telgen: ‘Het is nu eenmaal niet iedereen gegeven thuis te kunnen sterven. Dat doe je het liefst thuis en daarom willen wij onze bewoners een thuisgevoel bieden. Bovendien is de druk op mantelzorg groot. Je kan en mag niet verwachten dat je daar iedereen mee op kan zadelen. Er is grote waardering voor de zorg van Hospice Heerenveen. Een evaluatie leert dat het huis een 9,1 scoort. De dankbaarheid is groot. Dat is de brandstof voor de 60 vrijwilligers die aan het hospice verbonden zijn. Hier gaat geen tijd verloren aan zorg waardoor patiënten, familie en vrienden alle tijd hebben voor afscheid nemen van het leven en van elkaar. De laatste fase in je leven kan en moet heel waardevol zijn.’

De jarenvijftigschool is een gemeentelijk monument en mag niet worden afgebroken. Dus moet er worden verbouwd. In de zomer is het project klaar. Het pand is eigendom van ziekenhuis Tjongerschans en wordt door de stichting VPTZ Julia Jan Wouters in eigendom verworven. 

Telgen: ‘Dat was een voorwaarde wilden wij een bancaire lening op aankoop en verbouwing kunnen krijgen. De investering moet worden opgehoest uit donaties, sponsorgelden, subsidies en vrijwilligerswerk. Het wordt een duurzaam, energieneutraal gebouw zonder gas. Op het dak komen 191 zonnepanelen. Wij kunnen de hypothecaire lening van 350.000 euro bekostigen vanuit de exploitatie. Hoewel de financiering nog niet helemaal rond is, hebben al veel organisaties en bedrijven steun beloofd. Zo heeft het Iepen Mienskip Fûns 75.000 euro toegezegd en is er nog een aanvraag van 35.000 onderweg. Eerder al kregen wij 20.000 euro uit het Oranjefonds en 75.000 euro van de Julia Jan Wouters Stichting. Ook hebben de Emmapleinfoundation, de Dr. C.J. Vaillant Stichting en de Stichting RCOAK een donatie gegeven. Om het gat in de begroting te dichten worden veel initiatieven ontwikkeld samen met ondernemersverenigingen, serviceclubs en de vriendenstichting van het hospice.’

Meer info over sponsoring en donaties: otto.hoekstra@gmail.com (voorzitter Otto Hoekstra) of info@vptzjuliajanwouters.nl of de website van deze stichting.

LEEUWARDEN – Natasja Kesteloo is vol enthousiasme gestart als de nieuwe zakelijk leider van het Fries StraatFestival (FSF). De voormalige ‘heit & mem’, zoals productieleider Wiebe Kootstra en zakelijk leider Margriet Havinga vaak gekscherend door de crew werden genoemd, hebben dit jaar afscheid genomen. Zij speelden een belangrijke verbindende rol in het team, maar na jarenlange betrokkenheid hebben de beide rotten in het vak dit jaar besloten hun geesteskind los te laten en hun festivalwerkzaamheden over te dragen aan de nieuwe garde. Met Natasja Kesteloo erbij bestaat het kernteam nu uit artistiek leider en straattheaterprogrammeur Léonie Dijkema, muziekprogrammeur Titus van ’t Veer, marketing- en communicatiecoördinator Fredau Buwalda, projectondersteuner Gretha Bakker en, eveneens nieuw in het kernteam, technisch producent Olaf Hansson. 

Natasja Kesteloo is een bevlogen projectmanager, ondernemer en netwerker. Met haar bedrijf Kesteloo Projectmanagement en (Sports) Events organiseert zij al jaren evenementen. Kesteloo was onder meer betrokken bij Culture United, Sports for All Games, Opening 11-Stedenhal, Hout-Vaert, 100 jaar Friesland Campina, 100 jaar Vriesco A House of Happiness en de Dag van de Mantelzorg. Ze is (parttime) directeur bij Stichting Beleef en Herinner die in Friesland maatschappelijke projecten als spektakelmusical De Tocht initieert. Ze is verder bestuurslid van Koninklijke Watersportvereniging Sneek. 

Ze heeft veel zin om los te gaan voor het FSF: ‘Ik zie het als een prachtige nieuwe uitdaging om mijn kennis, netwerk en energie in te zetten voor dit mooie festival. Cultuur verbindt, helemaal bij het Fries StraatFestival.’

Margriet Havinga begon in 2009 als horecacoördinator bij het FSF en nam in 2012 de rol van zakelijk projectleider over. Hoewel de uitdaging om het financiële plaatje rond te krijgen steeds groter werd, zorgde Havinga ervoor dat het toch elke keer weer doorging en bleef ze continu een positieve sfeer bewaken in het team.

Ze kijkt terug op een bijzondere periode: ‘Het Fries StraatFestival is en blijft mijn kindje. Het was één van mijn eerste opdrachten, ik had een fijn team om mee samen te werken en straattheater is zo’n fantastisch mooie en toegankelijke kunstdiscipline. Het staat letterlijk en figuurlijk dicht bij de mensen, prachtig.’ Havinga is vanuit haar bedrijf Regelpunt nog betrokken op het Noordelijk Film Festival en ze doet tevens de zakelijke leiding van Pier21 en Wadopera Peter Grimes.   

Wiebe Kootstra, inmiddels werkzaam als evenementencoördinator bij de Gemeente Leeuwarden, blikt terug: ‘Toen ik ooit als technicus met Hans Dulfer werkte, hadden we in 1994 een show op het Klokplein tijdens het Fries StraatFestival. Ik was blij dat we een thuiswedstrijd hadden en werd compleet meegezogen in de sfeer. Ik dacht, hier wil ik onderdeel van zijn.’ Kootstra’s werkzaamheden worden nu grotendeels overgenomen door Olaf Hansson, die al jaren meewerkt aan het festival.

SNEEK – Het zijn uitdagende tijden voor veel bedrijven, restaurants en evenementenlocaties als Lokaal 55 in Sneek. Het vergt uithoudingsvermogen en creativiteit. Henk en Hanneke Hanenburg van Lokaal 55 heeft iets nieuws bedacht: thuis koken met begeleiding van de koks van Lokaal 55 via een livestream. Bedrijven konden zo in donkere dagen hun medewerkers op bijzondere wijze bedanken voor hun inzet.

Bij bedrijven werken veel mensen thuis, medewerkers zien elkaar niet veel. De huidige omstandigheden vragen veel van bedrijven en medewerkers.

NIEUW-VENNEP – Vader Jaap en zoon Martijn Kwast kijken terug op een bijzonder 2020. Een slecht jaar voor deze wijnkopers, zou je denken. Restaurants, bars en cafés die grotendeels gesloten bleven als gevolg van de beperkende coronamaatregelen door de overheid. Nu krijg je de Kwasten al niet gauw somber, maar er is volgens hen ook geen reden toe. 

‘Het enige plezier wat er nog te beleven viel waren de wijnen en de spijzen,’ lachen de twee uitbundig. Ze kijken altijd naar de bright side of life.

Leeftijd: 48.

Geboorteplaats: Makkum.

Woonplaats: Makkum.

Burgerlijke staat: Getrouwd met Sybrand van der Gaast (48), 2 kinderen: Rik (21), civiele techniek studerend aan Universiteit Twente, en Hanna (18), gezondheid en maatschappij studerend aan Wageningen University & Research. 

Opleiding: Havo en diverse vakopleidingen (kappersschool, grime, hoeden).

Functie: Ondernemer.

FRANEKER – De samenstand van de planeten Jupiter en Saturnus was in ons land niet goed te zien vanwege de bewolking en het regenachtige weer. In het Koninklijke Planetarium van Eise Eisinga in Franeker, gebouwd van 1774 tot 1781, was deze zeldzame samenstand die op de kortste dag van het jaar, 21 december, plaatsvond, wel goed te zien. Zo perfect is dit planetarium, een UNESCO-werelderfgoed, gebouwd. Helaas kon het publiek hier niet het moment zien dat Jupiter en Saturnus van de Aarde gezien in één lijn stonden en dus ook één licht vormden, want door de corona was het Planetarium gesloten.

‘Heel spijtig,’ aldus conservator Adrie Warmenhoven.

 Eisinga bouwde zijn meesterwerk om aan te tonen dat met een zekere samenstand van planeten niet betekende dat het einde der tijden naderde. Wel trekt de mens met veel bijgeloof conclusies uit samenstanden. Zo zou ook het verhaal rond de ster van Bethlehem zijn ontstaan. Jupiter draait in 12 jaar rond de zon en Saturnus doet er 30 jaar over.

Jan Gerard van der Wal heeft zijn restaurant Le Petit Bistro in Sneek verkocht aan Jeroen van der Geest (25) en diens partner Benthe Smithuis (22). Een verrassende deal die snel beklonken werd. Jeroen en Benthe hebben gewerkt in het Haagse restaurant Tapisco, een hotspot aldaar. Een eigen zaak was hun wens en ze waren toe aan een volgende stap in hun leven. Den Haag werd hen ook wat te hectisch met alle protesten op het Malieveld en bij de regeringsgebouwen. Ze wonen in Irnsum en de rust en ruimte in Friesland voelt weldadig aan. De stad Sneek is een geweldige plek om een restaurant te hebben, vinden ze.

‘Als Sigrid Kaag premier wordt emigreer ik’

EESTERGA – De luis in de pels van heel Nederland schuilt in het buurtschap Eesterga net boven Lemmer. Hij heet Jan Dijkgraaf. Iedereen die hypocriet is kan door hem op de korrel worden genomen in zijn dagelijkse internetcolumn Briefje van Jan. Hij neemt geen blad voor de mond en wordt gevreesd door politici, bestuurders en BN’ers. Als ‘kontschopper’ houdt hij ons land wakker maar zichzelf ook. Elke ochtend staat hij om vijf uur op om zijn eerste pennenvrucht te baren. Dan kan het gebeuren dat hij uit de bocht vliegt.

LEEUWARDEN – In aanwezigheid van Foppe de Haan en Wiebe Wieling werd een nieuwe Elfstedentocht aangekondigd: namelijk de Golfelfstedentocht van 2021. Bij deze Elfstedentocht worden op 11 Friese golfbanen gespeeld, waarbij elke baan staat voor een Elfstedenstad. Van 4 t/m 6 juni staat golfpro Auke Hempenius een enorme uitdaging te wachten. In drie dagen alle 155 holes spelen! Alle opbrengsten gaan naar het goede doel: Het Foppe Fonds. Iedereen kan met Auke meespelen.

Wonen op een Gaasterlandse bult

OUDEMIRDUM – ‘Al strûpt hiel Fryslân der ûnder, wy hâlde hjir droege fuotten,‘ zegt Iebele van der Meulen hoog en droog op een mooie winterochtend zittend op het betonterras, uitkijkend over het dal aan zijn voeten, een oude, droge slenk van de Zuiderzee die vroeger bij hoog water vol stroomde. De Gaasterlandse bult waarop het huis van Iebele en zijn partners Joop en Rik staat, reikt tot zeven meter boven de zeespiegel. Een veilige plek dus, over de eeuwen bekeken dan. Iebele heeft er zijn stek gevonden, hoewel hij niet aan één plek gebonden wil zijn.

JOURE – Bij jachtwerf De Jong in Joure, de kraamkamer van houten schepen, zijn deze winter twee vletten van 7.5x2.5 meter in aanbouw. Een stukje Friesland-glorie optima forma. Ambachtelijk vakmanschap wordt er gedemonstreerd. De bouwers zijn Jaap Veenstra en Sander Swart. Ze vormen een tweemanschap volgens het klassieke model van meester-gezel. 

‘Want hoe goed je ook bent opgeleid, het bouwen van zulke schepen lukt je niet zonder gedegen praktijkopleiding,’ zegt werfeigenaar Aaldert de Jonge.

De in opdracht te bouwen vletten met als thuishavens Kaag en Rotterdam zijn volledig van teak op eikenhouten spanten gemaakt. Op de fraaie gangen zijn kopernagels geklonken. Ze hebben trouwens in tegenstelling tot de vroegere jachtbouw geen functie meer en zijn puur vanwege de schoonheid aangebracht.

Aaldert: ‘Traditionele bouw wil niet zeggen dat moderne specialismen niet worden toegepast. Deze vletten worden in houtepoxy gelijmd waardoor de romp stijf en supersterk wordt. Ze hebben een dikke body. Dat scheelt enorm in onderhoud. Je hoeft wat dat betreft niet meer bang te zijn voor hout. Dat is echt verleden tijd.’

In het hout zit totaal geen werking meer. Daardoor hoeft het teak ook niet meer zoals vroeger met rubberlijm te worden aangebracht. Het conserveren wordt voltooid met het lakken, dat acht keer wordt gedaan. 

De jachtwerf bouwt de fraai gelijnde vletten in drie types: de 6.20, de 7.50 en de 8.40. Je kunt ze geleverd krijgen in meerdere motorenversies waarbij gekozen kan worden tussen dieselaandrijving, een elektromotor voor heerlijk geruisloos varen of een hybride die het beste van beide werelden biedt. Het interieur verschilt in twee variaties: klassiek met metselbank en originele sleeppaal of eigentijds met voor een rondzit en achter een U-bank en in het midden de stuurstand.

Waarom kiezen mensen voor een houten vlet, die al gauw richting anderhalve ton gaat?

Aaldert: ‘Dat zijn liefhebbers die van puur karakter houden, die zich willen onderscheiden door kwaliteit en uitstraling. Ze hebben oog voor vakmanschap en details. Vaak zijn het mensen die al wat centen hebben verdiend en toe zijn aan een nieuwe vaarbeleving. Wij verkopen deze schepen aan klanten vanaf een jaar of 45. Varen zit in hun DNA. Alleen moet je eraan toe zijn, ook financieel.’

Bang voor een tanende animo is hij dan ook niet: ‘De zestigers vormen geen uitstervend ras. Er komen er steeds weer nieuwe bij.’

Klanten zijn erg betrokken bij de bouw. Dat begint al met de invulling van het ontwerp, dat van de tekentafel van Vripack in Sneek komt. 

Aaldert: ‘Het ambachtelijke begint met de handschetsen van Vripack. Die zijn al een kunststukje op zich.’

Regelmatig komen de opdrachtgevers naar de geboorteplaats in Joure om het verloop van de bouw te volgen. Ze weten van welk hout hun schip wordt gemaakt, waar het hout vandaan komt (in dit geval uit Birma) en ze zien de stam waar de planken van zijn gezaagd. 

‘De bevalling in het voorjaar is een moment waar ze naar toe leven,’ glimlacht Aaldert.

JOURE – Precies 500 jaar na zijn dood heeft Grutte Pier er een nieuw zwaard bij. Meestergoudsmid Watze van der Wal uit Joure vervaardigde een exacte kopie van het originele wapen, maar dan op schaal, van 18 karaat goud en bezet met 500 diamanten. Waarde: 37.000 euro. 

‘Ik heb ‘m gewoon voor mezelf gemaakt, maar als een gek hem wil kopen dan kan dat.’

Watze is al jaren gefascineerd door zwaarden. En door Friesland. Toen Leeuwarden in 2018 culturele hoofdstad was, zag hij een mooie gelegenheid om zijn passies en zijn werk te combineren.

LEEUWARDEN – Een tafel waaraan je niet alleen zelf verhalen vertelt, maar die op zich al boekdelen spreekt. Dat is de tafel die aan de breinen van Peter Fransz, Hessel van der Hoop en Alex Hamming ontsproot en die gestalte kreeg in de Grosvenor-table. Een stoere, ambachtelijk ogende metalen designtafel met een industrieel karakter, uitgevoerd in bronzen, koperen, messing, zilvernikkelen en gelakte versies. Gestoeld op de kenmerkende patrijspoortenpoten in hoekspantuitvoering die zijn afgekeken van waterdoorlatende spantwerkschotten in een lichtschip.

JOURE – Net voordat de lockdown werd afgekondigd hield Jan Wagenaar een leuk publieksevenement met zijn modezaak Yok Yok in Joure. Hij had namelijk Gertjan Verbeek uitgenodigd om diens biografie Recht voor de raap te signeren. Even deed de gemeente moeilijk maar Jan had alles in goede banen geleid. Gertjan zat achter in de zaak aan een tafeltje en wachtte de belangstellenden op. Ook auteur Eddy van der Ley was aanwezig. Een kleine honderd mensen kocht een boek.

‘Mooi om op deze wijze mijn zaak even onder de aandacht te brengen,’ zei Jan Wagenaar.

RIEN – Ze is hét gezicht van Heerenveen, Judy Bruinsma (58). Bekend bij alle voetbaljournalisten in het land. Als gastvrouw in het perscentrum pakt ze met haar onweerstaanbare charme iedereen in. Heerenveen staat in ieder geval qua gastvrijheid bovenaan in de Eredivisie, en dat is ook wat waard. Judy zorgt ervoor dat het karakter en de familiaire sfeer van de club niet verloren is gegaan.

‘Dat de club nou net in 2020 een eeuw bestond was sneu. Wij konden het niet vieren, niks ging door. Er was geen bal aan en we hadden ons er zo op verheugd,’ zegt Judy met die heerlijke Canadese knauw van haar.

LEEUWARDEN – De Friese Anjer 2020 is naar De Kast gegaan. Het waren vijf zilveren Anjers voor evenzovele bandleden (Arno Brok: ‘Dit wurdt in djoere dei foar ús’). De 35-jarige band heeft veel betekend voor de Friese taal en dat was de reden dat zij deze hoge provinciale cultuurprijs kregen. Frontman Syb van der Ploeg: ‘It Frysk is de taal fan ús hert.’ Het Nederlands evenaart het Fries als spreek- en zangtaal niet.Henk Temming van Het Goede Doel wilde van In Nije Dei een Nederlandse versie maken, maar dat lukte taalkundig niet. Arno Brok zei: ‘Over liefde zingen gaat in het Fries makkelijk dan in het Nederlands.’

SINT NICOLAASGA – Aan de invalspoort naar Sint Nicolaasga bouwen de vier broers Van Deynen, ook wel de 4 J’s genoemd, een experience center. Daar kun je beleven hoe geweldig goed de kwaliteit van beeld en geluid kan zijn, hoe gemakkelijk en comfortabel je met behulp van domotica kunt wonen, werken en leven: gordijnen die automatisch opengaan, zonwering die in de juiste positie neergaat, poorten die worden geopend, verwarming of de airco die aanspringt, verlichting die aangaat waar je dat wenst, de koffie die is gezet voordat je in de keuken bent, enzovoorts. Je kunt het straks allemaal ervaren bij Van Deynen smart solutions.

AMSTERDAM – Onlangs werd een zeer interessant boekje uitgebracht. Het is van de hand van Benjamin Ferencz, een kleine opdonder van 1.50. Hij was op nog maar 27-jarige leeftijd de aanklager van de roemruchte Neurenberg-processen en hij werd vorig jaar 100. Ferencz was ook de grondlegger van het Internationaal Strafhof in Den Haag en hij zette zich in voor vrede. Toen de Verenigde Staten in de Vietnamoorlog verwikkeld raakte besloot hij zijn particuliere praktijk te sluiten om de vrede te bevorderen. In 2019 overleed zijn vrouw Gertrude. Hij heeft haar 83 jaar gekend, ze waren 74 jaar getrouwd.

WOUDSEND – Jeltsje Oerlemans is de winnares van het eerste Woudsender Kampioenschap snert koken. Dat werd georganiseerd door restaurant/herberg Omke Jan. Er waren 22 deelnemers. Hun snert werd opgewarmd in de keuken en geproefd door een jury onder leiding van burgemeester Jannewietske de Vries van Súdwest-Fryslân. De andere juryleden waren Marc van Gulick van Lauswolt en Albert van Keimpema van het Fries Journaal. Na een voorproefronde bleven er vijf inzendingen over. De snert van Jeltsje werd net even lekkerder gevonden dan van de overige finalisten. 

JOURE/SPANNENBURG – De A6-brug over de Skarsterrien bij Joure is overbodig. Een aquaduct zoals de gemeente De Fryske Marren wil, is daarom weggegooid geld. Dat geld, minstens € 60 miljoen, kan de rijksoverheid beter aanwenden bovenop de kosten van een aquaduct bij Spannenburg op de plek van de huidige brug die aan vervanging toe is. Daar is een zo’n infrastructuur absoluut noodzakelijk. Enerzijds om volop ruimte te bieden aan de groeiende binnenvaart op het Prinses Margrietkanaal en anderzijds voor een onbelemmerde doorstroming van het wegverkeer in vier richtingen: Gaasterland, Sneek, Joure en Lemmer.

LEEUWARDEN – Bij uitgeverij Afûk is de Friese editie van Pippi Langkous verschenen. Het boek is uitgegeven ter ere van de 75ste verjaardag van het sterkste meisje van de wereld en bevat de delen Pippi Langkous, Pippi Langkous giet oan board en Pippi Langkous yn Taka-Tuka-lân. De Friese vertaling, vanuit het Zweeds, is van Martsje de Jong. Het eerste exemplaar is door haar overhandigd aan stemactrice Paula Majoor in Bussum. Zij is de ‘wereldberoemde’ stem van Pippi in Nederland.

Ze was de afgelopen vijf jaar hét gezicht van Fryslân Culinair: Bea Brouwer. Met haar zaak De Hinde in Hindeloopen, die ze samen met man en chef Harmen runt, trad ze in 2011 toe tot de club. Al na een jaar kwam ze in het bestuur en in 2015 nam ze het stokje over van voorzitter en medeoprichter Reitse Spanninga. Met verve gaf ze leiding aan het samenwerkingsverband.

‘Bea heeft het fantastisch gedaan,’ zegt opvolger Tjitte de Wolff. Ze deed het op een heel eigen manier met haar innemende vrouwelijke charme, haar stralende glimlach en met haar tact. Bea was bovendien onvermoeibaar.

FRANEKER – Het nieuwe, volledig elektrische inspectieschip PW10 dat in opdracht van provincie Friesland door Scheepswerf Talsma wordt gebouwd, moet in alle opzichten aan de hoogste standaards voldoen. Dat daarbij gekozen is voor een aandrijfas en schroef van AP Marine in Franeker zegt veel over dit specialistisch bedrijf van Anko van der Plas (56) uit Langweer. Als het om vakmanschap gaat, om bedrijfszekerheid en om excellente opdrachtbegeleiding, staat hij zijn mannetje. Hij heeft als ervaren vakman nog nooit concessies gedaan aan kwaliteit.

HARLINGEN – Al een eeuwigheid horen wij via Omrop Fryslân de zaagstem van Piet Paulusma voor radio en tv. Om precies te zijn: 35 jaar. Dat wilde de omroep niet stil voorbij laten gaan en daarom toog presentator Arjen de Boer op een vroege ochtend eind 2020 naar Harlingen om de weerman te verrassen met een taart. Uiteraard werd Piet ook nog even geïnterviewd. Furore maakte hij tijdens de Elfstedentochten. De editie van 1985 mocht zijn voorganger Hans de Jong uit Gorredijk nog doen, maar Piet viel na zijn entree meteen met de neus in de boter want in 1986 was het weer zover.